ستاره صبح آنلاین، فائزه صدر: درحالیکه شمارش معکوس آغاز جنگی دیگر، شروع شده بود؛ به یکباره کانال‌های دیپلماتیک منطقه با تمام توان فعال شدند و کسانی که تا چندی پیش تماشاچی تنش ایران و آمریکا بودند، به میانجیگران صلح میان تهران و واشنگتن تبدیل شدند. تاجاییکه روز گذشته وزیر امورخارجه ایران مذاکرات جدید با میانجی‌گری قطر را مثبت ارزیابی کرد و آمریکایی‌ها از تمایل ایران به توافق گفتند. ستاره صبح آنلاین در گفت و گو با عطا تقوی اصل، کارشناس و تحلیلگر سیاسی به بررسی این موضوع پرداخته که در ادامه می‌خوانید:
گفت‌وگوهای دیپلماتیک در روزهای گذشته سرعت گرفت و جریانی منطقه‌ای شکل گرفت تا پیام‌های ایران و واشنگتن رد و بدل شود. با توجه به تغییر شرایط آیا می‌تونیم بگوییم خطر جنگ از بین رفته و تهران و واشنگتن به توافق نزدیک شده‌اند یا خیر؟
هنوز نمی‌توان گفت خطر جنگ از بین رفته، اما نشانه‌های جدی از فعال شدن دیپلماسی وجود دارد که نمی‌توانیم احتمال توافق را نادیده گرفت.
اول مذاکرات ایران با میانجی‌گری قطر و پاکستان جریان دارد و پیام‌های مقام‌های آمریکایی و ایرانی ردوبدل شدند. بعد شاهد تغییر لحن واشنگتن بودیم. به همین مقدار هم نشانه مثبت بودن فضای گفت‌وگو است.
اما طرف مقابل تهدید نظامی را برنداشته و شرایط منطقه پر تنش است. نیروهای نظامی ایران، آمریکا و اسرائیل در وضعیت آماده باش هستند. در این وضعیت جدید می‌توانیم بگوییم ما از مرحله تهدید و تقابل، وارد مرحله چانه‌زنی دیپلماتیک شده‌ایم؛ اما هنوز به توافق نرسیده‌ایم.
فراموش نکنیم که جنگ ۱۲ روزه زمانی که مذاکره می‌کردیم شروع شد. پس وقوع جنگ یا توافق بین ایران و آمریکا به این آسانی قابل پیش بینی نیست. احتمال توافق روی میز است، خطر جنگ هم همچنان باقی است و دیپلماسی و آمادگی نظامی هم‌زمان و موازی با هم پیش می‌روند.
این وضعیت چقدر به انتخابات داخلی آمریکا وابسته است؟ آیا بعد از انتخابات بازی عوض خواهد شد؟
تحولات بعد از انتخابات در آمریکا می‌تواند مبدأ تحلیل‌های جدید باشد که برای ارزیابی مسیر بعدی مذاکرات و یا پیش بینی وقوع جنگ به دریافتی که از نتایج انتخابات خواهیم داشت مراجعه کنیم و نسبت تنش با وضعیت جدید را بسنجیم.
انتخابات سوم نوامبر(12 آبان) آمریکا نقطه عطف تنش ایران و آمریکا است. احتمال از سرگیری حملات نظامی و تشدید جنگ پس از انتخابات جدی است. ترامپ پیش‌تر اعلام کرده بود که آمریکا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای به ایران حمله نمی‌کند، ولی چنین تعهدی را برای بعد از انتخابات نداده است.
راه‌حل دیپلماتیک برای آمریکا ترجیح دارد، ولی اگر به نتیجه نرسیدند یا به نتیجه مورد نظر آمریکا نرسیدند چه می‌شود؟! از این رو احتمال وقوع جنگ بعد از انتخابات بالاست.
من سوم نوامبر را الزاماً تاریخ شروع جنگ نمی‌دانم، اما این روز می‌تواند پایان محدودیت سیاسی اعلام‌شده ترامپ برای حمله به ایران باشد.
اگر جمهوری‌خواهان شکست بخورند، فشار سیاسی داخلی بر ترامپ برای پایان دادن به جنگ می‌تواند افزایش یابد. پس باید نبرد نهایی را برای رسیدن به نتیجه مطلوبش کلید بزند. اگر جمهوری‌خواهان موقعیت خود را حفظ کنند، محدودیت سیاسی داخلی ترامپ برای ادامه تقابل کمتر خواهد بود و ترامپ با دست بازتری وارد عمل می‌شود.
در داخل اخبار مذاکرات و خبرهای مرتبط با گفت‌وگوهای دیپلماتیک مقامات با سران کشورهای منطقه پوشش رسانه‌ای حداقلی دارد. آیا این سکوت خبری به معنی پیشرفت مذاکرات است؟ با توجه به شناختی که از وضعیت رسانه‌ای و سیاسی ایران دارید آیا می‌توانیم این سکوت خبری را به فال نیک بگیریم؟
بله، به یک نشانه امیدوارکننده اشاره کردید، اما سکوت خبری به‌تنهایی نشانه نزدیک‌شدن به توافق نیست. مذاکرات نمایندگان ایران و میانجی‌های قطری در دوحه برای سومین روز متوالی ادامه داشت و حتی آقای عراقچی از پیشرفت گفت‌وگوها صحبت کرده است. همین نشان می‌دهد کانال‌های دیپلماتیک فعال هستند و به دستاوردهایی رسیده‌اند.
در ادبیات دیپلماسی، کاهش انتشار عمومی اخبار مذاکرات حساس بیشتر برای جلوگیری از تخریب مذاکرات و مذاکره کنندگان است. انتشار اخبار و اظهار نظرهای علنی ممکن است طرف مقابل را تحت فشار افکار عمومی قرار دهد و امکان عقب‌نشینی از مواضع قبلی را کاهش دهد. به همین دلیل طرفین ترجیح می‌دهند جزئیات چنین گفت و گو هایی را محرمانه نگه دارند.