گروه اقتصاد: پذیرهنویسی نخستین صندوق ارزی از این هفته در بازار سرمایه آغاز میشود؛ ابزاری که میتواند بخشی از نقدینگی خارجشده از بورس را دوباره به این بازار بازگرداند. مهدی بیاتمنش، کارشناس بازار سرمایه، به بررسی تأثیر این صندوقها بر بورس و کنترل نوسانات ارزی پرداخته است.
علی مدنی زاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی با اشاره کلی به این طرح اعلام کرده است، دولت هیچ نقشی در قیمتگذاری این ارزها نخواهد داشت و هدف، آن است که با جذب بخشی از ارز در دست مردم، به ثبات بازار ارز کمک شود.
مقاومت در برابر کاهش ارزش ریال
مهدی بیاتمنش، کارشناس بازار سرمایه درباره تاثیر صندوقهای ارزی بر بازار سرمایه و بازار ارز به تجارت گفت: «یکی از مهمترین مزیتهای این صندوقها این است که سرمایهگذار بدون نیاز به خرید و نگهداری فیزیکی ارز میتواند در برابر کاهش ارزش ریال از دارایی خود محافظت کند.» بیاتمنش با اشاره به اینکه سرمایهگذاران بورسی برای پوشش ریسک ارزی معمولا به سمت سهام شرکتهای صادرات میروند، اظهار کرد: «خرید سهام شرکتهای دلاری در کنار اثرپذیری از نرخ ارز، ریسکهای دیگری مثل قطعی برق و گاز، تغییر نرخ خوراک و سوخت و قیمتگذاریهای دستوری دارد. صندوق ارزی میتواند ابزار مستقیمتری برای پوشش ریسک ارز باشد.»
صندوق ارزی مانع خروج پول از بورس
بیاتمنش یکی از مهمترین آثار این صندوقها را حفظ نقدینگی در بازار سرمایه دانست و گفت: «در دورههایی که نرخ ارز جهش میکند، بخشی از پول حقیقی از بورس خارج و وارد بازار ارز و طلا میشود. اگر ابزار ارزی در بازار سرمایه وجود داشته باشد، سرمایهگذار میتواند بدون خارج کردن پول خود از این بازار، ترکیب دارایی خود را تغییر دهد.» این کارشناس بازار سرمایه افزود: «صندوقهای ارزی میتوانند به تأمین مالی شرکتهای بزرگ صادراتی کمک کنند. شرکتهای پتروشیمی، پالایشی و معدنی میتوانند اوراق ارزی منتشر و صندوقهای ارزی نیز بخشی از این اوراق را خریداری کنند. در این حالت، بخشی از پسانداز مردم به سمت تأمین مالی طرحهای توسعهای شرکتهای دارای درآمد ارزی هدایت میشود.»
قیمت شفاف ارز
بیاتمنش همچنین شفافیت معاملات صندوقهای ارزی را مهم دانست و گفت: «معامله این ابزارها در بازار سرمایه میتواند به شکلگیری قیمت شفافتر کمک کند و اطلاعات بیشتری درباره وضعیت تقاضا و انتظارات ارزی در اختیار فعالان بازار و سیاستگذار قرار دهد.» اگر قیمتگذاری صندوقهای ارزی به شکل دستوری انجام شود و قیمت آن از ارزش واقعی داراییها فاصله بگیرد، جذابیت ابزار از بین میرود بیاتمنش درعینحال تأکید کرد که موفقیت این ابزار به نحوه طراحی و نظارت بر آن بستگی دارد و ادامه داد: «سرمایهگذار باید مطمئن باشد که در زمان ابطال واحدها و تسویه، ارزش دارایی خود را طبق مقررات دریافت میکند و قواعد در میانه راه تغییر نمیکند.» او همچنین هشدار داد: «اگر قیمتگذاری صندوقهای ارزی به شکل دستوری انجام شود و قیمت آن از ارزش واقعی داراییها فاصله بگیرد، جذابیت ابزار از بین میرود.»
این کارشناس بازار سرمایه در پایان گفت: «صندوقهای ارزی در صورت طراحی درست میتوانند هم ابزار مناسبی برای مدیریت ریسک سرمایهگذاران باشند و هم بخشی از تقاضای ارز را از بازار فیزیکی به سمت بازار سرمایه هدایت کنند.»