همزمان با ادامه بازنگری دولت در وضعیت اقتصادی خانوارها، روند اصلاح دهکده یارانه در تیرماه ۱۴۰۵ نیز ادامه یافته است؛ بهطوریکه تازهترین آمارهای رسمی از افزایش تعداد مشمولان دهکهای اول تا سوم خبر میدهد.
همزمان با افزایش هزینههای معیشتی و تأکید دولت بر هدفمندتر شدن نظام پرداخت یارانهها، فرآیند بازنگری در دهکده اقتصادی خانوارها همچنان ادامه دارد. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با استفاده از اطلاعات ثبتشده در پایگاه رفاه ایرانیان، بهصورت مستمر وضعیت درآمد، دارایی و شاخصهای اقتصادی خانوارها را بررسی میکند تا یارانه نقدی و سایر حمایتهای معیشتی به شکل دقیقتری به افراد واجد شرایط اختصاص یابد. همین موضوع باعث شده است که در ماههای اخیر، تغییر دهک خانوارها به یکی از مهمترین دغدغههای یارانه تبدیل شود؛ چراکه هرگونه تغییر در وضعیت اقتصادی خانوار میتواند بر ادامه دریافت یارانه یا حذف آن تأثیر بگذارد.
با واریز یارانه نقدی دهکهای اول تا سوم در تیرماه ۱۴۰۵، آمارهای منتشرشده از سوی سازمان هدفمندسازی یارانهها از افزایش تعداد مشمولان این دهکها حکایت دارد. بر اساس این گزارش، در مرحله پرداخت خردادماه مبلغ ۱۱۲ هزار و ۶۷۵ میلیارد ریال بهحساب ۱۰ میلیون و ۳۵۶ هزار و ۷۲۷ نفر واریزشده بود، درحالیکه در مرحله پرداخت تیرماه مبلغ ۱۱۲ هزار و ۶۶۱ میلیارد ریال بهحساب ۱۰ میلیون و ۳۶۷ هزار و ۸۹۸ نفر واریز شد. همچنین جمعیت افراد قرارگرفته در دهکهای اول تا سوم از ۲۸ میلیون و ۱۶۵ هزار و ۷۸۷ نفر به ۲۸ میلیون و ۱۶۸ هزار و ۹۱۹ نفر افزایشیافته است. مقایسه این دو آمار نشان میدهد ۱۱ هزار و ۱۷۱ نفر به جمع سرپرستان خانوارهای دریافتکننده یارانه این سه دهک اضافهشدهاند؛ موضوعی که میتواند ناشی از بازنگری در دهکده خانوارها و انتقال برخی افراد از دهکهای بالاتر به دهکهای پایینتر باشد. این آمار نشان میدهد فرآیند اصلاح دهکده همچنان ادامه دارد و اطلاعات اقتصادی خانوارها بهصورت مستمر مورد بازبینی قرار میگیرد. به همین دلیل، امکان تغییر دهک برای برخی خانوارها در ماههای آینده نیز وجود خواهد داشت.
حذف یارانه تیر برای کدام دهکها؟
بررسیها نشان میدهد دولت در تیرماه امسال تمرکز بیشتری بر پالایش فهرست یارانه داشته و هدف اصلی، شناسایی خانوارهایی است که بر اساس شاخصهای اقتصادی در گروههای پردرآمد قرار میگیرند. به همین دلیل، دهکهای هشتم، نهم و دهم بیش از سایر گروهها در معرض حذف یارانه یا جابهجایی قرار دارند.
مبنای این بازبینی اطلاعات ثبتشده در پایگاه رفاه ایرانیان است؛ سامانهای که اطلاعات اقتصادی خانوارها را از دستگاههای مختلف تجمیع و تحلیل میکند. بنابراین اگر اطلاعات جدید نشان دهد که درآمد یا دارایی یک خانوار افزایشیافته است، احتمال انتقال آن به دهکهای بالاتر و درنتیجه حذف یارانه وجود دارد.
البته قرار گرفتن در دهکهای هشتم تا دهم به معنای حذف قطعی یارانه نیست و تصمیم نهایی بر اساس مجموع شاخصهای اقتصادی هر خانوار اتخاذ میشود. بااینحال، خانوارهایی که در ماههای اخیر تغییرات مالی قابلتوجهی داشتهاند، بهتر است وضعیت دهک خود را بررسی کنند.
دلیل تغییر در دهکده خانوارها چیست؟
یکی از مهمترین دلایل تغییر دهک خانوار، بهروزرسانی مستمر اطلاعات اقتصادی در پایگاه رفاه ایرانیان است. این اطلاعات از طریق دستگاههای مختلف جمعآوری میشود و هرگونه تغییر در وضعیت مالی خانوار میتواند درنتیجه نهایی دهکده اثرگذار باشد.ثبت تراکنشهای بانکی با مبالغ بالا، خرید یا فروش ملک، خرید خودرو، افزایش درآمد، دریافت سود قابلتوجه، تغییر در داراییهای خانوار یا اصلاح اطلاعات ثبتشده، ازجمله عواملی است که ممکن است باعث جابهجایی دهک شود.
به همین دلیل ممکن است خانواری که تا ماه گذشته دریکی از دهکهای میانی قرار داشته، در بازبینی جدید به دهک بالاتر منتقل شود یا برعکس، در صورت کاهش شاخصهای اقتصادی، در دهک پایینتری قرار گیرد و مشمول حمایتهای بیشتری شود.