گروه بین الملل: همزمان با آغاز نشست فصلی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، آمریکا و تروئیکای اروپایی تلاش دارند حمایت اعضای این نهاد را برای تصویب پیشنویس قطعنامهای علیه ایران جلب کنند؛ متنی که محور اصلی آن، تداوم گزارشدهی مدیرکل آژانس درباره اجرای موافقتنامه پادمان ایران به شورای امنیت سازمان ملل است. در این پیشنویس ضمن تکرار ادعاهای قبلی درباره «عدم پایبندی» ایران به تعهدات پادمانی، از تهران خواسته شده اقدامات مورد نظر آژانس را برای رفع مسائل باقیمانده انجام دهد. متن همچنین بر راهحل دیپلماتیک تأکید کرده، اما همزمان سازوکار نظارت و گزارشدهی درباره پرونده هستهای ایران را تشدید میکند.
آغاز نشست شورای حکام
نشست فصلی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی از دوشنبه ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ آغاز میشود و تا ۱۱ سپتامبر ادامه خواهد داشت. آمریکا و سه کشور اروپایی عضو برجام در تلاشاند حمایت سایر اعضای شورای حکام ۳۵ عضوی آژانس را برای تصویب این پیشنویس به دست آورند.
در مقدمه قطعنامه، از تلاشهای مدیرکل آژانس و دبیرخانه این نهاد در اجرای موافقتنامه پادمان ایران تمجید شده و بر نقش مستقل آژانس در راستیآزمایی تعهدات پادمانی تأکید شده است. پیشنویس همچنین به قطعنامههای شورای حکام در ۱۲ ژوئن ۲۰۲۵ و ۱۰ ژوئن ۲۰۲۶ اشاره کرده و یافتههای مطرحشده در آن اسناد درباره ادعای عدم پایبندی ایران را مورد تأیید قرار میدهد.
تأکید بر «عدم پایبندی» ایران
در بخش دیگری از مقدمه، پیشنویس با استناد به گزارش مدیرکل آژانس در سند GOV/۲۰۲۶/۵۰، نسبت به آنچه «عدم پایبندی مستمر ایران به تعهدات خود» خوانده شده، ابراز نگرانی شدید میکند. با این حال، متن از راهحل دیپلماتیک حمایت کرده و از ایران میخواهد در گفتوگوهایی با هدف ایجاد اعتماد بینالمللی درباره ماهیت کاملاً صلحآمیز برنامه هستهای خود مشارکت جدی داشته باشد.
مفاد اصلی پیشنویس
بند اول: شورای حکام بار دیگر از ایران میخواهد هرچه سریعتر موارد ادعایی عدم پایبندی به موافقتنامه پادمان را جبران کند و تمامی اقداماتی را که آژانس و شورای حکام ضروری تشخیص میدهند، انجام دهد. هدف اعلامشده این است که مدیرکل بتواند درباره صحت و کامل بودن اظهارنامههای ایران و عدم انحراف مواد هستهای تحت پادمان، تضمینهای لازم را ارائه کند.
بند دوم: مدیرکل آژانس موظف میشود متن این قطعنامه، قطعنامههای پیشین مندرج در اسناد GOV/۲۰۲۵/۳۸ و GOV/۲۰۲۶/۴۰ و همچنین گزارش مدیرکل در سند GOV/۲۰۲۶/۵۰ را مطابق اساسنامه آژانس به تمامی اعضای آژانس، شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارسال کند.
بند سوم: پیشنویس بار دیگر بر حمایت از راهحل دیپلماتیک برای چالشهای ناشی از برنامه هستهای ایران تأکید میکند و خواستار توافقی میشود که نگرانیهای بینالمللی مرتبط با فعالیتهای هستهای ایران و پیامدهای آن برای صلح و ثبات منطقهای را برطرف کند. همچنین از همه طرفها خواسته شده است به شکل سازنده در مسیر دیپلماسی مشارکت کنند.
بند چهارم: مهمترین بخش پیشنویس، مدیرکل آژانس را موظف میکند پیش از هر نشست سهماهه شورای حکام، درباره تلاشهای آژانس برای اجرای موافقتنامه پادمان ایران، حلوفصل مسائل باقیمانده و انجام فعالیتهای راستیآزمایی گزارش ارائه کند. همچنین تأکید شده است که این گزارشها، مطابق درخواست مطرحشده در قطعنامه ۲۱ نوامبر ۲۰۲۵ و سند GOV/۲۰۲۵/۷۱، در اختیار شورای امنیت نیز قرار گیرد.
بند پنجم: شورای حکام تصمیم میگیرد موضوع ایران را همچنان در دستور کار خود نگه دارد.
تشدید فشار دیپلماتیک
پیشنویس ارائهشده، ضمن تکرار ادعاهای قبلی درباره وضعیت تعهدات پادمانی ایران، بر استمرار گزارشدهی آژانس به شورای امنیت تمرکز دارد. به این ترتیب، تصویب آن میتواند فشار سیاسی و دیپلماتیک بر تهران را افزایش دهد و پرونده هستهای ایران را بیش از گذشته در معرض توجه شورای امنیت قرار دهد. در عین حال، متن صراحتاً از راهحل دیپلماتیک حمایت میکند و گفتوگو و دستیابی به توافق را بهعنوان مسیر حلوفصل نگرانیهای مرتبط با برنامه هستهای ایران مورد تأکید قرار میدهد.