فرخنده رفائی: برای بسیاری از افراد، خواب صرفا خاموش شدن بدن در شب است؛ اما واقعیت این است که عوامل محیطی و فیزیولوژیکی نقش حیاتی در کیفیت خواب ایفا میکنند. یک مطالعه دقیق شش هفتهای نشان میدهد، خنک نگه داشتن بدن در خواب را دارای نقش ترمیم کننده برای بدن نشان میدهد.
به گزارش اینترستینگ اینجینیرینگ، تایج یک مطالعه بالینی که توسط دانشگاه هاروارد و بیمارستان بریگام و زنان انجام شد، نشان میدهد که حتی جزئیات ظاهرا کوچک مانند دمای رختخواب، میتوانند تفاوت چشمگیری در طول و کیفیت خواب ایجاد کنند.
محققان در این مطالعه ۶۴ شرکتکننده را در محیط واقعی خواب خودشان، به مدت شش هفته رصد کردند و نزدیک به ۲۷۰۰ شب داده واقعی جمعآوری شد. شرکتکنندگان دو هفته قبل از مداخله در شرایط معمول و چهار هفته پس از آن با تجهیزاتی که کنترل دمای بدن را ممکن میکردند، خوابیدند.
نتایج مطالعه نشان داد میانگین افزایش خواب شبانه حدود ۲۶ دقیقه بود؛ عددی که به گفته یکی از محققان این تحقیق، برای افرادی که از بیخوابی رنج میبرند، بسیار ارزشمند است. حتی افزایش ۱۵ تا ۲۰ دقیقه خواب میتواند اثرات قابل توجهی بر سلامت و انرژی روزانه داشته باشد و به مرور زمان به ساعتها خواب مفید در طول هفته و ماه منجر شود.
چرا خوابیدن در هوای خنک تا این اندازه مهم است؟
لارا اسمیت با بیش از سه دهه تجربه در زمینه مطالعات خواب معتقد است که خواب خوب نیازمند خنک شدن بدن است. به گفته او، وقتی فرآیند کاهش دمای بدن مختل شود، شروع خواب به تأخیر میافتد و مراحل عمیق و REM کاهش پیدا میکنند.
سرمای «استخوانسوز» با بدن ما چه میکند؟
او همچنین اشاره میکند که دمای ریزمحیط اطراف بدن اغلب از دمای اتاق اهمیت بیشتری دارد و تعریق شبانه، بهویژه در زنان در دوران یائسگی، میتواند کیفیت خواب را به شدت مختل کند.
به گفته اسمیت، مشکلات خواب مرتبط با یائسگی و گرگرفتگی شبانه زنان هنوز به اندازه کافی مورد توجه علمی قرار نگرفته است. او هشدار میدهد که تبلیغات غیرمستند و مطالعات غیررسمی میتواند باعث ناامیدی، بدبینی و کاهش اعتماد افراد به راهکارهای بهبود خواب شود.
نتایج این مطالعه حاکی از آن است که خواب ناکافی نهتنها خستگی شبانه، بلکه اشتهای متفاوت، انرژی پایین و کاهش بهرهوری روزانه را به همراه دارد. اسمیت میگوید: خواب در کنار تغذیه و ورزش، یکی از سه ستون اصلی سلامت است و اگر خواب دچار مشکل شود، بقیه امور نیز به هم میریزد.
تمرکز بر خنک شدن بدن، ارزیابی علمی دقیق و توجه ویژه به سلامت خواب زنان، پیام اصلی محققان این است که برای بهبود سلامت و کیفیت زندگی، توجه به دمای بدن و محیط خواب باید جدی گرفته شود.
ریست کردن مغز
مریم شیرافکن: پژوهشهای روانشناسی محیطی نشان میدهند که فضای شلوغ و نامنظم میتواند باعث افزایش استرس، کاهش تمرکز و حتی افت کیفیت خواب شود. در مقابل، مرتبسازی و حذف وسایل اضافی، تأثیر مستقیمی بر آرامش ذهن دارد.
مطالعات علوم اعصاب نشان دادهاند که آشفتگی بصری باعث میشود مغز مجبور شود همزمان محرکهای زیادی را پردازش کند. این وضعیت منابع شناختی را مصرف کرده و تمرکز را کاهش میدهد. پژوهشگران دانشگاه پرینستون گزارش کردهاند که محیطهای شلوغ، توانایی پردازش اطلاعات و انجام کارها را مختل میکنند.
تحقیقات منتشر شده در مجلات روانشناسی نشان میدهد افرادی که خانه خود را نامرتب توصیف میکنند، سطح بالاتری از هورمون استرس (کورتیزول) دارند؛ بهویژه در زنان. در مقابل، فضای مرتب با احساس کنترل بیشتر و آرامش روانی همراه است.
این یعنی خانهتکانی فقط نظافت نیست؛ نوعی تنظیم هیجانی است.
مطالعات دیگر نشان دادهاند که محیط مرتب میتواند رفتارهای سالمتر را تقویت کند. برای مثال افراد در فضاهای مرتب تمایل بیشتری به انتخاب غذاهای سالم یا انجام تصمیمهای منطقی دارند. یعنی نظم بیرونی، نظم درونی را فعال میکند. روانشناسان این اثر را «نمادین» میدانند. پاکسازی فضا به مغز پیام میدهد که یک دوره تمام شده و مرحله جدیدی آغاز شده است. این همان احساسی است که بعد از مرتب کردن کمد، تغییر دکور یا دور ریختن وسایل قدیمی تجربه میکنیم.