نهمین سالگرد درگذشت آیتالله علی اکبر هاشمی رفسنجانی در حسینه جماران با حضور اعضای بیت وی از جمله عفت مرعشی همسر، محمد هاشمی برادر و فرزندان آن مرحوم و جمعی از چهرههای سیاسی از جمله سید محمد خاتمی، سید حسن خمینی، بهزاد نبوی، اسحاق جهانگیری، حجت الاسلام احمد مازنی، محمود واعظی، پیروز حناچی، علی اکبرصالحی، علی مطهری، بیژن زنگنه، معصومه ابتکار، فاطمه کروبی، سعید لیلاز، علی زینیوند، سردار حسین علایی، عبدالواحد موسوی لاری، علی خاتمی، سیدرضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی و گردشگری، غلامرضا نوری قزلجه وزیر کشاورزی و محمد عطریانفر عضو شورای اطلاعرسانی دولت برگزار شد.
در ابتدای این مراسم محسن هاشمی رفسنجانی درسخنانی به تبیین ابعاد اندیشههای آیتالله هاشمی رفسنجانی پرداخت، در ادامه این مراسم کتاب خاطرات آیتالله تحت عنوان «در همسایگی آتش» از سوی سید محمد خاتمی رئیس دولت اصلاحات رونمایی شد و سپس فاطمه هاشمی رفسنجانی دلنوشتهای برای پدرش قرائت کرد و در پایان مراسم نیز نوری شاهرودی سفیر پیشین ایران در عربستان به ایراد سخنرانی پرداخت.
دین، توسعه و اعتدال هستههای اصلی ذهن آیتالله هاشمی است
محسن هاشمی رفسنجانی با بیان اینکه با «دین»، «توسعه» و «اعتدال» هستههای اصلی ذهن و اندیشه آیتالله هاشمی رفسنجانی بودند، تصریح کرد: با مسائلی مانند اقتصاد و تولید و سرمایهگذاری، تکنولوزی و ... میتوان زندگی آیتالله هاشمی را در بعد از پیروزی انقلاب اسلامی بررسی کرد و دید که چگونه ایشان برای اهداف انقلاب وقت می گذاشتند زیرا هدف انقلاب را علاوه بر مسائل دینی، رفاه مردم نیز میدانستند. وقتی به سوابق ایشان در قبل از انقلاب برمیگردیم، میبینم که در سال ۱۳۴۶ با کمک شهید رجایی، شهید باهنر و شهید بهشتی، بنیاد فرهنگی به نام «رفاه» تاسیس کردند. همه آن زمان تعجب می کردند که چرا در کوران فعالیت های انقلابی، نام رفاه برای این بنیاد انتخاب شده است.
افراطیون حتی آیتالله هاشمی را بیبصیرت میدانستند
محسن هاشمی ادامه داد: پس از انقلاب نیز در دولت سازندگی نام فروشگاههای زنجیرهای را همان «رفاه» گذاشتند و این نشان می دهد که در فکر و ذهن ایشان مسئله اقتصاد کشور و رفاه مردم اهمیت داشت. ایشان بیان می کردند برای اینکه بتوانیم نظام و کشور را به توسعه برسانیم باید با استعمار و استکبار مبارزه میکردیم و فکر میکردیم اگر ما با این دو مقوله مبارزه جدی بکنیم دیگر راهمان آسان خواهد شد. اما بعد از نقلاب فهمیدیم مشکل دیگری به نام افراط وجود دارد و مبارزه با افراط سختتر از مبارزه با استعمار و استکبار است. زیرا استعمار و استکبار برای مردم شناخته شدهتر است و به راحتی میتوانستند آن را برای مردم توضیح دهند و آنها نیز قبول کرده بودند اما افراط موضوعی بود که به سختی میتوانستند آن را برای مردم شرح دهند زیرا افراط با شعارهای فریبنده جلو میآید و حتی خود آیتالله هاشمی را نیز بیبصیرت میدانستند!
آیتالله هاشمی توانست رابطه «دین و توسعه» را به سرانجام رساند
وی ادامه داد: آیتالله هاشمی به دنبال این بودند که رشد و توسعه اقتصادی کشور صدمه نبیند و یکی از مولفههای قدرت کشور را «بنیه اقتصادی» آن میدانستند و همیشه توصیه میکردند که باید در این جهت قدم برداشت. ایشان فردی بود که پس از انقلاب توانست تعریف رابطه «دین و توسعه» را به خوبی برای مردم تبیین کرده و به سرانجام برساند. در ذهن بعضی از علما توسعه و دین سازگاری نداشت اما آیتالله هاشمی اثبات کرد رشد و توسعه کشور سازگاری جدی با دین دارد و باید در این جهت قدم برداشت.
محسن هاشمی با اشاره به جایگاه توسعه در اندیشه آیتالله رفسنجانی اظهار داشت: اگر به تفسیرهای ایشان در خطبه های نماز جمعه هم توجه کنید، خواهید دید ایشان از تفاسیری که مسائل زاهدانه و ریاضتمداری را نسبت به زندگی مردم مطرح میکردند، اجتناب میکرد و زمانی که صحبت میکرد، عدهای میگفتند که مانور تجمل میدهد! در صورتیکه در نظریه «توسعه» فرض بر این بود که حتما مسئله مصرف و نحوه آن مورد بحث قرار گیرد.
وی ادامه داد: در حوزه «عدالت اجتماعی» نیز ایشان قرائت خاصی را ارائه داد و اصل فقر زدایی و رفاه را به صورت بسیار مناسبی در همان نظریهپردازی توسعه روی میز قرار داد و حتی برای طرحی برای فقر زدایی از کشور به مجلس فرستاد اما متاسفانه نتیجه نداد.
محسن هاشمی با اشاره به آنچه ناکامیهای آیتالله هاشمی خواند، تصریح کرد: البته در کنار این ناکامیها، ایشان پیروزیهایی نیز بوجود آوردند و در مسیر کشور و انقلاب حرکتهای موثری انجام دادند. مثلا در دولت ایشان یکپارچگی که اوایل وجود داشت، زمانی خدشهدار شد. یک سال و چند ماهی از عمر دولت ایشان نگذشته بود که آقای فاضل استیضاح شد به خاطر دارم که مثلا در آن دوران گفته میشد چرا ایشان ریش خود را میزند. سپس آقای خاتمی مجبور به استعفاء شد و ایشان به خدمت آیتالله هاشمی آمدند و گفتند مشکلاتی وجود دارد و با رفتن من موافقت کنید، آیتالله هاشمی موافق نبودند اما به هر حال این اتفاق افتاد و کابینه دچار عدم یکپارچگی شد.
اینکه آمریکا و اسرائیل
بخواهند برای ما دولت تعیین کنند بزرگترین تحقیر است
محسن هاشمی در بخش دیگری از سخنان خود افزود: در زمینه سازندگی هر چند کارهای زیادی انجام شد اما به نتیجه قطعی نرسید و نتیجه این ناکامیها را در دورههای بعدی دیدیم. همچنین آنگونه که بایسته است کشور در مسیر تامین اجتماعی نتوانست گام بردارد و باعث شد فقر در کشور حاکم و مشکلاتی ایجاد شود. در هر صورت امروز در شرایطی قرار داریم که لازم است نسبت به آن صحبتهایی داشته باشیم. در حال حاضر شاهد اعتراضاتی در کشور هستیم که بعضا به اغتشاش نیز کشیده میشود و توان جدایی اعتراض از اغتشاش نیز کار بسیار سختی شده و مشکلاتی را برای نیروهای انتظامی و امنیتی ایجاد کرده است.
وی گفت: پس از حمله اسرائیل به ایران و جنگ ۱۲ روزه انسجامی در کشور ایجاد شد اما حالا در شرایطی قرار داریم که وضعیت بدتر شده است و من احساس میکنم لازم است نسبت به این موضوع حساسیت بیشتری داشته باشیم و تقویت انسجام ملی را در نظر بگیریم.
محسن هاشمی در چایان افزود: در این شرایط، دولت نیز دست به یک اقدام سخت در زمینه ارز ترجیحی زد که حتما در این زمینه مطالعه لازم انجام شده است و باید از دولت حمایت کرد تا این سیاست به نتیجه برسد. در حال حاضر جمهوری اسلامی در خطر است و باید انسجام ملی تقویت شود. اینکه آمریکا و اسرائیل بخواهند برای ما دولت تعیین کنند بزرگترین تحقیر است و از همین جا از رهبر معظم انقلاب میخواهم در این زمینه اقدام قاطع انجام دهند.