ستاره صبح، فائزه صدر: در روزهای گذشته، دونالد ترامپ، طرح قانون تحریمهای روسیه و ایران را امضا کرد و این طرح به قانون تبدیل شد. به این ترتیب محدودیتهای ایران تا ۵ سال بعد معتبر است. به عقیده کارشناسان، اگرچه تحریمهای نفتی علیه ایران و روسیه در اهداف کلی مشابه هستند، اما از نظر شدت و دامنه تحریم، تفاوتهای قابل توجهی دارند. به طور مثال اگرچه دو کشور در موارد مختلف، تحریم «توقیف دارایی» داشتهاند، اما تا اینجا تحریمهای «توقیف دارایی» اعمال شده علیه ایران شدیدتر و گستردهتر بوده است. ستاره صبح در گفت و گو با نعمت ایزدی، سفیر پیشین ایران در مسکو به بررسی این موضوع پرداخته که در ادامه میخوانید:
روسیه و ایران تحت تحریم قرار دارند، ولی روسیه آنطور که ایران از تحریمها آسیب دیده، از این فشار و محدودیت متأثر نشده و نمیشود. چرا وضعیت دو کشور بعد از تحریم انقدر متفاوت است؟
یکی از دلایل ظرفیت بالای روسیه است. این ظرفیت باعث میشود تحریمها آنطور که انتظار میرفت در داخل روسیه و بر زندگی شهروندان روس نمود پیدا نکند.
اگرچه به لحاظ اقتصادی درآمدهای روسیه کاهش پیدا کرده و نفت این کشور کمتر از قبل به فروش میرسد، اما روسها سالها است که با کشورهای غربی کار کردهاند و قرابتهایی وجود دارد. همین وضعیت مساله اجرای تحریم را تحت تأثیر قرار میدهد.
ظرفیت اقتصادی روسیه بالا است و به این راحتی آسیب نمیبیند. در آغاز جنگ اوکراین این ابهام وجود داشت که اروپا بدون منابع روسیه چه خواهد کرد؟ نه اینکه روسیه بدون اروپا چه میکند؟!
متاسفانه آسیب پذیری ایران در برابر تحریم بالاست. وضعیت اقتصاد ما و روابط سیاسی ما با کشورهای دنیا با روسیه قابل مقایسه نیست. ما هم ظرفیتهایی داریم، ولی در این حد که خودمان را اداره کنیم. از این رو مقایسه روسیه و ایران درست نیست.
چرا تحریمهای روسیه پس از ۵ سال نقض میشوند، ولی فصل تحریم ایران چشم انداز پایانی ندارد؟
لغو تحریمهای ایران به شرایط سیاسی بستگی دارد. بخش زیادی از مساله به تعاملات ایران و آمریکا بر میگردد که باید ببینیم پس از این تنش چه سمت و سویی پیدا خواهد کرد.برخی از تحریمهای ما سابقهای طولانی دارند و وجود داشته اند .لغو این تحریمها برای خود داستانی دارد و معلوم نیست به این راحتی برداشته شود یا نه؟! ضمن اینکه تحریمهای ایران چند لایه است که برداشته آن کار آسانی نیست. طولانی شدن باعث شد تا بسیاری در داخل و خارج از فضای تحریمی سوء استفاده و ثروت اندوزی کنند. این گروهها به خودی خود مانعی بر سر راه لغو محدودیتهای اقتصادی هستند.
آیا میتوان گفت هزینه تحریم و محاصره دریایی برای ایران، سنگینتر از هزینه جنگ خواهد بود یا خیر؟
این مقایسه درست نیست. جنگ خطرات زیادی دارد و شرایط خودش را به کشور تحمیل میکند. تحریم هم آسیبهای دیگری برای کشور دارد. هر دو به طور جدی به ایران آسیب میزنند و باید برای پایان دادن به آنها فکری کرد.
در مورد تحریم و جنگ، مقایسه و انتخاب این یا آن یکی درست نیست، باید بگوییم هیچ کدام برای ایران خوب نیستند و باید از میان برداشته شوند. این حق انتخاب وجود دارد که هیچ کدام را نخواهیم. چرا باید بین دو تهدید و دو وضعیت خطرناک یکی را منتخب کنیم؟!
چه پیش بینی درباره وضعیت موجود دارید؟ آیا کشور به مدد دیپلماسی به سلامت از این بحران عبور میکند؟ یا باید منتظر آغاز جنگی دیگر باشیم؟
برداشت این است که فعلاً هیچ کدام از طرفین آمادگی جنگی ندارند، هم ایران و هم آمریکا تلاش میکنند کار به مرحله درگیری نظامی نکشد. حملات و درگیریهای پراکنده، نقطه زنی و... تلاش برای عدم ورود به جنگی گسترده است.
به نظر من فضای تنش، در کوتاه مدت، برخوردهایی بیش از آنچه دیدیم و تجربه کردیم را نشان نخواهد دارد. دو طرف پشت مرزهای تشدید تنش ایستادهاند و از سطحی به آن سو عبور نمیکنند.