مسعود پزشکیان، در هجدهمین اجلاس سران کشورهای عضو بریکس روز گذشته در هند حضور یافت. بریکس در حال حاضر 21 عضو دارد که 11 کشور اعضای اصلی و 10 کشور دیگر اعضای جدید این مجموعه هستند که تحت عنوان «بریکس پلاس» شناخته میشوند. مسعود پزشکیان عصر جمعه در همایش اقتصادی سران عضو بریکس که در دهلی نو برگزار شد، سخنرانی کرد و گفت: «در ماههای اخیر فشارها با تجاوز نظامی آمریکا و رژیم اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران وارد مرحلهای دشوار و خطرناکتر شده است.» در ادامه گزیده سخنان وی می آید:
* جهان امروز در یکی از پیچیدهترین مقاطع خود قرار دارد. نااطمینانی ژئوپلیتیکی، اختلال در زنجیرههای تأمین و استفاده روزافزون از ابزارهای اقتصادی برای اعمال فشار سیاسی، محیط فعالیت اقتصادی کشورها را پیچیدهتر کرده است. پرسش این است که پاسخ بریکس نسبت به این مشکلات چیست؟ باور داریم که قدرت واقعی بریکس تنها در اندازه اقتصاد اعضا خلاصه نمیشود، بلکه زمانی آشکار میشود که این ظرفیتها به شبکهای از تجارت، سرمایهگذاری و تأمین مالی مشترک تبدیل شوند؛ یعنی گذار از «همکاری بالقوه» به «همکاری عملیاتی».
* جمهوری اسلامی ایران بر این باور است که تابآوری اقتصادی بدون تنوعبخشی به شرکای تجاری، تأمین مالی و مسیرهای پرداخت امکانپذیر نیست. ایران طی سالهای گذشته با تحریمهای گسترده مواجه بوده، اما در ماههای اخیر این فشارها با تجاوز نظامی آمریکا و رژیم اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران وارد مرحلهای دشوار و خطرناکتر شده است. این تجاوز، در کنار خسارات انسانی و مادی آن، یک واقعیت مهم را بار دیگر آشکار کرد: امنیت اقتصادی از امنیت ملی و امنیت منطقهای جدا نیست. هرگاه تجارت، انرژی، زیرساخت یا نظام مالی یک کشور تحت فشار سیاسی یا نظامی قرار گیرد، آثار آن از مرزهای آن کشور فراتر خواهد رفت، ثبات منطقهای و اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار خواهد داد. از این رو، بریکس باید با ایجاد ظرفیتهای تابآور برای اقتصادهای اعضای خود و جنوب جهانی فضایی ایجاد کند که در آن هیچ کشوری نتواند با انحصار یک ابزار مالی یا فناوری، تجارت مشروع کشور دیگری را مختل کند.
* برای افزایش تجارت درون بریکس، باید از همکاری پراکنده به یکپارچگی تدریجی زیرساختهای تجاری حرکت کنیم. در این زمینه، چند اقدام اهمیت ویژه دارد که عبارتند از: دیجیتالیسازی و یکپارچهسازی فرآیندهای گمرکی و تسهیل تجارت، کاهش موانع مقرراتی و اداری، توسعه بازارهای فرامرزی و تسهیل سرمایهگذاری مشترک بخش خصوصی. پیشنهاد میکنیم همکاری در استانداردسازی تقویت شود تا بریکس از بازار مبادله مواد خام، به شبکهای از زنجیرههای ارزش و تولید صنعتی مشترک تبدیل شود.
* امنیت غذایی و انرژی، دو ستون اساسی امنیت اقتصادی هستند و جمهوری اسلامی ایران، با ذخایر عظیم انرژی و موقعیت جغرافیایی ممتاز، آمادگی دارد نقش شریک راهبردی در زنجیرههای تأمین انرژی، غذا و حملونقل بریکس را ایفا کند.
پیشنهادات ایران
* یکی از مهمترین گامها، توسعه استفاده از ارزهای ملی در تجارت میان اعضاء است. این گام باید همراه با ایجاد ابزارهای لازم برای مدیریت ریسک ارزی و تسویه متقابل باشد، زیرا نظام مالی کنونی به دلیل تمرکز بر چند ارز محدود، در برابر شوکهای سیاسی آسیبپذیر است. برای تبدیل همکاری تجاری به سرمایهگذاری واقعی، بانک توسعه جدید باید، از طریق خطوط اعتباری ویژه، تأمین مالی با ارزهای محلی و ابزارهای تضمین برای جذب سرمایه خصوصی، به موتور اصلی تأمین مالی زیرساخت و انرژی کشورهای عضو تبدیل شود.
* پیشنهاد دیگر جمهوری اسلامی ایران، ایجاد یک شرکت بیمه اتکایی مشترک بریکس با سرمایه اولیه ده میلیارد دلار است تا ریسک پروژههای بزرگ زیرساختی و انرژی را پوشش دهد و اعتماد بخش خصوصی را افزایش دهد.
جمهوری اسلامی ایران آماده است در کنار همه اعضای بریکس، برای ساختن اقتصادی بازتر، تابآورتر و عادلانهتر تلاش کند.
* یکی از اهداف بریکس مقابله با یکجانبهگرایی است، تلاش بر این است که کشورها بتوانند با حفظ استقلال خود، روابط و فعالیتهای اقتصادی و تجاریشان را توسعه دهند.
* شعار امسال اجلاس بریکس بر محور همبستگی، پایداری، مقاومت و نوآوری تعیین شده است و قرار است در چارچوب این رویکرد، همکاریها و تبادلات میان کشورهای عضو در حوزههای اقتصادی، مالی، صنعتی، علمی و تجاری بیش از پیش توسعه پیدا کند.
* تلاش این مجموعه بر آن است که کشورها بتوانند بدون وابستگی به دلار، زمینه توسعه اقتصادی و منطقهای را فراهم کنند و در برابر یکجانبهگرایی و زیادهخواهی قدرتهای بزرگ ایستادگی کنند.
* حضور کشورهایی همچون چین، روسیه، برزیل، هند و دیگر کشورهای منطقه در این اجلاس، ظرفیت مناسبی برای توسعه همکاریها و رایزنیهای دوجانبه و چندجانبه فراهم میکند.