بر اساس دادههای رسمی، مزدبگیران بیش از ۶۰ درصد جمعیت کشور را تشکیل میدهند. به گفته رئیسکل بانک مرکزی، درآمد هر ایرانی از دهه ۹۰ تاکنون نصف شده است. زندگی در محدودهی شهرهای بزرگ و در محلههای برخوردار از دسترس مزدبگیران طبقه متوسط خارجشده است. اغلب کارمندان، پرستاران، معلمان، بازنشستگان و کارگران و ... به حاشیه شهرها کوچ کردهاند.
نیاز به ۷۰ میلیون تومان درآمد ماهانه
بر اساس آخرین دادههای رسمی شورای عالی کار- نهاد متولی تعیین دستمزد کارگران- در اسفندماه سال قبل، نرخ سبد معیشت حداقلی خانوارهای کارگری، حدود ۴۲ میلیون تومان بوده است؛ به اعتقاد فعالان کارگری، تورم این چند ماه اخیر در دوران جنگ و التهاب، این رقم را به مرز ۷۰ میلیون تومان رسانده است؛ به این معنا که یک خانواده کارگری باید حدود ۷۰ میلیون تومان در ماه درآمد داشته باشد که بتواند فقط نیازهای ساده زندگی ازجمله خوراکیهای ضروری و مسکن حداقلی را تأمین کند؛ حال اگر حقوق کارمندان، پرستاران و کارگران متخصص را که معمولاً در محدوده ۳۰ تا ۴۰ میلیون تومان است با رقم ۷۰ میلیونِ سبد حداقلی قیاس کنیم، بهخوبی متوجه میشویم که دیگر جایی برای طبقه متوسط در اقتصاد ایران باقی نمانده است. مرکز آمار میگوید نرخ تورم سالانه در خردادماه به ۶۲ درصد رسیده و فقط در یک ماه، شاخص میانگین تورم بیش از ۴ درصد افزایش داشته است. بدیهی است زندگی فرودستان سخت شده است.
گلایههای یک کارگر
«مازیار گیلانی نژاد» فعال کارگری، مشاهدات خود را از زیست دشوار ساکنانِ فلکه پنجم فردیس کرج، جایی که بیشتر ساکنان آن مزدبگیر و کارگر هستند، روایت میکند؛ مشاهدات او نشان میدهد که در این تابستان داغ، بسیاری از خانوادههای کارگری حتی پول راهاندازی کولرآبی ندارند:
«بلوکی که ما زندگی میکنیم، ۱۶ واحد کاشانه دارد؛ از این ۱۶ واحد، فقط ۹ واحد کولرشان را در این گرما راه انداختهاند؛ این خانوادهها پولندارند کولرآبیشان را راه بیندازند، پمپ و موتور کولرشان سوخته، خودشان هم بیکارند، بنابراین مجبورند گرما را تحمل کنند…
بیکاری پس از جنگ
جنگ که آمد خیلی از ساکنان این منطقهی کارگر نشین بیکار شدند، بیشترشان در همین جنگ اخیر بیکار شدند. یکی سالها در یک رستوران کار میکرده؛ بعد از جنگ، مواد غذایی بهشدت گران شد، رستوران مشتری ندارد، خب واضح است که نیروهایش را از آشپز و تمیزکار گرفته تا پیک، اخراج میکند.
زندگی چند خانواده در یکخانه
در ساختمان ما، واحدهایی هست که دو یا سه خانواده باهم در یک کاشانه ۷۰ یا ۸۰ متری زندگی میکنند؛ ما واحدی داریم که دختر طرف با شوهرش و دو تا بچهاش به خاطر اینکه نمیتوانند اجاره خانه بدهند، آمدهاند با مادرشان زندگی کنند؛ پسر خانواده هم زنش را طلاق داده و با دو تا بچه آمده سربار خانواده شده، یعنی ده دوازده نفر در یک کاشانه کوچک زندگی میکنند؛ خرج تعمیر کولر اینها ۱۰ میلیون تومان میشود که هیچ کدامشان این پول را ندارند.…
محلات فقیر نشین
در مناطق کارگرنشین، وضعیت واقعاً اسفبار است؛ شما هرگز یکجایی مثل آق تپه مهرشهر را دیدهاید؟ همه فقیرند؛ برای نمونه میگویم، این روزها فروش یخچال تو این مناطق زیاد شده؛ با طرف صحبت میکنی، میگوید آلان دیگر نیازی به یخچال نداریم، گوشت و مرغ که نمیتوانیم بخریم؛ نهایت ۱۰ تا تخممرغ میخریم، ۵ تا را امروز میخوریم ۵ تا را فردا؛ یخچالمان را بفروشیم و پولش را به یک دردی بزنیم… در همین شرایط، دولت برای گرانی بیشتر مجوز صادر میکند؛ حتی قیمت نان در محلات کارگر نشین ۲ برابر شده؛ قبلاً کرج نان سنگک ۵۶۰۰ تومان بوده، حالا شده حدود ۱۲ هزار تومان. یعنی باید ۶۰ هزار تومان بدهی فقط ۵ تا نان سنگک بخری.