شرکت چینی هائوکان انرژی (HAOKUN ENERGY) در معامله فروش دو فروند هواپیمای ایرباس ٣٣٠ به ایران گران‌فروشی کرده است. این شرکت چینی قرار بود به‌جای پول نفت به ایران کالا و خدمات ارائه دهد که بخشی از آن مشمول تحویل ۵۵ فروند هواپیما و توسعه فرودگاه امام به ارزش ۲.۵ میلیارد دلار، پروژه‌های ریلی می‌شد، اما هیچ‌یک از این پروژه‌ها به اجرا نرسید و پروژه توسعه فرودگاه امام پس از کلنگ زنی رها شد، از ۵۵ فروند هواپیما ۲ فروند با چندین برابر قیمت وارد ناوگان شد.
واردات 2 هواپیما
این شرکت چینی، متشکل از یک کنسرسیوم بزرگ بوده که ایران در بخش‌های مختلف زیرساختی فرودگاهی، ریلی، قطار، هواپیما وارد قرارداد ١٠.٩ میلیارد دلاری با این شرکت شده که بخشی از آن ساخت فاز دوم فرودگاه امام است و این شرکت فرودگاه بزرگ چین را ساخته است. مدیرعامل ایران ایر با ارائه اطلاعاتی به ایلنا، ابعاد جدیدی از این پرونده را افشا کرد. هائوکان انرژی همچنان به ایران بدهکار است.
سال گذشته «طاهر عبدالحی» مدیرعامل فعلی ایران ایر این خبر را تائید و گفت: دو فروند برای ایران ایر ۱۲۱ میلیون دلار و معادل ۱۸ همت آب خورد که به‌جای این دو ایرباس ۳۳۰ می‌توانستیم ۱۲ فروند ایرباس ۳۴۰ خریداری کنیم! ۳ تا موتوری که فرستادند بین ۴ تا ۶ ماه امکان پرواز دارند! یک شرکت ایرانی در سال گذشته به «لیو کان» مدیرعامل هائوکان انرژی، میزان مطالبات از این شرکت چینی را ۸۲۶.۶۰۷.۶۴۶ دلار (۸۲۶ میلیون و ۶۰۷ هزار و ۶۴۶ دلار) اعلام کرده و نسبت به سررسید این بدهی اخطار داده است. طاهر عبدالحی، مدیرعامل شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (ایران‌ایر) با اشاره به ماجرای تأمین دو فروند هواپیما از محل منابع مرتبط با مطالبات نفتی و خرید گران از هائوکان انرژی اظهار داشت: قرار بود ۲.۸ میلیارد دلار از محل تهاتر نفت و استجازه رهبری به وزارت راه و شهرسازی پرداخت شود. این موضوع مربوط به سه سال گذشته و زمانی بود که من عضو هیئت‌مدیره ایران‌ایر بودم. این دو فروند هواپیمای ایرباس ۳۳۰ وارد ناوگان شدند. تصور ما این بود که این دو فروند هواپیما از محل استجازه رهبری از محل تهاتر نفت و به‌صورت رایگان برای ایران ایر، وارد کشور شده‌اند و مابقی هواپیما‌ها نیز از محل ۵۵۰ میلیون دلار پیش‌بینی‌شده تأمین خواهند شد. هزینه خرید این دو هواپیما بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیون دلار بوده است.
تصور ما این بود که حدود ۴۳۰ میلیون دلار دیگر باقی‌مانده و می‌توانیم از محل آن، هواپیما‌های دیگری خریداری کنیم. اما زمانی که مسئولیت مدیریت شرکت را بر عهده گرفتم، متوجه شدم ماجرا چیز دیگری است.
عملیات پروازی آن‌ها متوقف شد و به‌اصطلاح هواپیما‌ها زمین‌گیر شدند. به ما اطلاع دادند که این دو هواپیما از محل استجازه رهبری خریداری‌نشده‌اند. درحالی‌که مبلغ ۱۰۱ میلیون دلار برای هواپیما‌ها کارشناسی شده بود، اعلام شد که باید ۱۲۱ میلیون دلار پرداخت شود؛ حدود ۸ تا ۱۰ میلیون دلار بابت انتقال هواپیما‌ها از عمان به تهران و ۹ میلیون دلار نیز بابت عملیات پروازی انجام‌شده محاسبه‌شده بود؛ اعلام شد که باید این هواپیما‌ها خریداری شوند. در آن زمان نرخ دلار حدود ۷۰ هزار تومان بود و با محاسبه مبلغ ۱۲۱ میلیون دلار، هزینه این دو هواپیما به حدود ۸ تا ۹ هزار میلیارد تومان می‌رسید. در ایران‌ایر اعلام شد که یک‌همت از این مبلغ پرداخت‌شده است، بعداً اعلام شد که درآمد پرواز‌های حج را بابت هزینه خرید هواپیما برداشت کرده‌اند.
اما هفته بعد، نرخ دلار افزایش پیدا کرد و بدهی ایران‌ایر بابت این دو هواپیما به ۱۴ همت رسید. در ادامه، مذاکراتی در سطح وزیر راه و شهرسازی انجام شد و مصوبه‌ای به دست آمد که بر اساس آن، تسهیلاتی در اختیار شرکت قرار گیرد تا این بدهی از محل وام پرداخت شود.
مبلغ تسهیلات در زمان نهایی شدن توافق بر مبنای نرخ ارز ۱۳۶ هزار تومان محاسبه شد. بر اساس توافق انجام‌شده، باید به مدت ۴۸ ماه، ماهانه ۵۰۰ میلیارد تومان پرداخت کنیم. درمجموع، باید حدود ۱۷ تا ۱۸ همت بابت خرید این دو فروند هواپیما پرداخت کنیم.
وی در پایان با اشاره به گزینه‌های جایگزین برای استفاده از این منابع مالی گفت: اگر ایران‌ایر می‌توانست با گروه متخصص خود درباره نحوه هزینه کرد این مبلغ تصمیم‌گیری کند، با ۱۰۱ میلیون و ۶۰۰ هزار دلار امکان خرید ۱۲ فروند هواپیمای ایرباس ۳۴۰ وجود داشت. همچنین می‌توانستیم هشت فروند هواپیمای ایرباس ۳۴۰ خریداری کنیم و با بخش دیگری از منابع، شش فروند از هواپیما‌های زمین‌گیر ناوگان را تعمیر کرده و به خط پرواز بازگردانیم. آخرین میزان بدهی معوق شرکت چینی بابت محموله‌های تحویل‌شده در سال‌های ۲۰۲۲، ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، تا تاریخ ۳۰ نوامبر ۲۰۲۵، بالغ‌بر ۸۲۶ میلیون و ۶۰۷ هزار و ۶۴۶ دلار آمریکا است.
برگرفته از ایلنا