درحالیکه در سالهای گذشته به شدت با کافه ها برخورد شده و بسیاری از آنها به دلیل حجاب و ... پلمب و از کار بیکار شدهاند؛ خبر افتتاح «کافهقنادی VIP بابک زنجانی در شهرک غرب تهران» و انتشار ویدئوهای مربوط به افتتاحیه مجلل مجموعه «سورینت VIP» در خیابان مهستانِ شهرک غرب، بار دیگر افکار عمومی را ناراحت کرد. فردی با عنوان رکورددار اختلاس و فساد اقتصادی در قامت یک مالکِ کسبوکار لوکس با لبخندی فاتحانه همچنان میتازد.
مانور تجمل در روزگار جنگ و فقر
در روزهایی که اخبار پلمب کافهها، رستورانها و کسبوکارهای خرد به دلایل مختلف (ازجمله رعایت نشدن حجاب) به اتفاقی روزمره تبدیلشده است و صاحبان مشاغل با هزاران استرس و وسواس تلاش میکنند کرکره مغازهشان پایین کشیده نشود، ناگهان کسی که به اتهام بر باد دادن میلیاردها دلار از ثروت عمومی کشور به اعدام محکومشده بود، آزادانه و با هیاهو، کافهای اشرافی افتتاح میکند. عجیبتر آنکه هیچ اعتراضی از سوی دلواپسانِ همیشگی صورت نمیگیرد و هیچ نهادی احساس خطر نمیکند! همانطور که یکی از روزنامهنگاران بهدرستی اشارهکرده است، این مانور تجمل، درواقع خندیدن به ریش تمام کسانی است که زیر بار قوانین سختگیرانه، کسبوکار خود را ازدستدادهاند.
ویرانی اعتماد عمومی
مسئله این است که چگونه کسی با چنین کارنامهای در خصوص دستاندازی به بیتالمال، میتواند با برند نامآشنای خود (VIP و سورینت، دریکی از گرانترین نقاط تهران جولان دهد؟
وقتی یک شهروند عادی برای دریافت وام ۵۰ میلیون تومانی ماهها در راهروهای بانکها تحقیر میشود و زیر بار تورم کمر خم میکند، تماشای تصاویر افتتاحیه لوکس بابک زنجانی، پیام خطرناکی به جامعه مخابره میکند: «در این ساختار، اگر بهاندازه کافی بزرگ اختلاس کنی، درنهایت نهتنها حذف نمیشوی، بلکه از درِ VIP بازمیگردی!» این اتفاق، مصداق بارزِ عادیسازی فساد و پاداش دادن به متخلفان کلان است.
اشرافی گری روی ویرانههای اقتصاد
توصیفات فضای داخلی این کافه نیز نمادین است؛ فضایی وسیع با نورپردازیهای خطی، طراحیهای منحنی و المانهای گرانقیمت. این دکوراسیون چشمنواز، درواقع روی ویرانههای اقتصادی بناشده است که امثال بابک زنجانی در دهه گذشته نقش مهمی در ایجاد آن داشتند. او امروز در فضایی قهوه و شیرینی سرو میکند که بوی رانت و درآمدهای نفتیِ گمشده، از لابهلای طراحی مدرن آن به مشام میرسد.
کاسبانِ تحریم در کافههای لوکس
دستگاه قضا و نهادهای ذیربط چندی پیش اعلام کردند که بدهیهای ارزی بابک زنجانی تسویه شده و او مشمول عفو قرار گرفته است. شاید ازنظر تشریفات اداری پرونده او بستهشده باشد، اما آیا «اعتماد عمومی» و «روانِ جامعه» که با اقدامات او خدشهدار شد نیز با بازگرداندن چند محموله قابل تسویه است؟
افتتاح کافه VIP بابک زنجانی، فراتر از یک رویداد تجاری، یک دهنکجی آشکار به مردم خستهای است که تاوان تحریم و تورم را میدهند، درحالیکه مسببان و کاسبانِ تحریم، در کافههای لوکس خود قهوه مینوشند و به این بازی نابرابر پوزخند میزنند.