صدف بیات: کمدی که با بازشدن در آن چند لباس روی زمین میریزد، کشویی پر از وسایل بیاستفاده یا میزی که زیر قبضها، کتابها و خردهریزها گم شده است، برای بسیاری از خانهها تصویری آشناست. معمولاً وقتی تصمیم میگیریم اوضاع را مرتب کنیم، سراغ برنامهای بزرگ میرویم؛ یک روز کامل برای خانهتکانی کنار میگذاریم، جعبه میخریم و وعده میدهیم از این به بعد همهچیز همیشه سر جای خود خواهد بود. اما چند روز بعد، زندگی به روال معمول بازمیگردد و شلوغی دوباره ظاهر میشود.
راه سادهتر، خلوتکردن تدریجی خانه است. بهجای آنکه بخواهیم در یک روز همهچیز را تغییر دهیم، میتوانیم هر بار بخش کوچکی را سامان دهیم. این روش زمان کمتری میگیرد و تصمیمگیری درباره وسایل شخصی را نیز آسانتر میکند. هدف، داشتن خانهای بینقص نیست؛ خانه باید برای زندگیکردن مناسب باشد، نه اینکه اعضای خانواده تمام وقت خود را صرف مرتب نگهداشتن آن کنند.
از کوچکترین نقطه شروع کنید
اگر کمد، انباری و آشپزخانه همزمان به هم ریختهاند، انتخاب یکی از آنها ممکن است دشوار به نظر برسد. برای شروع، سراغ بخشی بروید که کوچک و قابلمدیریت است؛ مثلاً یک کشو، میز کنار تخت یا قفسهای در حمام. زمانی کوتاه تعیین کنید و تا پایان همان زمان روی همان قسمت بمانید. وسایل را به سه دسته تقسیم کنید: چیزهایی که استفاده میکنید، وسایلی که باید جای دیگری قرار بگیرند و مواردی که دیگر به آنها نیازی ندارید. بهتر است از ابتدا سراغ یادگاریهای عاطفی نروید؛ تصمیمگیری درباره آنها ممکن است دشوار باشد و انرژی زیادی بگیرد. موفقیت در مرتبکردن یک کشو، انگیزه لازم برای ادامه کار را فراهم میکند.
هر وسیله باید جای مشخصی داشته باشد
بسیاری از خانهها نه به دلیل تعداد زیاد وسایل، بلکه به علت نبودن محل مشخص برای آنها شلوغ به نظر میرسند. کلیدها روی میز غذاخوری گذاشته میشوند، قبضها کنار تلویزیون میمانند و کیفها هر روز به گوشهای منتقل میشوند. تعیین جای ثابت برای وسایل پرکاربرد، رفتوآمد روزانه را سادهتر میکند. میتوان ظرف کوچکی کنار ورودی برای کلیدها گذاشت، سبدی برای نامهها در نظر گرفت یا محلی مشخص برای کیف و کفش اعضای خانواده تعیین کرد. این راهکارها زمانی مؤثرند که با عادتهای واقعی افراد هماهنگ باشند. اگر همه معمولاً کیف خود را کنار در میگذارند، ایجاد فضایی در همان نقطه منطقیتر از اصرار بر قراردادن آن در اتاقی دور است.
با خاطرهها مهربان باشید
بخشی از شلوغی خانه به وسایلی مربوط میشود که ارزش عاطفی دارند؛ لباس دوران کودکی، هدیه یک دوست، کارت تبریک قدیمی یا ظرفی که از یکی از اعضای خانواده به یادگار مانده است. کنارگذاشتن این وسایل همیشه آسان نیست و لازم هم نیست همه آنها را دور بریزیم. میتوان تعداد محدودی از یادگاریها را در جعبهای مشخص نگهداری کرد. از بعضی وسایل نیز عکس بگیرید تا تصویرشان باقی بماند، حتی اگر خود شیء دیگر کاربردی ندارد. مهم این است که تصمیم از روی میل و نیاز گرفته شود، نه از روی فشار برای داشتن خانهای شبیه تصاویر مجلات.
مرتبماندن را ساده کنید
پس از خلوتکردن خانه، مهمترین مرحله ایجاد عادتی است که از بازگشت شلوغی جلوگیری کند. لازم نیست هر شب خانه را بهطور کامل تمیز کنید. چند دقیقه برای بازگرداندن وسایل به محل خود، جمعکردن لباسها یا مرتبکردن سطح میز میتواند کافی باشد.همچنین پیش از خرید وسیلهای تازه، از خود بپرسید کجا قرار است نگهداری شود و آیا واقعاً به آن نیاز دارید. خریدن جعبههای متعدد برای ساماندادن وسایلی که استفاده نمیشوند، مشکل را حل نمیکند؛ گاهی فقط شلوغی را از یک نقطه به نقطه دیگر منتقل میکند.