میترا عباسی فرد، فوق تخصص روماتولوژی با هشدار نسبت به آسیبهای اسکلتی ـ عضلانی ناشی از خانهتکانی سنگین و غیراصولی بر انجام تدریجی کارها، نرمش پیش از شروع فعالیت، رعایت اصول ارگونومی و استراحت منظم تأکید کرد و توصیههایی کاربردی برای پیشگیری از کمردرد، التهاب تاندونها و حوادث خانگی ارائه داد.
خانه تکانی باید تدریجی و خانوادگی انجام شود
عباسی فرد گفت: بهترین زمان برای شروع کار، اواسط روز است؛ زمانی که عضلات در بهترین حالت آمادگی قرار دارند و باید پس از هر ۴۵ دقیقه فعالیت، حدود ۱۰ دقیقه استراحت کرد.
پیشگیری از کمردرد و گرفتگی عضلات
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان افزود: قبل از آغاز کار، ۱۰ دقیقه نرمش و حرکات کششی برای افزایش انعطافپذیری بدن ضروری است تا خطر آسیب به عضلات، مفاصل و ستون فقرات کاهش یابد.
وی در خصوص نحوه بلند کردن وسایل سنگین گفت: جابه جایی وسایل سنگین باید توسط چند نفر انجام شود. فرد شیء را به بدن خود نزدیک کرده، زانوها را خم کند و از عضلات پا برای بلند کردن کمک بگیرد، حفظ راستای طبیعی ستون فقرات و پرهیز از خم شدن بیشازحد ناحیه کمر ضروری است.
عباسی فرد ضمن اشاره به خطر سقوط گفت: هنگام آویزان کردن پرده و تمیز کردن شیشه باید از چهارپایه یا نردبان استاندارد و سالم استفاده شود. متأسفانه بسیاری از حوادث خانگی ناشی از استفاده از چهارپایههای نامتعادل، لغزنده و ناسالم است.
وی گفت: زنان دارای کمردرد گروههای آسیبپذیرتری هستند که باید میزان فعالیت خود را با توان جسمانی تنظیم کنند و این افراد در صورت لزوم میتوانند از کمربند طبی هنگام کار استفاده کنند.
فوق تخصص روماتولوژی افزود: انجام حرکات تکراری و طولانی با دستها و انگشتها، میتواند باعث التهاب تاندونها، آرتروز و سندروم تونل کارپ شود. برای پیشگیری باید بین کارها فاصله زمانی استراحت در نظر گرفته و همچنین از دستکشهای مخصوص نظافت استفاده شود بهطوریکه انگشتان دست و مچ بهصورت صاف و در یک راستا قرار گیرند.
نکات ایمنی در شست و شوی فرش و نورافشان
وی توصیه کرد: هنگام شستن فرشها یا تمیز کردن نورافشانها وضعیت بدن باید صاف و متعادل نگهداشته شود. فرشهای خیس تا پنج برابر سنگینتر میشوند، بنابراین حمل آنها باید توسط چند نفر انجام شود. برای شستوشو بهتر است از پاروی دستهبلند استفاده کرد تا از خم شدن مداوم کمر و فشار بیشازحد جلوگیری شود.
عباسی فرد ادامه داد: در تمیز کردن نورافشان باید ابتدا برق قطع و نورافشان با کمک فرد دیگر پایین آورده شود و نظافت آن روی زمین انجام گیرد. زیرا تمیز کردن نورافشان روی سقف با دستهای بالا و گردن خم، به عضلات و مهرههای گردن آسیب میزند.
وی بر اهمیت رعایت وضعیت مناسب هنگام تمیز کردن شیشهها تأکید کرد و گفت: قرار گرفتن طولانی در حالت خم یا کشیده، فشار زیادی بر ستون فقرات و گردن وارد میکند. بهتر است از چهارپایه برای قرار گرفتن در وضعیت راحت استفاده شود و ارتفاع چهارپایه طوری تنظیم شود که چشمها در راستای محل انجام کار باشد.
به گفته وی، هر فرد باید به حرف بدن خود گوش کند و قبل از شروع درد عضلانی زمانی برای استراحت در نظر بگیرد.
تغذیه مناسب
عباسی فرد افزود: تغذیه سالم و مصرف کافی آب در روزهای خانهتکانی اهمیت ویژهای دارد. روزهداران در سحر و افطار مصرف کافی مایعات، سبزیها و میوهجات داشته باشند زیرا تغذیه نامناسب باعث افزایش خستگی و آسیبپذیری عضلات میشود. خواب کافی و استراحت مناسب در طول شبانهروز، نقش مهمی در حفظ سلامت بدن دارد.
وی هشدار داد: قرار گرفتن طولانی در وضعیت ثابت، ایستادن زیاد، خم شدن مکرر یا بلند کردن اجسام سنگین از عوامل اصلی دردهای عضلانی و مفصلی در روزهای خانهتکانی است. نداشتن آمادگی جسمانی و رعایت نکردن اصول ارگونومی خطر بروز آسیبهای اسکلتی عضلانی را افزایش میدهد.
این متخصص روماتولوژی تأکید کرد: در صورت بروز کوفتگی باید فعالیت را متوقف و استراحت کرد. مصرف مسکن خودسرانه برای تسکین درد و ادامه فعالیت هرگز توصیه نمیشود، معمولاً این دردها با استراحت یا ماساژ موضعی برطرف میشوند، اما در صورت تداوم لازم است افراد به پزشک مراجعه کنند تا از بروز مشکلات مزمن جلوگیری شود.
عباسی فرد خاطرنشان کرد: رعایت نکات سادهای همچون تقسیمکار، نرمش قبل از شروع، استراحتهای کوتاه، تغذیه مناسب و توجه به وضعیت بدن میتواند از بروز بسیاری از مشکلات اسکلتی و عضلانی در روزهای خانهتکانی جلوگیری و سلامت خانواده را حفظ کند.