بر اساس آخرین داده‌های آماری تا تاریخ ۱۷ آبان سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، ورودی آب به مخازن سدها کشور، ۲ میلیارد و ۳۲۰ میلیون متر مکعب ثبت شده است. این رقم نشان‌دهنده یک جهش مثبت در مقایسه با سال گذشته است؛ به طوری که نسبت به مدت مشابه سال جاری، ۸۰ درصد افزایش و نسبت به میانگین ۱۰ ساله، ۱۱ درصد رشد را نشان می‌دهد.
با این حال، این افزایش ورودی نتوانسته است مانع از کاهش سطح کلی ذخایر شود. حجم موجودی مخازن کشور از سطح ۴۷ درصد در ابتدای پاییز جاری، به ۴۳ درصد کاهش یافته است که نشان‌دهنده تسلط پیامدهای تنش آبی بر روند پرشدگی سدهاست.
گزارش‌ها حاکی از آن است که وضعیت پرشدگی سدها در سطح کشور به‌صورت یکپارچه نیست. در بسیاری از حوزه‌های آبریز، کمبود منابع نگران‌کننده است. بطوریکه استان‌های تهران، مرکزی، خراسان رضوی، قم، اصفهان، زنجان و همدان در وضعیت نامطلوبی قرار دارند. این وضعیت مستقیماً امنیت آبی شهرهای بزرگ و پرجمعیت از جمله تهران، کرج، مشهد، اراک، قم، اصفهان، یزد و همدان را با محدودیت‌های جدی در تأمین آب شرب مواجه کرده است.
وضعیت سدهای تهران
رصد دقیق سدهای حیاتی منطقه تهران و البرز، تضاد شدید میان وضعیت مخازن را آشکار می‌کند به طوریکه سد امیرکبیر با ۶۷ درصد پرشدگی، عملکرد مثبتی داشته و نسبت به سال گذشته ۹۶۸ درصد و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۳۱ درصد بهبود یافته است.
سد لار اما با تنها ۲ درصد پرشدگی، وضعیت بسیار نگران‌کننده‌ای دارد. اگرچه نسبت به سال گذشته ۶۴ درصد بهبود داشته، اما در مقایسه با میانگین ۱۰ ساله، با ۵۴ درصد کاهش مواجه است. سد طالقان با ۳۶ درصد موجودی، همچنان با ۳۴ درصد کاهش نسبت به میانگین ۱۰ ساله دست‌وپنجه نرم می‌کند.
سد لتیان تنها ۲۶ درصد پرشدگی دارد که نشان‌دهنده ۳۸ درصد کاهش ذخیره نسبت به میانگین ۱۰ ساله است. سد ماملو با ۸۸ درصد حجم خالی، نسبت به میانگین ۱۰ ساله دچار ۷۲ درصد کمبود ذخیره شده است.
سال پربارش
از منظر بارش‌های جوی، سال جاری نسبت به سال گذشته بهبود یافته است. بارش کشور از ابتدای سال آبی جاری تا ۱۶ آبان، ۲۰.۳،میلی‌متر بوده است. این میزان در مقایسه با بارش ۳.۴ میلی‌متری در دوره مشابه سال گذشته و میانگین بلندمدت ۱۷.۵ میلی‌متری، نشان‌دهنده وضعیت مطلوب کلی است.
با این وجود، این بهبود کلی پوشاننده کم آبی در برخی مناطق نیست. طبق داده‌های ایستگاه‌های بارشی، ۹ استان یزد، خراسان رضوی، بوشهر، گیلان، فارس، خراسان جنوبی، مازندران، سیستان و بلوچستان و سمنان همچنان در وضعیت زیر نرمال قرار دارند.
تنش گازی در ۱۱ استان
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با اشاره به کاهش ۱۳ درصدی تولید گاز کشور در پی آسیب به تأسیسات پارس جنوبی، از احتمال تنش گازی در ۱۱ استان خبر داد و بر ضرورت همراهی مشترکان در مدیریت مصرف برای حفظ پایداری شبکه و تأمین گاز صنایع تأکید کرد. سعید توکلی درباره وضع کنونی شبکه گاز کشور و شرایط ذخایر گاز و سوخت گفت: امسال با وجود کاهش حدود ۱۳ درصدی تولید گاز کشور در پی حملات دشمن در ۲۷ اسفند به تأسیسات و چهار پالایشگاه مجتمع گاز پارس جنوبی، توانستیم پایداری شبکه گاز کشور را حفظ کنیم.
افزایش ۶۰ میلیون مترمکعبی
مصرف گاز
توکلی درباره مقدار مصرف گاز در روزهای اخیر بیان کرد: از روز شنبه تاکنون، حجم مصرف گاز حدود ۶۰ میلیون مترمکعب افزایش یافته است. پیش‌بینی می‌کنیم این مقدار تا پایان هفته، در مقایسه با هفته گذشته به حدود ۷۰ میلیون مترمکعب افزایش برسد.
وی درباره حجم بازگشت ظرفیت ازدست‌رفته تولید گاز به چرخه بیان کرد: بر اساس برنامه، مقرر شد پیش از آغاز فصل سرد سال ۱۰۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت ازدست‌رفته به چرخه تولید بازگردد که اکنون، این مقدار به‌طور میانگین به بیش از ۹۵ میلیون مترمکعب رسیده است.
مصرف پایتخت
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران درباره استان‌های دارای بیشترین میزان مصرف گاز و برنامه‌های مدیریت مصرف انرژی گفت: استان تهران در روزهای سرد سال و در اوج مصرف، حدود ۱۲۵ میلیون مترمکعب گاز مصرف می‌کند. در استان مازندران حدود ۹۴ درصد مصرف گاز به بخش خانگی و تجاری اختصاص دارد. بنابراین، حتی کوچک‌ترین اقدام و همراهی مشترکان این دو بخش برای کاهش مصرف می‌تواند کمک قابل توجهی به پایداری شبکه گاز کند.
نیاز به 20 درصد صرفه جویی گاز
توکلی ادامه داد: در بخش اداره‌ها افزون‌بر تکالیف قانونی، بر اساس تأکید رئیس‌جمهوری، دستگاه‌های اجرایی موظف شده‌اند مصرف گاز خود را ۲۰ درصد نسبت به حجم تعیین‌شده کاهش دهند. در بخش اداری، دمای ۱۸ درجه سانتی‌گراد به‌عنوان تکلیف تعیین شده است. در بخش خانگی، بر اساس استانداردهای تعیین‌شده، دمای آسایش بین ۱۸ تا ۲۱ درجه سانتی‌گراد است. رعایت این محدوده دمایی، افزون‌بر کمک به سلامت افراد و خانواده‌ها، نقش مؤثری در کاهش مصرف انرژی و حفظ پایداری شبکه گاز کشور دارد.
سال سخت گازی
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با اشاره به شرایط تأمین گاز در زمستان پیش‌رو بیان کرد: امسال با سالی استثنایی و دشوار در تأمین گاز روبه‌رو هستیم و دست‌کم ۱۱ استان کشور در معرض تنش گازی قرار دارند که این شرایط در سه استان مازندران، گلستان و خراسان شمالی گسترده‌تر خواهد بود. اگر مشترکان تنها یک درجه دمای محیط خانه خود را کاهش دهند، حجم صرفه‌جویی حاصل می‌تواند معادل تولید یک فاز پارس جنوبی باشد.
برگرفته از ایلنا