گوشی یا لپتاپ شما چه در تعمیرگاه باشد، چه به دست سارق، دادههای شخصی، پیامها، عکسها و حتی حسابهای بانکی شما در معرض خطر قرار دارند؛ اقدامات پیشگیرانه ساده، میتواند جلوی فاجعه را بگیرد.
به گزارش ایرنا، بر اساس گزارشهای منتشرشده از سوی نهادهای بینالمللی مانند Kaspersky و Norton Cyber Safety، یکی از نقاط پرریسک برای افشای غیرمجاز دادههای شخصی کاربران، دقیقاً زمانی است که گوشی «در اختیار صاحبش نیست»؛ چه به دلیل سرقت و چه به دلیل تعمیر. مرحلهای که معمولاً کمتر به آن توجه میشود، اما میتواند به اندازه یک حمله سایبری مخرب باشد.
قفل صفحه کافی نیست
یکی از تصورات رایج میان کاربران این است که قفل بودن صفحه گوشی، مانع هرگونه سوءاستفاده میشود. اما گزارشهای امنیتی نشان میدهد این تصور، تنها بخشی از واقعیت را پوشش میدهد. اگر گوشی سرقتشده یا تحویلدادهشده به تعمیرکار، همچنان به حسابهای کاربری متصل باشد یا پیامکهای بانکی دریافت کند، خطر دسترسی غیرمجاز همچنان جدی است.
طبق مستندات رسمی شرکت Google، بسیاری از فرآیندهای بازیابی رمز عبور در سرویسها و اپلیکیشنها به شماره تلفن وابستهاند. به همین دلیل، گوشیای که سیمکارت فعال دارد، حتی اگر قفل باشد، میتواند به ابزار بازیابی حسابهای ایمیل، شبکههای اجتماعی و در مواردی حسابهای مالی تبدیل شود.
اطلاعاتی که بیش از همه در معرض خطرند
برخلاف تصور عمومی، خطر فقط متوجه عکسها یا ویدئوهای شخصی نیست. گزارشهای پلیس فتا و نمونههای پروندههای قضایی نشان میدهد بیشترین سوءاستفادهها مربوط به پیامرسانها، ایمیلها، فایلهای اسکنشده مدارک هویتی، رمزهای ذخیرهشده در مرورگرها و دادههای بانکی است. حتی تاریخچه موقعیت مکانی، فایلهای کاری و مکاتبات اداری میتوانند مبنای اخاذی، جعل هویت یا آسیبهای شغلی قرار گیرند.
چطور اطلاعاتمان را محافظت کنیم؟
محافظت از دادهها در دنیای امروز، دیگر به نصب یک آنتیویروس یا گذاشتن رمز محدود نمیشود. مهمترین اصل، مدیریت دسترسی به دستگاه است؛ هر بار که گوشی یا لپتاپ از کنترل شما خارج میشود ــ چه برای تعمیر و چه به دلیل سرقت ــ باید آن را یک «وضعیت اضطراری دیجیتال» تلقی کرد و متناسب با آن واکنش نشان داد.
وقتی دستگاه را برای تعمیر تحویل میدهید، نخستین اقدام، خارجکردن دادههای حساس از روی دستگاه است. تهیه نسخه پشتیبان از عکسها، پیامها، فایلهای کاری و اطلاعات بانکی این اطمینان را میدهد که حتی در صورت دسترسی غیرمجاز، اصل دادهها محفوظ بماند. پس از آن، بازنشانی دستگاه به تنظیمات کارخانه امنترین تصمیم ممکن است؛ اقدامی که حسابهای کاربری، رمزهای ذخیرهشده و پیامرسانها را حذف میکند و عملاً گوشی را برای فردی که به آن دسترسی دارد، به یک وسیله خنثی تبدیل میکند.
نکات تکمیلی و مهم امنیت دیجیتال
برای حفاظت جامعتر از اطلاعات شخصی، کارشناسان امنیت و سایتهای معتبر بینالمللی توصیه میکنند:
۱. رمزهای قوی و احراز هویت چندمرحلهای (۲FA): از گذرواژههای غیرقابل حدس و ۲FA برای ایمیل، شبکههای اجتماعی و حسابهای بانکی استفاده کنید.
۲. فعالکردن رمزگذاری کامل دستگاه: گوشیها و لپتاپهای جدید قابلیت رمزگذاری دارند؛ این کار از دسترسی فیزیکی غیرمجاز جلوگیری میکند.
۳. نصب برنامههای امنیتی معتبر: اپهای امنیتی شناختهشده میتوانند بدافزارها را شناسایی و قابلیت ردیابی، قفل و پاکسازی از راه دور را فراهم کنند. برای مثال، برنامههایی مثل Norton Mobile Security، Kaspersky Mobile Security، Avast Mobile Security یا Bitdefender Mobile Security امکانات ضدسرقت و محافظت از دادهها را ارائه میدهند.
۴. مراقبت از شبکههای ارتباطی: وقتی اطلاعات شخصی در حال انتقال هستند، باید از اتصالات امن استفاده کنید. پیشنهاد شده است از شبکههای عمومی وایفای بدون رمزعبور یا محافظتشده استفاده نکنید و در صورت نیاز به چنین شبکههایی، از VPN معتبر بهره ببرید تا دادهها رمزگذاری شوند و احتمال جاسوسی یا رهگیری کمتر شود.
۵. ثبت شماره IMEI : قبل از هر حادثهای، شماره IMEI دستگاه را در جایی امن یادداشت کنید (مثلاً به ایمیل خود بفرستید یا روی یک دستگاه دیگر ذخیره کنید). این شماره منحصربهفرد برای گزارش به پلیس و اپراتور مخابراتی بسیار مفید است و میتواند به مسدودسازی دستگاه و جلوگیری از سوءاستفاده کمک کند.
۶. ذخیره حداقل اطلاعات حساس روی خود دستگاه: هرچند سخت است که تمام اطلاعات شخصی را از دستگاه حذف کنیم، اما کارشناسان امنیت توصیه میکنند از نگه داشتن رمزها، پرداختهای ذخیرهشده، اسناد مهم و لیستهای رمز عبور در خود گوشی خودداری کنید یا آنها را در اپهای مدیریت رمز عبور رمزگذاری شده نگهداری کنید تا اگر دستگاه در دست کسی افتاد، این دادهها قابل دسترسی نباشد.