ستاره صبح: اینترنت در زندگی امروز مردم ایران به یکی از نیازهای اساسی تبدیل شده است؛ نیازی که از آموزش و اشتغال تا ارتباطات خانوادگی، خریدهای روزمره و دریافت خدمات را تحت تأثیر قرار می‌دهد. با این حال، افزایش قیمت بسته‌های اینترنتی در کنار نارضایتی از سرعت و کیفیت اتصال، بار دیگر موضوع دسترسی به اینترنت مقرون‌به‌صرفه را به یکی از دغدغه‌های اجتماعی تبدیل کرده است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده در رسانه‌های داخلی، تعرفه بسته‌های اینترنت همراه اول و ایرانسل از اول آبان ۱۴۰۵ تا سقف ۴۰ درصد افزایش یافته است. ایرانسل همچنین از افزایش تعرفه برخی خدمات اینترنت ثابت و فیبر نوری خبر داده است. اپراتورها، افزایش هزینه‌های نگهداری، توسعه شبکه و تأمین تجهیزات را از دلایل این تصمیم عنوان کرده‌اند. با این حال، برای مشترکان، پرسش اصلی این است که افزایش هزینه‌ها چه تغییری در کیفیت خدمات ایجاد خواهد کرد. (منبع: ایسنا و گزارش‌های بازنشرشده در رسانه‌های داخلی)
نارضایتی از قیمت و سرعت اینترنت
موضوع گرانی اینترنت تنها به واکنش کاربران در شبکه‌های اجتماعی محدود نیست. نتایج پیمایش مرکز افکارسنجی ملتِ مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی که در رسانه داخلی چن منتشر شده، نشان می‌دهد ۷۳٫۵ درصد کاربران از قیمت بسته‌های اینترنتی و ۵۸٫۸ درصد از سرعت اینترنت رضایت ندارند. این آمار تصویری از دو مشکل هم‌زمان ارائه می‌کند: هزینه‌ای که از نگاه بسیاری از کاربران بالاست و کیفیتی که انتظارات آنها را برآورده نمی‌کند.
وقتی اینترنت برای انجام تکالیف دانشگاهی، حضور در کلاس‌های آموزشی، ارتباط با مشتریان یا انجام امور اداری ضروری است، کندی و قطعی آن می‌تواند فراتر از یک ناراحتی ساده باشد. اختلال در اتصال ممکن است موجب اتلاف وقت، عقب افتادن کارها و حتی از دست رفتن فرصت‌های درآمدی شود.
هزینه‌ای که فقط به خرید بسته محدود نمی‌شود
برای برخی کاربران، هزینه استفاده از اینترنت تنها به خرید بسته ماهانه خلاصه نمی‌شود. محدودیت دسترسی به تعدادی از خدمات و شبکه‌های اجتماعی خارجی باعث شده است بخشی از کاربران برای دسترسی به این خدمات از فیلترشکن استفاده کنند؛ موضوعی که می‌تواند هزینه جداگانه‌ای به مخارج ارتباطی آنها اضافه کند.
این مسئله برای کسب‌وکارهای کوچک، فروشندگان اینترنتی، تولیدکنندگان محتوا و افرادی که با مشتریان یا همکاران خارجی ارتباط دارند، اهمیت ویژه‌ای دارد. هرگونه اختلال یا محدودیت دسترسی ممکن است روند فعالیت آنها را دشوارتر کند. در چنین شرایطی، هزینه واقعی اینترنت را باید با در نظر گرفتن مخارج جانبی، زمان ازدست‌رفته و دشواری دسترسی به خدمات موردنیاز ارزیابی کرد.
اپراتورها بر ضرورت سرمایه‌گذاری تأکید دارند
در سوی دیگر ماجرا، شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات ارتباطی معتقدند توسعه زیرساخت‌ها، افزایش ظرفیت شبکه و نگهداری تجهیزات به منابع مالی نیاز دارد. بر اساس اطلاعیه‌های منتشرشده، افزایش تعرفه‌ها با هدف تأمین بخشی از این هزینه‌ها و حفظ پایداری شبکه انجام شده است.
این استدلال از منظر اقتصادی قابل بررسی است، اما مسئله مهم برای مشترکان، نتیجه عملی افزایش قیمت‌هاست. اگر هزینه خدمات بالا برود، اما سرعت، پایداری و کیفیت اتصال بهبود محسوسی پیدا نکند، نارضایتی عمومی همچنان ادامه خواهد داشت.
از سوی دیگر، توضیحات وزارت ارتباطات درباره اختلال‌های شبکه نیز نشان می‌دهد باید میان مشکلات فنی سامانه‌های خدماتی، قطعی اتصال و پایین بودن سرعت اینترنت تفاوت قائل شد؛ زیرا هرکدام ممکن است علت و مسیر پیگیری متفاوتی داشته باشند.
اینترنت باکیفیت طالبه‌ای فراتر از یک بسته ارزان
آنچه از کنار هم قرار دادن افزایش تعرفه‌ها و نتایج پیمایش رضایت کاربران به دست می‌آید، ضرورت توجه هم‌زمان به قیمت و کیفیت خدمات است. ارزان بودن اینترنت بدون کیفیت مناسب کافی نیست؛ همان‌طور که افزایش قیمت بدون بهبود قابل سنجش خدمات نمی‌تواند رضایت مشترکان را تضمین کند.
انتشار شفاف آمار کیفیت شبکه، رسیدگی مؤثر به شکایت‌ها، مشخص شدن تعهدات اپراتورها پس از افزایش تعرفه‌ها و کاهش اختلال‌های مکرر می‌تواند به افزایش اعتماد عمومی کمک کند. همچنین دسترسی پایدار و مقرون‌به‌صرفه به اینترنت باید در سیاست‌گذاری‌های ارتباطی جایگاه مشخصی داشته باشد.
در نهایت، مسئله اصلی این نیست که اینترنت باید ارزان باشد یا گران؛ مسئله این است که مردم در برابر هزینه‌ای که می‌پردازند، چه کیفیت و سطحی از دسترسی دریافت می‌کنند. در جامعه‌ای که بخش بزرگی از آموزش، اشتغال و ارتباطات به فضای مجازی وابسته شده است، اینترنت قابل‌اعتماد دیگر یک کالای تجملی نیست؛ بخشی از نیازهای روزمره مردم است و کیفیت و قیمت آن مستقیماً بر زندگی اجتماعی و اقتصادی خانوارها اثر می‌گذارد.