هادی احمدی، سخنگوی انجمن داروسازان ایران درباره وضعیت تأمین دارو در کشور پس از جنگ اخیر گفت: با توجه به اینکه دو جنگ را پشت سر گذاشتهایم، اکنون وضعیت تأمین دارو بهتر از دوران جنگ است. این امر به دلیل آن است که زنجیره تأمین، از تولیدکنندگان و توزیعکنندگان تا داروخانههای سراسر کشور، همگی پایکار بودهاند و هر آنچه در توان داشتهاند به میدان آوردهاند. تابآوری صنعت دارویی کشور بالا است و خوشبختانه توانستیم وضعیت تأمین دارو را نسبت به دوران جنگ مدیریت کنیم.
افزایش هزینه واردات
احمدی با اشاره به وارداتی بودن بخشی از مواد اولیه دارویی اظهار کرد: در زمان جنگ، در مقطعی مسیرهای دریایی بسته شد و ازآنجاکه بخش عمده مراودات و تأمین مواد اولیه ما از طریق دریا انجام میشد، در ابتدا با مشکل مواجه شدیم. بااینحال، مسیرهای جایگزین شناسایی شد. وی ادامه داد: این مسیرهای جایگزین، همانطور که پیشازاین نیز اشارهشده، هزینهبر و زمانبر بودند، اما خوشبختانه آن دوران پشت سر گذاشته شد و اکنون مسیرهای تأمین در حال افزایش است و مواد اولیه از مسیرهای جایگزین وارد میشود.
افزایش قیمت دارو
او بابیان اینکه قیمت داروها افزایشیافته است، گفت: وضعیت بهتدریج در حال بهبود است. اگر در مسیرهای تأمین مشکل جدیدی ایجاد نشود و از بخش خصوصی و صنعت دارو حمایت شود، میتوانیم شاهد بهبود روزافزون شرایط باشیم.
کمبود استامینوفن
احمدی در ادامه با اشاره به کمبود استامینوفن کدئین در داروخانهها اظهار کرد: ازآنجاکه کدئین مشتقی از تریاک و مواد افیونی است، وضعیت تأمین آن تحت تأثیر قرارگرفته است. کشور همسایه، افغانستان، کشت خشخاش را ممنوع کرده و این موضوع بر میزان کشفیات مواد مخدر در کشور نیز تأثیر گذاشته است. بخشی از مواد اولیه مورداستفاده در تولید برخی داروهای حاوی کدئین و شربت اپیوم از محل کشفیات مربوط به کشت خشخاش تأمین میشد. با ممنوعیت کشت خشخاش در افغانستان و کاهش کشفیات، ما نیز با مشکل تأمین مواد اولیه مواجه شدهایم. این مسئله بهطور مستقیم بر تولید داروهای مرتبط تأثیر گذاشته و چالشهایی را ایجاد کرده است. در کشور نیز اجازه کشت خشخاش وجود ندارد، مگر اینکه دولت تحت شرایط خاص برای صنایع داروسازی مجوز چنین کاری را صادر کند.
احمدی گفت: به دلیل کاهش مواد اولیه کدئین، در حال حاضر توزیع این ماده به شکل قطرهچکانی انجام میشود و تولید داروهای حاوی کدئین مانند گذشته در حجم بالا صورت نمیگیرد.
کمبود دارو قلب و اعصاب
وی تأکید کرد: برخی داروهای قلب و عروق نیز کسری وجود دارد و بعضی اقلام بهندرت تولید میشوند، زیرا مواد اولیه موردنیاز آنها تأمین نمیشود. احمدی درباره وضعیت داروهای اعصاب و روان نیز گفت: کمبود این گروه از داروها در حال برطرف شدن است. پس از واردات مواد اولیه، تولید آنها آغازشده و داروها وارد چرخه توزیعشدهاند. هنوز برخی اقلام به شکل قطرهچکانی تولید و توزیع میشوند، اما وضعیت نسبت به دوران جنگ و حتی یک ماه پسازآن بهبودیافته است. در حال مدیریت شرایط هستیم تا بیماران با کمبود دارو مواجه نشوند.
کسری 50 قلم داروی حیاتی
به گفته احمدی، واردات مواد اولیه از مسیرهای جایگزین و استفاده از ذخایر استراتژیک نیز توانسته است تا حدی از شدت مشکلات بکاهد. در حال حاضر حدود ۸۰۰ قلم داروی حیاتی داریم که کمتر از ۵۰ قلم آنها با کسری مواجه است.
کمبود 600 قلم داروی برند
احمدی ادامه داد: اگر داروهای برند را نیز در محاسبات لحاظ کنیم، ممکن است تعداد اقلام دارای کسری به ۵۰۰ یا ۶۰۰ قلم برسد. بااینحال، ازنظر داروهای ژنتیک و حیاتی، حدود ۴۰ قلم با کسری مواجه هستند که این رقم نسبت به گذشته، زمانی که تعداد کمبودها بیشتر بود، کاهشیافته است.
افزایش بار مالی دارو بر دوش مردم
سخنگوی انجمن داروسازان ایران تأکید کرد: درباره افزایش قیمت داروها نیز اظهار کرد: افزایش قیمت دارو به دلایل مختلفی ازجمله حذف ارز ترجیحی، تغییر مسیرهای حملونقل و افزایش قیمت مواد اولیه، مواد بستهبندی و آلومینیوم رخداده است. مجموع این عوامل موجب افزایش هزینههای تولید و تأمین دارو شده و درنتیجه، پرداخت از جیب بیماران نیز افزایشیافته است.
سازمانهای بیمه باید برای پوشش این تفاوت هزینهها به کمک بیماران بیایند، اما متأسفانه عقبماندگی آنها در ارائه خدمات به بیماران موجب افزایش بار مالی بر دوش مردم شده است. این وضعیت زیبنده نظام سلامت نیست و نیازمند اقدام فوری و بهینهسازی خدمات بیمهای است تا حمایت مؤثرتری از بیماران صورت گیرد.