کارگران با سبد معیشت ۸۰ میلیونی، توان اجاره‌نشینی در حاشیه شهرها را هم از دست داده‌اند. معاون وزیر راه نسخه داد که «۲۷ سال انتظار» با پس‌انداز یک‌سوم حقوق کافی است برای خانه‌دار شدن. اما قیمت‌های کف جامعه نشان می‌دهد، متوسط قیمت هر مترمربع مسکن در تهران حدود 200 میلیون تومان است. خرید یک‌خانه ۵۰ متری دست‌کم ۱۰۴ سال زمان می‌برد! «حبیب‌الله طاهر خانی»، معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی، روز چهارشنبه، گفت: «اگر فرض کنیم کارگری با حداقل دستمزد بخواهد در محله‌ای مانند آرژانتین تهران ساکن شود، مشخص است که خانه‌دار شدن این فرد به ۱۰۰ سال زمان نیاز دارد. متوسط طول دوره دسترسی به مسکن در مناطق شهری ۸.۵ سال است؛ به این معنا که فرد تمام درآمد خود را پس‌انداز کند و به خرید مسکن اختصاص دهد. اما در محاسبه طول دوره انتظار، فرض بر این است که فرد یک‌سوم درآمد خود را پس‌انداز می‌کند و بنابراین، با رقمی حدود ۲۶ تا ۲۷ سال برای دوره انتظار مسکن شهری مواجه هستیم.» معاون وزیر بر اساس کدام واقعیت اقتصادی در آبان ۱۴۰۵ فرض کرده است که یک حقوق‌بگیر می‌تواند ماهانه «یک‌سوم درآمدش» را کنار بگذارد؟ در اقتصادی که دستمزد کارگر و کارمند به هفته دوم ماه نرسیده در هزینه‌های خوراک و قبوض و کرایه‌خانه بلعیده می‌شود، سخن گفتن از پس‌انداز ۳۳ درصدی یا اشراف نداشتن به قیمت نان و پنیر و اجاره‌بهاست و یا به سخره گرفتن سفره خالی مردم. طنز تلخ‌تر ماجرا آنجاست که طاهر خانی از عدد «۲۷ سال انتظار» چنان با اطمینان دفاع می‌کند که گویی تباه شدن نزدیک به سه دهه از بهترین سال‌های عمر یک انسان برای رسیدن به یک‌خانه معمولی، دستاورد است! آن‌هم بر پایه این فرضِ محال که تورم مسکن طی ۲۷ سال آینده «صفر درصد» بماند!
شکاف مزد و معیشت
فرامرز توفیقی، فعال کارگری و کارشناس سبد معیشت، در گفت‌وگو با ایلنا، با نقد اظهارات معاون وزیر راه و شهرسازی، محاسبات ارائه‌شده درباره دوره انتظار مسکن را راستی آزمایی کرد. این کارشناس سبد معیشت با اشاره به تازه‌ترین آمارهای تورمی مرکز آمار و ارقام کمیته دستمزد گفت: « گزارش جدید تورم از سوی مرکز آمار، اعضای کمیته دستمزد وزارت کار اعلام کرده‌اند که هزینه سبد معیشت خانوار به حدود ۸۰ میلیون تومان رسیده است. این عدد مرجع رسمی مرتبط با تعیین دستمزد است. کدام کارگر ۸۰ میلیون تومان حقوق می‌گیرد؟ دریافتی کارگران حدود ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان است. برخی کارگاه‌های خاص شاید دریافتی بالای ۵۰ میلیون تومان داشته باشند که آن‌ها هم باز از سبد معیشت عقب هستند.
متوسط قیمت مسکن
وی با محاسبه قیمت مسکن بر مبنای آمارهای رسمی خاطرنشان کرد: «پیشنهاد می‌کنم معاون وزیر راه به آمارهای رسمی خودشان رجوع کند تا ببیند میانگین قیمت هر مترمربع مسکن در تهران در شهریورماه ۱۴۰۵ که هنوز آمار مهر و آبان هم در آن لحاظ نشده به حدود ۲۵۰ تا ۲۷۰ میلیون تومان رسیده است. ما کف همین میانگین یعنی متری ۲۵۰ میلیون تومان را برای یک واحد ۵۰ متری در نظر می‌گیریم که قیمت کل آن ۱۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان می‌شود.» این فعال کارگری تأکید کرد: « اگر فرض کنیم کارگری ماهی ۲۰ میلیون تومان حقوق می‌گیرد و ماهانه ۱۰ میلیون تومان آن را هم پس‌انداز می‌کند، تقسیم ۱۲.۵ میلیارد تومان بر ماهی ۱۰ میلیون تومان، معادل ۱,۲۵۰ ماه یعنی ۱۰۴ سال است نه ۲۷ سال! وی ادامه داد: «بد نیست آقایان پیش از طرح این اعداد، مبحث ریاضی و آماری «عدم قطعیت» را مطالعه کنند. در شرایطی که عدم قطعیت حرف اول و آخر را در اقتصاد ما می‌زند و تورم نقطه‌به‌نقطه هرماه رکورد می‌زند، چه ضمانتی وجود دارد که با پس‌اندازِ امروز بتوان ۲۰ سال دیگر در این فضای بی‌ثبات و غیرقابل‌پیش‌بینی، صاحب‌خانه شد؟» توفیقی در پایان خاطرنشان کرد: «وظیفه حاکمیت سخنرانی نیست. این مسئولان به‌جای طرح چنین ارقامی، کمی تأمل کنند که خودِ عدد «۲۷ سال انتظار» یعنی چه! اگر شاخص امید به زندگی را کنار بگذاریم و به واقعیت میانگین سن و فرسودگی در استان‌های کشور نگاه کنیم، جوانی که در ۲۰ سالگی وارد بازار کار شود، با ۲۷ سال انتظار در آستانه ۵۰ سالگی و در دوران فرسودگی و پایان توان جسمی‌اش تازه به‌زعم آقایان به نقطه خرید مسکن می‌رسد. ازاین‌رو اظهارات معاون وزیر راه سخنی بی‌پایه است و به گفتاردرمانی‌های رایج و همیشگی مسئولان شباهت دارد.»