عضو هیات علمی دانشکده حقوق و روابط بینالملل دانشگاه تهران با بیان اینکه احتمال حمله در فردای روز انتخابات کنگره وجود دارد، گفت: پس از برگزاری انتخابات، حدود یک ماه زمان میبرد تا اعضای جدید کنگره در کرسی نمایندگی مستقر و مجلس کنگره و سنا تشکیل شود. ترامپ ممکن است از این فرصت برای حمله به ایران استفاده کند. به هر حال پنجره دیپلماسی نباید بسته شود چون راه جلوگیری از جنگ دیپلماسی است نه شعار و توپ و تشر.
تداوم همکاری با آژانس
داوود آقایی با اشاره به اقدام شورای حکام آژانس در تصویب قطعنامه ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت، اظهار کرد: قاعدتا کشورهای عضو آژانس و خصوصاً اعضای NPT باید گزارش فعالیتهای خود را به آژانس ارائه و به بازرسان برای حضور در سایتهای هستهای خود اجازه دهند. اما مراکز هستهای ما برای نخستین بار موردحمله قرار گرفت و ویران شد، بدون اینکه این اقدام با محکومیت دبیر کل آژانس مواجه شود. ما تا پیش از جنگ ۱۲ روزه، همکاری منظمی با آژانس داشتیم و بازرسان نیز گزارش فعالیت ما را ارائه میدادند، اما طبیعی است که پس از حمله به دو مرکز فردو و نطنز، ما دیگر نتوانیم آن همکاری عادی خود با آژانس را ادامه دهیم، زیرا آژانس برخلاف وظیفه خود، نتوانست از مراکز هستهای ما صیانت و حمله انجامشده به این سایتها را محکوم کند.
فشار آمریکا و تروئیکا باعث ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت شد
وی ادامه داد: بنابراین، آژانس نمیتواند انتظار داشته باشد بازرسانش همچنان به روال سابق بیایند و از مراکز هستهای تخریبشده ما بازدید کنند. ضمن اینکه اصلاً آییننامهای هم برای چگونگی بازرسی از مراکز هستهای تخریبشده وجود ندارد و آژانس آنچنان دچار سیاست زدگی شده که طی یک سال اخیر بهجای اینکه مطابق با وظیفه خود، آییننامهای را در این زمینه تصویب کند، مرتبط به ایران فشار میآورد و ما را به عدم همکاری متهم میکند. این رفتار سیاسی و غیرحقوقی، در قطعنامه اخیر شورای حکام نیز خود را نشان داد و فشار آمریکا و تروئیکا باعث ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت شد.
اصل بر بدهوبستان است
استاد حقوق و روابط بینالملل دانشگاه تهران اضافه کرد: در دنیای امروز و در تمام زمینهها، اصل بر بدهوبستان است و قطعاً اگر آژانس به وظایف خود در قبال ایران عمل میکرد، ایران نیز به انتظارات آن پاسخ میداد. حداقل توقع از آژانس، این است که تجاوز به مراکز هستهای و تهدیداتی که همچنان آمریکا و اسرائیل برای حملات بعدی به سایتهای ایرانی مطرح میکنند را محکوم کند. تاکنون ایران واکنش مناسبی به سیاسیکاریهای آژانس داشته و هیچ دلیلی ندارد که تا زمان تغییر رویکرد آژانس، ایران تغییری در رفتارهای خود ایجاد کند.
آثار سیاسی ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت
آقایی در تشریح آثار سیاسی ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت، بیان کرد: آژانس تاکنون بیش از ۱۵ بار صلحآمیز بودن فعالیتهای هستهای ایران را تائید کرده است. این موضوع، به تائید نهادهای اطلاعاتی آمریکا هم رسیده است. با این وجود، در سال ۲۰۰۶ هم پرونده ایران را به شورای امنیت بردند و ۷ قطعنامه علیه ما تصویب کردند و حتی روسیه و چین نیز به تحریمها علیه ایران رأی مثبت دادند و بسیاری از فشارهای کنونی علیه ایران نیز از همان زمان نشات میگیرد. بنابراین، در سطح جهانی نیز برای بسیاری مشخصشده که رویکرد آژانس سیاسی و تحتفشار آمریکا و اروپاست و لذا بسیاری از کشورهای جهان، به لحاظ حقوقی برنامه هستهای ایران را محکوم نمیکنند. وی افزود: اگرچه آمریکا میداند ارائه پیشنویس قطعنامه ضد ایرانی در شورای امنیت با وتوی چین و روسیه مواجه میشود، اما کار خود را انجام میدهد، هم برای ثبت در تاریخ و هم اینکه بهانهای داشته باشد تا بتواند در جای مناسب و در مورد مسائل دیگر، از چین و روسیه امتیاز بگیرد. اگرچه ممکن است چین و روسیه در شورای امنیت قطعنامه ضد ایرانی را وتو کنند، اما همین هم یک منت بر ایران خواهد بود و هزینه دیگری است که به ما تحمیل میشود. به لحاظ عملی، آمریکا و اروپا تاکنون هرگونه تحریمی را علیه ما اعمال کردهاند. لذا وتوی قطعنامههای تحریمی توسط چین و روسیه، فقط باعث امتیازخواهی این دو کشور از ما میشود.
حمله مجدد به ایران
آقایی در خصوص احتمال حمله مجدد به ایران، عنوان کرد: هم جنگ ۱۲ روزه پس از قطعنامه ضد ایرانی آژانس انجام شد و هم جنگ ۴۰ روزه پس از گزارش آژانس در مورد فعالیتهای هستهای ایران بود. بااینحال، من فکر میکنم تا آبان ماه که انتخابات کنگره برگزار شود، ترامپ دستبهعصا راه میرود، زیرا نمیخواهد بحرانهای بیشتری ایجاد کند، چون میداند هرگونه افزایش تنش نظامی، منجر به بالا رفتن قیمت انرژی در آمریکا میشود و محبوبیت ترامپ و آرای جمهوریخواهان در انتخابات کنگره کاهش مییابد. ترامپ نگران پیروزی دموکراتهاست و لذا در این مرحله، به دنبال افزایش تنش نظامی نیست. هرچند اسرائیل چنین چیزی را میخواهد، اما آمریکا اجازه نمیدهد.
عضو هیات علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران بابیان اینکه احتمال حمله گسترده در فردای روز انتخابات کنگره وجود دارد، افزود: پس از برگزاری انتخابات، حدود یک ماه زمان میبرد تا اعضای جدید کنگره بر کرسی نمایندگی مستقر شوند و مجلسین تشکیل گردد. ممکن است ترامپ از این فرصت برای حمله به ایران استفاده کند. خصوصاً اگر حزب دموکرات پیروز شده باشد، آن بازه یکماهه آخرین فرصت برای ترامپ محسوب میشود و ممکن است نهایت سوءاستفاده را برای حمله به ایران ببرد. آن حمله، گستردهتر از زدوخوردهای فعلی خواهد خورد.