در پی افزایش تنش‌ها در غرب آسیا و نگرانی از گسترش درگیری‌های نظامی، رفت‌وآمدهای دیپلماتیک میان ایران و کشورهای منطقه افزایش یافته است. در همین چارچوب، مقاماتی از عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان به تهران سفر کردند و در نشستی چهارجانبه با حضور مقام‌های ایرانی، درباره امنیت و ثبات منطقه‌ای گفت‌وگو کردند.
به گزارش ایسنا، کوروش احمدی، کارشناس مسائل بین‌الملل، معتقد است این نشست عمدتاً به نگرانی‌های عربستان سعودی و روابط این کشور با ایران مربوط بوده است. به گفته او، هدف اصلی هیئت سه‌کشوری احتمالاً کاهش خطر درگیری و تقویت بازدارندگی از طریق دریافت اطمینان‌های دیپلماتیک بوده، نه لزوماً مذاکره مستقیم درباره اختلافات ایران با آمریکا و اسرائیل.
نگرانی عربستان از گسترش جنگ
احمدی با اشاره به جایگاه عربستان در تحولات منطقه‌ای توضیح می‌دهد که ریاض نگران است در صورت وقوع جنگ گسترده میان ایران و آمریکا، اهدافی در خاک عربستان نیز در معرض حمله قرار گیرند. همچنین احتمال حملات گروه‌های همسو با ایران، از جمله حوثی‌ها و حشدالشعبی، از جمله موضوعاتی است که به باور این کارشناس می‌تواند در دستور کار کشورهای حاضر در نشست قرار داشته باشد.
از نگاه او، عربستان می‌کوشد با استفاده از کانال‌های دیپلماتیک، احتمال برخورد نظامی را کاهش دهد و اطمینان‌هایی درباره جلوگیری از حملات احتمالی به خاک خود به دست آورد. البته این برداشت، تحلیل احمدی از اهداف نشست است و نباید آن را به‌عنوان نتیجه رسمی مذاکرات تلقی کرد.
نقش ترکیه و پاکستان
حضور ترکیه و پاکستان در این نشست نیز از جنبه‌های مهم تحولات دیپلماتیک اخیر به شمار می‌رود. پاکستان پیش‌تر تلاش‌هایی را برای میانجی‌گری میان ایران و آمریکا دنبال کرده بود و سفر عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، به تهران نیز در همین چارچوب ارزیابی می‌شود.
احمدی معتقد است ترکیه نیز به دنبال تقویت جایگاه منطقه‌ای خود و کاهش تنش‌هاست. به گفته او، آنکارا با وجود اختلافات سیاسی و رسانه‌ای با اسرائیل، روابط دیپلماتیک خود را با این رژیم حفظ کرده است. از این رو، نباید مواضع انتقادی ترکیه علیه اسرائیل را الزاماً به معنای آمادگی برای تقابل نظامی مستقیم با آن دانست.
در عین حال، نگرانی مشترک کشورهای منطقه از افزایش نفوذ و قدرت اسرائیل می‌تواند زمینه‌ای برای گسترش رایزنی‌های امنیتی و دیپلماتیک میان آنها فراهم کند.
روسیه و احتمال میانجی‌گری
سفر سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، به تهران نیز بخش دیگری از تحرکات دیپلماتیک اخیر بود. احمدی این سفر را مرتبط با روابط دوجانبه ایران و روسیه، مسائل منطقه‌ای و تلاش برای کاهش خطر جنگ ارزیابی می‌کند. به اعتقاد او، روسیه می‌تواند در صورت شکل‌گیری توافق احتمالی میان ایران و آمریکا، نقشی فنی در روند مذاکرات ایفا کند؛ نقشی مشابه آنچه در توافق هسته‌ای برجام بر عهده داشت. با این حال، واشنگتن ممکن است با میانجی‌گری مسکو موافق نباشد و تهران نیز لزوماً چنین نقشی را در شرایط کنونی مطلوب نداند.