هادی اعلمی فریمان، کارشناس مسائل بینالملل، درباره اظهارات اخیر دونالد ترامپ در گفتوگو با شبکه نیوزمکس مبنی بر احتمال حمله به ایران با استفاده ازآنچه «مادر همه بمبها» خواندهشده است، اظهار کرد: بهاحتمالزیاد، استفاده از سلاح هستهای یا انجام عملیات زمینی، نارضایتی را در داخل آمریکا به وجود خواهد آورد؛ چراکه مردم آمریکا همواره نسبت به افزایش تلفات نیروهای زمینی این کشور در میدان نبرد حساس بودهاند. ترامپ با مطرح کردن این اظهارات، استفاده از سلاح هستهای و اعزام نیروهای زمینی را به حاشیه برده یا از احتمال آنها کاسته است؛ چراکه نمیخواهد افکار عمومی داخل آمریکا را با نگرانی بیشتر مواجه کند.
پیشبینی حملات
این کارشناس مسائل بینالملل ادامه داد: برخی هنوز معتقدند با انجام حملات هوایی سهروزه، با مشارکت آمریکا و اسرائیل، میتوانند نیازهای اساسی خود را برای شکست جمهوری اسلامی تأمین کنند. البته این طرحها را پنتاگون مطرح نکرده، بلکه ابتدا شبکه سیانان و سپس شبکه سیبیای درباره آنها گزارشهایی منتشر کردهاند.
اعلمی فریمان تصریح کرد: به نظر میرسد ایالاتمتحده هنوز تصور میکند با انجام یک عملیات سریع سه یا چهارروزه میتواند زیرساختهای اساسی ایران را هدف قرار دهد و کشور را بهنوعی فلج کند.
وی افزود: آمریکاییها ممکن است به دنبال آن باشند که از مرزهای شرقی و غربی، عواملی را که در اختیاردارند یا نیروهای نیابتی را وارد کشور کنند تا بتوانند تغییرات مدنظر خود را در داخل رقم بزنند. ممکن است نتانیاهو بخواهد با انجام حمله، شرایط را تغییر دهد؛ چراکه وضعیت داخلی اسرائیل با شرایط جامعه آمریکا متفاوت است. اسرائیلیها بیشتر تمایل دارند این اقدام را در هرزمانی که امکان آن فراهم باشد، انجام دهند.
اهمیت مسائل انرژی و اقتصادی
این کارشناس مسائل بینالملل، درباره تأثیر زمان حمله احتمالی بر انتخابات میاندورهای آمریکا گفت: با توجه به اینکه سلاح هستهای هم در دستور کار آنها بوده، اما اکنون از احتمال استفاده از آن کاستهاند، اگر شناخت دقیقی از جامعه آمریکا داشته باشیم، متوجه میشویم که مسائل انرژی و اقتصادی برای مردم این کشور اهمیت بیشتری دارد و مسائل سیاست خارجی کمتر در کانون توجه افکار عمومی قرار میگیرد. طرحهایی که برای انجام عملیات در یک بازه زمانی محدود، مثلاً سه یا چهارروزه، مطرح میشود، باهدف تأثیرگذاری بر انتخابات است تا جمهوریخواهان بتوانند از منظر خود، آرای لازم را کسب کنند.
عادیسازی روابط
اعلمی فریمان در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت مذاکرات ایران و آمریکا، با توجه به مطرحشدن موضوع مذاکره در هفتههای گذشته و اعلام آمادگی ولادیمیر پوتین برای دریافت اورانیوم غنیشده ایران، اظهار کرد: مذاکرات پشت پرده به دو مؤلفه اساسی وابسته است؛ نخست اینکه آیا سیستم سیاسی هر دو طرف به این باور رسیده که باید عادیسازی روابط را دنبال کند یا خیر. گاهی کشورها در مسائل تاکتیکی عمل میکنند تا زمان بخرند، اهداف دیگری را دنبال کنند یا بدون تجدیدنظر در راهبردهای خود، همان مسیر گذشته را ادامه دهند. اگر قرار باشد سیستم سیاسی دو طرف وضعیت موجود را به همین شکل ادامه دهد، زمان بخرد و بحران را طولانی کند تا مثلاً یک دورهای به پایان برسد، بدون اینکه اهداف راهبردی تغییر کند، به نظر من زمینهای برای مصالحه فراهم نخواهد شد. در چنین شرایطی، هر نوع مذاکره یا مصالحه به شکست منجر خواهد شد؛ زیرا اهداف آمریکا و اسرائیل برآورده نمیشود. د بعید میدانم مصالحه به نتیجه برسد؛ مگر اینکه در داخل به این نتیجه رسیده باشند که روابط به شکلی عادیسازی شود.
امتیازدهی از دو طرف
اعلمی فریمان افزود: در صورت حرکت به سمت عادیسازی روابط، ناگزیر باید امتیازهایی از سوی دو طرف داده شود؛ ازجمله در حوزه هستهای و تأمین امنیت متقابل، یا انعقاد پیمانهای همکاری امنیتی جمعی در منطقه. درواقع، راهبرد کشورها باید به سمت همکاری حرکت کند. دو مسیر کلی همکاری و ستیز وجود دارد. اگر دو طرف بخواهند مسیر همکاری را انتخاب کنند، بهخصوص جمهوری اسلامی ایران باید راههایی برای همکاری پیدا کند و بتواند در چارچوب همین ساختار با دیگر کشورها همکاری داشته باشد. در چنین حالتی امیدواریم مصالحه و سازش محقق شود و به سمت فرهنگ همکاری پیش برویم.