گروه بین‌الملل: فرانسه و انگلیس برای نخستین بار در تمرینی مشترک با محوریت بازدارندگی هسته‌ای هوابرد فرانسه شرکت کردند. این رزمایش در شرایط افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا، تشدید تنش با روسیه و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به دفاع از متحدان اروپایی برگزار شد. جنگنده‌های تایفون نیروی هوایی انگلیس در کنار جنگنده‌های رافال فرانسه، در تمرینی مشارکت کردند که شبیه‌سازی حمله هسته‌ای را در بر داشت.
گامی تازه در همکاری دفاعی اروپا
این تمرین در پایگاه هوایی سن‌دیزییه در شمال‌شرق فرانسه برگزار شد و نقطه عطفی در همکاری نظامی دو کشور به شمار می‌رود. جنگنده‌های انگلیسی در این عملیات، جنگنده‌های رافال فرانسه را همراهی کردند تا توان هماهنگی نیروهای هوایی دو کشور در مأموریتی مرتبط با بازدارندگی هسته‌ای ارزیابی شود. با این حال، اطلاعات منتشرشده نشان نمی‌دهد که در این رزمایش از سلاح هسته‌ای واقعی استفاده شده باشد.
وزیر نیروهای مسلح فرانسه با اشاره به گسترش همکاری‌ها تأکید کرد که استقلال زرادخانه‌های هسته‌ای دو کشور مانعی برای هماهنگی عملیاتی آنها نیست. این موضع نشان می‌دهد پاریس و لندن در تلاش‌اند ضمن حفظ کنترل ملی بر تسلیحات راهبردی خود، امکان همکاری نزدیک‌تر در شرایط بحرانی را فراهم کنند.
توافق برای مقابله با تهدیدهای مشترک
این رزمایش در ادامه توافقی انجام شد که فرانسه و انگلیس در ژوئیه ۲۰۲۵ برای تقویت همکاری هسته‌ای و دفاعی امضا کردند. بر اساس این توافق، دو کشور قصد دارند هماهنگی میان نیروهای بازدارنده خود را افزایش دهند و در برابر تهدیدهایی که امنیت اروپا را به خطر می‌اندازد، همکاری نزدیک‌تری داشته باشند.
با وجود این، تصمیم نهایی درباره استفاده از سلاح‌های هسته‌ای همچنان در اختیار دولت هر کشور باقی می‌ماند. فرانسه بر استقلال راهبرد هسته‌ای خود تأکید دارد و انگلیس نیز زرادخانه‌ای مستقل دارد که بخش اصلی توان آن بر زیردریایی‌های مجهز به موشک‌های بالستیک استوار است.
تفاوت ساختار نیروهای هسته‌ای دو کشور، اهمیت این همکاری را بیشتر می‌کند. فرانسه علاوه بر توان دریایی، از جنگنده‌های رافال برای مأموریت‌های بازدارندگی هسته‌ای هوابرد استفاده می‌کند. در مقابل، توان هسته‌ای انگلیس عمدتاً بر قابلیت‌های دریایی متکی است. تمرین مشترک اخیر، امکان هماهنگی عملیاتی این دو ساختار متفاوت را در شرایطی حساس محک می‌زند.
نگرانی از آینده حمایت آمریکا
یکی از عوامل مهم نزدیک‌شدن پاریس و لندن، افزایش نگرانی‌ها درباره آینده امنیت اروپا است. جنگ اوکراین و تداوم تنش با روسیه، دولت‌های اروپایی را به بازنگری در توان دفاعی خود واداشته است. هم‌زمان، تردیدها درباره میزان و استمرار حمایت نظامی آمریکا، بحث تقویت ظرفیت‌های مستقل دفاعی اروپا را جدی‌تر کرده است. در این میان، فرانسه تلاش می‌کند نقش بیشتری در معماری امنیتی قاره ایفا کند. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه، در ماه مارس ۲۰۲۶ از تغییراتی در سیاست بازدارندگی هسته‌ای این کشور خبر داد که بر اساس آن، همکاری با شرکای اروپایی می‌تواند گسترش یابد. این رویکرد شامل مشارکت متحدان در برخی تمرین‌ها و بررسی امکان استقرار موقت ظرفیت‌های هسته‌ای فرانسه در کشورهای همکار است، بدون آنکه اختیار تصمیم‌گیری درباره استفاده از این سلاح‌ها واگذار شود. با این حال، همکاری هسته‌ای اروپا هنوز با پرسش‌هایی اساسی روبه‌روست. اختلاف دیدگاه دولت‌ها درباره روسیه، میزان اتکا به ناتو و رابطه امنیتی با واشنگتن می‌تواند مانع شکل‌گیری یک راهبرد کاملاً مشترک شود. همچنین، گسترش نقش تسلیحات هسته‌ای در سیاست دفاعی اروپا ممکن است نگرانی‌هایی درباره مسابقه تسلیحاتی و تضعیف تلاش‌های خلع سلاح ایجاد کند. رزمایش فرانسه و انگلیس را باید نشانه‌ای از تلاش برای افزایش هماهنگی دفاعی اروپا دانست، نه شکل‌گیری یک زرادخانه هسته‌ای مشترک. دو کشور می‌خواهند توان بازدارندگی خود را معتبرتر نشان دهند و در عین حال، استقلال تصمیم‌گیری ملی را حفظ کنند. میزان موفقیت این راهبرد به تداوم همکاری سیاسی، اعتماد متقابل و توانایی اروپا برای تعریف مسئولیت‌های امنیتی روشن بستگی خواهد داشت.
پیامدهای راهبردی برای ناتو
همکاری هسته‌ای پاریس و لندن می‌تواند بر آینده نقش ناتو در تأمین امنیت اروپا نیز تأثیر بگذارد. هرچند دو کشور همچنان بر تعهدات خود در چارچوب این ائتلاف تأکید دارند، تقویت ظرفیت‌های اروپایی ممکن است وابستگی اعضا به حمایت واشنگتن را کاهش دهد. در عین حال، هماهنگی بیشتر در حوزه بازدارندگی نیازمند اعتماد سیاسی و تعریف دقیق مسئولیت‌هاست. هرگونه اختلاف درباره نحوه پاسخ به تهدیدهای هسته‌ای می‌تواند اعتبار این همکاری را تضعیف کند. از این رو، تداوم گفت‌وگوهای نظامی و سیاسی برای جلوگیری از سوءبرداشت و کاهش خطر تشدید بحران اهمیت ویژه‌ای دارد.
برگرفته از: جماران