مصطفی فروغی: تنش بین ایران و آمریکا پس از گروگانگیری دیپلماتهای آمریکایی در روز ۱۳ آبان ۵۸ آغاز شد و همچنان ادامه دارد. آنچه مایه تأسف است این است که در دهههای گذشته، سطح تنش بین دو کشور روندی افزایشی داشته و در جنگ ۱۲ روزه و وقایع تلخ دیماه به نقطه جوش رسیده است؛ بهگونهای که هر آن امکان شعلهور شدن جنگ از سوی آمریکا یا اسرائیل وجود دارد.
*با این وجود، پنجره مذاکره یا دستکم روزنه آن همچنان باز است و ایران و آمریکا ۶ بار در عمان و رم بهطور غیرمستقیم با یکدیگر مذاکره کردهاند. نکته قابل تأمل این است که در این مذاکرات توافقی حاصل نشد و حتی در میانه مذاکرات، آمریکا به تأسیسات هستهای ایران حمله کرد.
*اکنون آمریکا با بهرهگیری از سیاست «هویج و چماق» و «مشت آهنین» تلاش میکند آنچه را که میخواهد، ایران به آن تن دهد. خط قرمزهای دو طرف مشخص شده و نکته معنادار این است که هیچیک از طرفین قصد ندارد از خطوط قرمز خود کوتاه بیاید، بنابراین امکان جنگ وجود دارد.
*آمریکا از ایران خواسته است غنیسازی صفر را بپذیرد، حدود ۲۰۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۳.۶۷، ۲۰ و ۶۰ درصدی را از نیز کشور خارج کند، برد موشکهای خود را کاهش دهد، دست از حمایت از نیروهای محور مقاومت بکشد و حقوق بشر را رعایت کند. در مقابل، ایران خواستار آن است که آمریکا و اروپا تحریمها را بردارند یا دستکم کاهش دهند و امکان فروش نفت و انتقال پول آن به ایران فراهم شود. آنچه در شش دوره مذاکره دیده شد این بود که هیچکدام از طرفین حاضر به دادن امتیاز نشدند؛ این در حالی است که ذات سیاست، انعطاف است و رادیکالیسم و برخورد صفر و صدی با مسائل، جایی در سیاست خارجی ندارد. سیاست، مقولهای خاکستری است نه رادیکالی.
*آمریکا پس از پایان مذاکرات مسقط در روز جمعه 17 بهمن، تحریمهای جدیدی علیه ایران وضع کرد؛ ۱۵ کشتی، ۱۴ نهاد و دو فرد تحریم شدند. این اقدام با هدف جلوگیری از فروش نفت و کاهش درآمدهای نفتی طراحی و در حال اجراست. البته وزیر خارجه ایران مواضع متناقضی بیان میکند؛ از یک سو میگوید درباره غنیسازی مذاکره نمیکنیم، درباره انتقال ذخایر اورانیوم غنیشده مذاکره نمیکنیم و درباره کاهش برد موشکها مذاکره نمیکنیم. باید از عراقچی پرسید: پس درباره چه موضوعی ۸ ساعت در مسقط مذاکره شده است؟
واقعیت این است که مذاکره غیرمستقیم و مذاکره زیر سایه جنگ و تهدید، نتیجهای در بر ندارد. آنچه میتواند نتیجهبخش باشد، سازش است. سازش به معنای تسلیم نیست. ایران میتواند بر سر فعالیت هستهای سازش کند و از آمریکا امتیاز بگیرد. جایگزین این مسیر، واقعیت تلخی است که چیزی جز تداوم تحریم یا جنگ نیست؛ دو گزینهای که هر دو ویرانگر و مشکلساز هستند. در این شرایط دیپلماسی می تواند سایه جنگ را از سر کشور دور کند.
به همین دلیل است که، شرایط «نه جنگ، نه صلح» که حدود ۸ ماه است ادامه دارد، باعث نگرانی مردم شده است. آنچه از سخنان وزیر خارجه و دیگر مقامات بیان میشود این است که ایران قصد کوتاه آمدن مقابل آمریکا را ندارد. در ادامه، تازهترین مواضع و خط و نشانهای دو طرف مرور میشود.
واکنش کیهان
کیهان نوشت: اگر آمریکا هنوز تصور میکند میتواند ایران را با تهدید به جنگ مرعوب کند، باید بداند مردم این سرزمین هرگز از میدان نگریختهاند؛ اگر دشمن خطا کند، همان کاری را خواهند کرد که با پهلوی کردند. بنابراین دشمن مراقب باشد هر جنگی که بیفروزند، تمام منطقه را شعلهور خواهد شد و اینبار، ممکن است پایان آن در واشنگتن رقم بخورد، نه تهران.
نماینده تهران:
هیاهوی ترامپ نشانه هراس از توانمندی ایران است
سیدعلی یزدیخواه در گفتگو با خبرنگار خانه ملت در واکنش به اظهارات ضدایرانی ترامپ مبنی بر اینکه ناو جدید ایالات متحده در حال حرکت به سمت منطقه است، گفت: سروصدا و هیاهو کردن رییس جمهور آمریکا بیانگر ترس و هراس از توانمندی جمهوری اسلامی و همچنین عدم ارزیابی از گستردگی خسارات احتمالی است.
اگر خطایی رخ دهد، نجارهای آمریکایی باید تابوتهای خود را آماده کنند زیرا سربازان و نظامیان این کشور ، به این تابوتها نیاز خواهند داشت.
یک چشم ما به میز مذاکره و چشم دیگرمان به ماشه موشکها است.
اعلام وضعیت اضطرار ملی علیه ایران
دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا روز گذشته با امضای یک فرمان اجرایی، وضعیت «اضطرار ملی» در قبال ایران را تأیید و سازوکاری برای اعمال تعرفه علیه کشورهایی که از ایران کالا یا خدمات خریداری میکنند، ایجاد کرد؛ اقدامی که به ادعای واشنگتن با هدف حفاظت از امنیت ملی، سیاست خارجی و اقتصاد ایالات متحده انجام شده است.
رئیسجمهور آمریکا یک فرمان اجرایی را امضا کرد که به واشنگتن اجازه میدهد تعرفههای اضافی بر کالاهای کشورهایی که کالا یا خدماتی از ایران وارد میکنند، اعمال کند.
آمریکا میتواند بر واردات هر کشوری که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم اقدام به خرید، واردات یا دریافت هرگونه کالا یا خدمات از ایران کند، تعرفههای اضافی اعمال کند.
ترامپ پیشتر کشورهای همکار با ایران را با تعرفه ۲۵ درصدی تهدید کرده بود.
واکنش ترامپ به مذاکرات
ترامپ به مذاکرات ایران و آمریکا که در عمان برگزار شد واکنش نشان داد و گفت: ما مذاکرات بسیار خوبی درباره ایران داشتیم و به نظر میرسد که ایران تمایل به دستیابی به توافق دارد. ما برای توافق با ایران زمان کافی داریم و اوایل هفته آینده دوباره ملاقات خواهیم کرد.
البته ترامپ گفت اگر توافق نشود پیامد سنگین خواهد بود. هرچند دو طرف صحبت از مثبت بودن توافق میکنند، اما در عین حال برای هم خط و نشان میکشند و آماده جنگ هم هستند.