گروه بین الملل: عراقچی میگوید توافق ایران و عمان به معنای بازگشایی تنگه نیست و بازگشت به وضعیت عادی به اجرای تعهدات آمریکا بستگی دارد.
سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با تشریح محورهای نشست کشورهای حاشیه خلیج فارس در عمان گفت مهمترین و تنها دستور کار این نشست، بررسی و ارائه جزئیات مسیر جدید دریایی در تنگه هرمز است. به گفته او، توافق ایران و عمان در این زمینه نهایی شده و نقشههای مربوط به مسیر جدید و بیانیه مشترک نیز آماده است تا در اختیار کشورهای شرکتکننده قرار گیرد.
عراقچی در گفتوگو با «العربی الجدید» تأکید کرد که توافق تهران و مسقط به هیچ عنوان به معنای بازگشایی تنگه هرمز نیست. از نگاه ایران، بازگشت این آبراه به شرایط عادی منوط به آن است که آمریکا به تعهدات خود در تفاهمنامه اسلامآباد بازگردد و آنها را اجرا کند.
دستور کار محدود نشست عمان
وزیر امور خارجه با اشاره به ترکیب نشست گفت این اجلاس در واقع نشست کشورهای ساحلی خلیج فارس است که بحرین به دلایلی که خود اعلام کرده، در آن حضور ندارد و هفت کشور در نشست شرکت میکنند. او تأکید کرد نباید اهداف دیگری را به عنوان دستور کار رسمی این نشست مطرح کرد.
به گفته عراقچی، در مذاکرات ایران و عمان درباره ایجاد مسیر جدید دریایی در تنگه هرمز توافق شده و نقشههای آن نیز تهیه شده است. قرار است در نشست عمان، جزئیات این توافق، نقشههای مسیر و بیانیه مشترک به اطلاع کشورهای منطقه برسد و در نهایت مجموعه اسناد برای ثبت در اختیار سازمان بینالمللی دریانوردی قرار گیرد.
او در عین حال این نشست را نخستین تجربه گفتوگو میان کشورهای منطقه در چنین قالبی دانست و گفت در صورت وجود اراده سیاسی، همین گفتوگو میتواند در آینده زمینه رایزنی درباره دیگر موضوعات مورد علاقه کشورهای منطقه را فراهم کند؛ هرچند این مسائل در دستور کار فعلی نشست قرار ندارند.
امنیت منطقهای بدون مداخله خارجی
عراقچی با تأکید بر دیدگاه ایران درباره امنیت منطقه گفت مسئولیت تأمین امنیت و ثبات خلیج فارس بر عهده کشورهای منطقه است. به گفته او، تهران سالها بر گفتوگو، اعتمادسازی و همکاری میان همسایگان تأکید کرده و معتقد است امنیت پایدار زمانی شکل میگیرد که کشورهای منطقه بدون مداخلات مخرب بازیگران خارج از منطقه درباره مسائل مشترک خود گفتوگو کنند.
وزیر امور خارجه البته تصریح کرد که نشست عمان با هدف ایجاد یک سازوکار امنیتی جدید برای منطقه برگزار نمیشود و چنین موضوعی در دستور کار آن قرار ندارد. با این حال، گردهم آمدن کشورهای منطقه برای گفتوگو درباره موضوعی مرتبط با امنیت و کشتیرانی را میتوان یک گام اعتمادساز دانست.
عراقچی ابراز امیدواری کرد این روند ادامه پیدا کند و در آینده زمینه همکاریهای بیشتر میان کشورهای منطقه فراهم شود. او تأکید کرد هرچه گفتوگو میان همسایگان افزایش یابد، زمینه مداخلات خارجی و ترتیبات تحمیلی از خارج منطقه کاهش خواهد یافت.
یمن؛ مسئلهای بدون راهحل نظامی
وزیر امور خارجه درباره ارتباط نشست عمان با بحرانهای منطقهای، از جمله یمن، گفت نباید میان دستور کار نشست و سایر تحولات منطقهای خلط شود. به گفته او، این نشست برای حل پرونده یمن یا اختلافات میان کشورهای منطقه تشکیل نشده است.
به گزارش ایرنا، عراقچی در عین حال موضع ایران درباره یمن را روشن دانست و گفت این بحران راهحل نظامی ندارد و آینده یمن باید توسط خود یمنیها و از طریق گفتوگو و یک روند سیاسی فراگیر تعیین شود.
شرط ایران برای بازگشایی هرمز
عراقچی درباره تفاهم ایران و عمان توضیح داد که این توافق صرفاً چارچوب و ترتیبات لازم برای تردد دریایی در صورت فراهم شدن شرایط بازگشایی تنگه را مشخص میکند و به معنای باز شدن فوری هرمز نیست.
او شرط ایران برای بازگشت تنگه به وضعیت عادی را نیز روشن دانست: آمریکا باید به تعهداتی که در تفاهمنامه اسلامآباد پذیرفته و امضا کرده است، بازگردد و آنها را اجرا کند.
وزیر امور خارجه گفت ایران خود را متعهد به تلاش برای تأمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز میداند، اما از دیدگاه تهران، اقدامات آمریکا از جمله محاصره دریایی و جنگ اقتصادی، عامل اصلی ناامنی در این آبراه است. بر این اساس، مسیرهای جدیدی که ایران و عمان طراحی کردهاند میتواند پس از فراهم شدن شرایط سیاسی، مبنای بازگشت تردد دریایی به وضعیت عادی قرار گیرد.