علی صالحآبادی
پزشکیان روز ۱۵ تیر ۱۴۰۳ با ۱۶ میلیون رأی به ریاستجمهوری رسید. او در مناظرات انتخاباتی قول داد که مشکل ایران با آمریکا را حل خواهد کرد، ولی آنچه در عمل رخ داد، عکس آن بود؛ وعده هایی که پزشکیان داد در دو سال گذشته با افزایش تورم، طلا، دلار و کالاها همراه شد و مهمتر اینکه بر حجم تحریمها نیز افزوده شد و برای نخستین بار آمریکا ایران را محاصره دریایی کرد.
در چنین شرایطی، پزشکیان میتواند از تریبون سازمان ملل استفاده و نظرات خود را به جهان اعلام کند. عدهای که در اقلیت هستند، به او توصیه کردهاند که با ترامپ یا دیگر مقامات آمریکایی دیدار و گفتوگو نکند. در مقابل، اصلاحطلبان، بهویژه جبهه اصلاحات ایران به او توصیه می کنند که در نیویورک با آمریکاییها وارد گفتوگو و تعامل شود تا شاید مشکلات تحریم و محاصره دریایی کاهش یابد و سایه جنگ از سر کشور نیز دور شود.
واقعیت این است که آمریکا بهصورت پیدا و پنهان اقداماتی علیه جمهوری اسلامی انجام میدهد که به ۵ نمونه آن اشاره میشود:
اول: فرمانده سنتکام هفته گذشته با فرماندهان نظامی کشورهای حاشیه خلیج فارس در آلمان مذاکره و گفتوگو کرد و در آنجا شیوه برخورد با ایران را تدوین کردند.
دوم: به گفته یک مقام سازمان تجارت، در ماههای گذشته حجم تجارت ایران به دلیل محاصره دریایی کاهش یافته است.
سوم: آمریکا در قالب طرح طرد اقتصادی ایران تا حدودی اروپا و کشورهای خاورمیانه را با خود همراه کند. البته روسیه و چین به این کارزار اقتصادی نپیوسته اند.
چهارم: انگلیس و ایتالیا اعلام کردند که حاضرند در بازگشایی تنگه هرمز به آمریکا کمک کنند. چین هم از ایران خواسته تا تنگه هرمز را باز کند. بسته بودن تنگه اقتصاد جهان را تحت تاثیر قرار می دهد.
پنجم: دبیرکل سازمان ملل در سخنرانی افتتاحیه هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد از ایران خواست تنگه هرمز را باز کند. بسته بودن تنگه هرمز و همچنین تنگه بابالمندب، فشار اقتصادی بر جهان وارد کرده و خواهد کرد. بسیاری از کشورها از ایران خواسته اند که تنگه هرمز را باز کند.
شواهد و قرائن نشان می دهد که آمریکاییها قصد دارند اقداماتی علیه حوثیها در تنگه بابالمندب و همچنین ایران در تنگه هرمز انجام دهند. ولی منتظر هستند که آیا در نیویورک با پزشکیان می توانند دیدار کنند یا خیر؟ پزشکیان، رئیسجمهور، بیش از هر کسی میداند که تحریم، جنگ و محاصره دریایی باعث توقف صادرات و واردات شده است. اقتصاد وابسته به نفت است. اگر نفت فروخته نشود، کشور دچار رکود و تورم میشود که هر دو خطرناک هستند.
قالیباف گفته است: «هم مذاکره میکنیم و هم جنگ.» حرف درستی است. میشود دو کشور که با یکدیگر در حالت جنگ هستند، مذاکره هم داشته باشند. پزشکیان از فرصتی که در سازمان ملل برای او ایجاد شده، استفاده کند و با ترامپ یا وزیر خارجه آن کشور و یا ونس، معاون ترامپ، مذاکره و مصالحه کند. تنگه هرمز را در مقابل برداشتن محاصره دریایی باز کند.
نکته قابلتأمل این است که جایگاه ایران نسبت به سال گذشته و همچنین دولتهای گذشته در سازمان ملل و نزد کشورها تضعیف شده است. پزشکیان به نمایندگی از ملت ایران باید جایگاه ایران را تقویت و به وظیفه ملی خود عمل کند و با آمریکا وارد مذاکره شود تا شاید مشکلات حل شود. مذاکره و حتی سازش به معنای تسلیم نیست، بلکه معنایش عبور از مخمصه ها و تنگناها است.
اگر پزشکیان دست خالی از نیویورک برگردد، احتمالا شاهد جنگ، تحریم بیشتر و محاصره دریایی بیشتر خواهیم بود. این مجموعه میتواند باعث تورم، کسری بودجه، کاهش قدرت خرید و گرانی شود. این در حالی است که آمریکاییها عزمشان را جزم کردهاند که دایره تحریم و محاصره دریایی را تنگتر کنند و حتی نگذارند هواپیماهای ایرانی در فرودگاههای کشورهای منطقه فرود آیند. استقبال چند کشور منطقه از آمریکا، مایه نگرانی و خطرناک است.