باستانشناسان در حفاریهای شهر باستانی تیکال، محرابی ۱۶۰۰ ساله کشف کردهاند که احتمالاً برای قربانی کردن انسانها استفاده میشده و اطراف آن را استخوانهای کودکان فرا گرفته است. این کشف تلخ فرضیهای را تقویت میکند که میگوید آن زمان تیکال تحت فرمانروایی گروهی از تئوتیئواکانها (شهری غیرمایایی در مکزیک امروزی) بوده است. به نظر میرسد برخی از این قربانیها تلاشی برای تضمین تسلط تئوتیئواکانها بر مردم محلی بودهاند. استیفن هوستون، باستانشناس دانشگاه براون میگوید: «حکومت محلی که مایایی بود، اجازه ادامه فعالیت داشت، اما تحت سلطه گروهی بیگانه قرار گرفته بود.» در مقالهای در مجله Antiquity، هوستون و همکارانش دربارهی محراب و بقایای انسانی کشفشده در ویرانههای تیکال در گواتمالای امروزی توضیح دادهاند. پژوهشگران بر این باورند که این محراب برای مراسم قربانیکردن ساخته شده و افراد دفنشده قربانی بودهاند. شواهدی مانند قربانی شدن کودکان، گورنهادهها و نقاشیهای روی محراب، همگی به تئوتیئواکانها اشاره دارند. هوستون میگوید: «این کشف نظریهی تأثیر آرام و مبتنی بر تجارت تئوتیئواکانها در تیکال را به چالش میکشد. این حضور، ماهیتی تهاجمی و خشونتآمیز داشته است.»
روابط خارجی تیکال و تئوتیئواکان
محراب نقاشیشده در محوطهی مقدسی نزدیک مرکز تیکال کشف شده، جایی که به باور پژوهشگران، نخبگان تئوتیئواکان سکونت داشتهاند. تصاویر لیدار (تشخیص و فاصلهسنجی با لیزر) از ویرانههای جنگلی، نشان میدهد این محوطه شامل بناهایی به سبک معماری تئوتیئواکان میشده، از جمله معبد عظیمی به شکل هرم. قربانگاه حین کاوشهای میدانی در شمال معبد پیدا شد که هیوستون و دیگر باستانشناسان از گواتمالا و ایالات متحده از سال ۲۰۱۹ در حال تحقیق روی آن هستند. این کشف نظریهای را تقویت میکند که میگوید رژیم تئوتیئواکان از شهری دوردست، کودتا یا فتحی را در تیکال در اواخر قرن چهارم میلادی آغاز کرده است. ابتدا، تئوتیئواکان و تیکال روابط تجاری داشتند و به عقیده کارشناسان تئوتیئواکانها ممکن است از پوشش تجارت برای جاسوسی استفاده کرده باشند. هوستون میگوید: «تیکال پر از منابع بود، پرهای زیبا و رنگارنگ، شکلات … اینجا برای آنها بهشت بود.»
قربانیهای انسانی
به گزارش همشهری آنلاین تحلیل رادیوکربن از بخورسوزها و سایر مواد سوختهای که در سراسر محل یافت شدند، نشان میدهد این قربانگاه تقریباً در همان زمان تصرف تیکال توسط تئوتیئواکانها ساخته شده است. مطالعه جدید همچنین بقایای شش نفر را توصیف میکند که در جریان این کاوشها کشف شدهاند.
چهار مورد از بقایای کشفشده متعلق به کودکان خردسال بودند، از جمله یکی که هنگام مرگ بین دو تا چهار سال سن داشته (احتمالاً در جریان یک قربانی آیینی) و سپس در گودالی درست مقابل قربانگاه دفن شده، در حالی که به شکل نشسته و با پاهایی که زیر چانهاش جمع شده بودند. این مطالعه اشاره میکند که این نوع دفن قربانی در تیکال نادر بوده، اما در تئوتیئواکان رایج بوده است.
اجساد دیگر اطراف میدان یا در آرامگاههای کوچک نزدیک آن دفن شده بودند. در یکی از گورهای بزرگسالان، باستانشناسان یک سرنیزه از جنس اُبسیدین سبز پیدا کردند که به سبک تئوتیئواکان ساخته شده بود و تحلیل ایزوتوپی استخوانها نشان میدهد تنها افرادی از تئوتیئواکان آنجا قربانی شدهاند، اما دلیل این امر هنوز روشن نیست.
همه کودکان زیر چهار سال سن داشتند و یکی از آنها حتی کمتر از یک سال داشت. هیوستون میگوید، این واقعیت که بسیاری از آنها اینقدر خردسال بودند، ممکن است نشانهی این باشد که آنها برای تثبیت قدرت رو به رشد تئوتیئواکان در تیکال قربانی شدهاند.