گوه بین الملل: روزنامه فایننشال تایمز در تحلیلی از تحولات جنگ ایران و آمریکا مینویسد که تهران در ماههای اخیر توانسته ابتکار عمل را در میدان نبرد به دست گیرد و با حملات پیشدستانه، قواعد درگیری را به نفع خود تغییر دهد. به اعتقاد این روزنامه، هدف اصلی ایران آن است که هزینههای نظامی، اقتصادی و سیاسی ادامه جنگ را برای آمریکا و شرکای منطقهای آن به حدی افزایش دهد که واشنگتن ناچار به بازنگری در راهبرد خود شود.
تغییر ابتکار عمل در میدان جنگ
به نوشته این روزنامه، پس از ماهها درگیری، ایران دیگر تنها در جایگاه واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل قرار ندارد، بلکه با اقداماتی پیشدستانه تلاش میکند زمان، مکان و دامنه درگیری را خود تعیین کند. حمله به یک پایگاه نظامی آمریکا در اردن، افزایش عملیات نیروهای همسو در عراق و یمن و گسترش فشار بر مسیرهای دریایی منطقه، نشانههایی از این تغییر رویکرد به شمار میروند. الی گرانمایه، تحلیلگر شورای روابط خارجی اروپا، معتقد است تهران اکنون با ریسکپذیری بیشتری عمل میکند و دیگر صرفاً پاسخگوی اقدامات طرف مقابل نیست، بلکه میخواهد نشان دهد پایان جنگ نیز تنها مطابق خواست آمریکا رقم نخواهد خورد.
افزایش هزینههای آمریکا
فایننشال تایمز مینویسد راهبرد ایران بر این فرض استوار است که هرچه جنگ طولانیتر و گستردهتر شود، فشار سیاسی و اقتصادی بر دولت آمریکا افزایش خواهد یافت. تهران امیدوار است با ایجاد ناامنی در منطقه و تهدید منافع واشنگتن، دولت دونالد ترامپ را از آغاز یک عملیات نظامی گسترده دیگر منصرف کند یا دستکم محاسبات کاخ سفید را تغییر دهد. در همین راستا، ایران تلاش کرده است با فعال کردن متحدان منطقهای خود، میدان نبرد را از مرزهایش فراتر ببرد و آمریکا را ناچار کند منابع بیشتری برای حفاظت از پایگاهها، نیروها و خطوط کشتیرانی اختصاص دهد.
از هرمز تا سوئز
یکی از مهمترین محورهای این راهبرد، اعمال فشار بر شاهراههای اصلی تجارت جهانی است. گزارش تأکید میکند که ایران علاوه بر تنگه هرمز، از طریق حملات نیروهای همسو در دریای سرخ و بابالمندب و همچنین حادثه پهپادی در نزدیکی کانال سوئز، دامنه فشار را به سه مسیر حیاتی انتقال انرژی و تجارت جهانی گسترش داده است.
شکست آتشبس و بازگشت درگیریها
این گزارش یادآور میشود که اگرچه تهران و واشنگتن در مقطعی بر سر توقف درگیریها، آغاز مذاکرات و بازگشایی تنگه هرمز به تفاهم اولیه دست یافته بودند، اما اختلاف درباره نحوه اجرای توافق و حملات متقابل، این روند را متوقف کرد. پس از فروپاشی آتشبس، آمریکا حملات تازهای علیه اهدافی در جنوب ایران انجام داد و تهران نیز با استفاده از موشک، پهپاد و نیروهای همسو دامنه عملیات خود را گسترش داد. از نگاه تحلیلگران، این چرخه نشان میدهد هر دو طرف همچنان ابزار نظامی را مهمترین اهرم فشار میدانند.
جنگ فرسایشی به جای توافق
به باور کارشناسانی که فایننشال تایمز با آنها گفتوگو کرده، در تهران این جمعبندی شکل گرفته که مذاکره در شرایط کنونی دستاوردی نخواهد داشت و تنها راه تغییر رفتار آمریکا، افزایش هزینههای ادامه جنگ است. ولی نصر، استاد دانشگاه جانز هاپکینز، معتقد است ایران به دنبال کنترل رفتار آمریکا از طریق تشدید مدیریتشده تنشهاست. به گفته او، تهران میخواهد واشنگتن را وادار کند حضور نظامی خود در خلیج فارس، عراق و سوریه را پرهزینهتر از گذشته ببیند.
فشار بر متحدان منطقهای واشنگتن
این تحلیل همچنین به افزایش حملات نیروهای همسو با ایران علیه اهدافی در عراق، دریای سرخ و زیرساختهای منطقه اشاره میکند. به اعتقاد نویسنده، این اقدامات علاوه بر وارد کردن فشار مستقیم بر آمریکا، کشورهای عربی متحد واشنگتن را نیز با چالشهای امنیتی بیشتری روبهرو کرده است. در مقابل، آمریکا بخشی از نیروها و تجهیزات خود را از پایگاههای آسیبپذیر خلیج فارس به مناطق امنتر منتقل کرده؛ اقدامی که از دید تحلیلگران نشاندهنده افزایش نگرانی واشنگتن نسبت به تهدیدهای فزاینده در منطقه است.
چشمانداز جنگ
فایننشال تایمز در پایان مینویسد که ایران اکنون بر این باور است که زمان به سود آن عمل میکند و هرچه درگیری طولانیتر شود، احتمال کاهش حمایت سیاسی آمریکا از ادامه جنگ بیشتر خواهد شد. با این حال، تحلیلگران هشدار میدهند که ادامه این روند میتواند خطر اشتباه محاسباتی و ورود دو طرف به مرحلهای پرهزینهتر از درگیری را افزایش دهد.
برگرفته از: تابناک