بحران مهاجرت بار دیگر یکی از مهمترین دستاوردهای اتحادیه اروپا، یعنی منطقه شنگن، را در معرض آزمونی جدی قرار داده است. ورود گسترده مهاجران غیرقانونی به شهر سئوتا، برخی دولتهای اروپایی را به این نتیجه رسانده که برای حفظ امنیت مرزهای خارجی باید محدودیتهای تازهای علیه اسپانیا اعمال شود؛ اقدامی که اگرچه در چارچوب قوانین اتحادیه اروپا امکانپذیر است، اما اجرای آن با موانع حقوقی و سیاسی قابل توجهی روبهرو خواهد بود.
در روزهای اخیر، ایتالیا با اعمال کنترلهای هوایی و دریایی بر مرزهای خود با اسپانیا نخستین گام عملی را برداشت و سپس فنلاند و دانمارک نیز خواستار بررسی تعلیق موقت مقررات تردد آزاد در قبال اسپانیا شدند. این تحولات نشان میدهد که نگرانی از موج جدید مهاجرت، بار دیگر اختلاف دیدگاه میان کشورهای اروپایی درباره مدیریت مرزها را آشکار کرده است.
بر اساس مقررات شنگن، تعلیق عضویت یک کشور تنها در شرایطی امکانپذیر است که کمیسیون اروپا وجود کاستیهای جدی و مستمر در کنترل مرزهای خارجی را تشخیص دهد. در چنین حالتی، کمیسیون باید پیشنهاد رسمی خود را ارائه کند و سپس کشورهای عضو اتحادیه اروپا با آن موافقت کنند. حتی در صورت طی شدن این روند نیز هدف، اخراج دائمی یک کشور از شنگن نیست، بلکه اعمال کنترلهای موقت برای رفع مشکلات مرزی خواهد بود.
با این حال، مقامهای اتحادیه اروپا تأکید کردهاند که در حال حاضر نشانهای از آغاز چنین فرآیندی علیه اسپانیا وجود ندارد. از سوی دیگر، وضعیت ویژه مناطق برونمرزی سئوتا و ملییا نیز باعث شده قوانین خاصی بر این مناطق حاکم باشد و همین موضوع تصمیمگیری درباره اسپانیا را پیچیدهتر میکند.
واقعیت این است که بحران کنونی بیش از آنکه به معنای پایان شنگن باشد، نشاندهنده فشار روزافزون بر نظام مدیریت مرزهای اتحادیه اروپاست. اگر موجهای مهاجرتی ادامه یابد، احتمال افزایش کنترلهای مرزی میان کشورهای عضو دور از انتظار نخواهد بود، اما محروم شدن اسپانیا از شنگن همچنان سناریویی بعید و نیازمند اجماع سیاسی گسترده در اتحادیه اروپا است.
برگرفته از: یورونیوز