انتخاب تاریخ:   /  /   
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
بیشتر
کد خبر: 82798 | تاریخ : ۱۳۹۹/۷/۲۰ - 00:26
وداع باشکوه با جان جانان موسیقی سنتی ایران
فرهنگ و هنر

وداع باشکوه با جان جانان موسیقی سنتی ایران

اشاره: استاد محمدرضا شجریان هنرمند برجسته عرصه آواز و موسیقی سنتی ایران که مردم به او لقب «خسرو آواز ایران» را داده‌اند پس از تحمل دوره طولانی بیماری پنجشنبه‌شب (17 مهر 1399) در سن ۸۰ سالگی در بیمارستان جم تهران درگذشت. زنده‌یاد شجریان زاده اول مهر ۱۳۱۹ در مشهد، موسیقی‌دان، آهنگ‌ساز، خواننده و خوشنویس ایران‌زمین و نامزد ۲ جایزه گِرمی بود و سایت انجمن آسیا او را به‌عنوان پرآوازه‌ترین هنرمند موسیقی اصیل ایرانی معرفی کرد. خبر فوت استاد آواز ایران بنا بر محبوبیت و شهرت این هنرمند در ایران و خارج از کشور، واکنش‌های فراوانی را از سوی اقشار مختلف جامعه به همراه داشت. باوجود احتمال بالای خطر شیوع گسترده کرونا، از همان لحظات اولیه اعلام خبر درگذشت، طرفداران او مقابل بیمارستان جم رفتند و با اشک و آه آثار این هنرمند را بازخوانی ‌کردند. همچنین بلافاصله پس از تأیید خبر درگذشت استاد، سیلی از پیام‌های تسلیت، بازنشر آثار و اجراهای او توسط مردم و هنرمندان سرشناس صورت گرفت. البته این اتفاق بازتاب جهانی هم داشت و رسانه‌های خارجی مطرح زیادی به درگذشت شجریان پرداختند. همچنین روز گذشته اغلب روزنامه‌های اصلاح‌طلب، صفحه نخست خود را به انعکاس درگذشت این هنرمند اختصاص دادند و در تیتر یک به فقدان این هنرمند محبوب و مردمی پرداختند و هرکدام به‌صورت جداگانه چندین یادداشت برای این استاد بزرگ موسیقی منتشر کردند، اما جلوه بازتاب این خبر در روزنامه‌های اصولگرا متفاوت بود به صورتی که کیهان در صفحه نخست خود هیچ متن یا عکسی در خصوص شجریان منتشر نکرد و روزنامه رسالت نه در تیتر نخست بلکه در یکی از تیترهای فرعی و در کادر بالای صفحه نوشته که «مرغ سفر عزم سفر کرد». سرانجام روز گذشته پیکر مرحوم شجریان با رعایت کامل پروتکل‌های بهداشتی در مشهد تشییع و این هنرمند مردمی در سمت چپ مقبره فردوسی در منطقه باستانی توس مشهد رخ در نقاب خاک کشید.

ستاره صبح-

شهر توس و آرامگاه فردوسی صبح روز گذشته (یکشنبه 19 مهر 1399) شاهد تشییع و خاک‌سپاری پرشکوه خسرو آواز ایران بود. دوستداران استاد که از روز شنبه در انتظار ورود پیکر محمدرضا شجریان و خاک‌سپاری ایشان در جوار فردوسی بودند ساعت‌ها پیش از آغاز رسمی مراسم خاک‌سپاری در جلوخان آرامگاه فردوسی حضور پیداکرده بودند. مسیر ورودی شهر توس به تصاویری از نغمه‌خوان ربنا مزین شده و در جلوخان آرامگاه فردوسی تصاویر مختلفی از استاد شجریان نصب‌شده بود. از بلندگوهای محوطه آوازهای وی پخش می‌شد و مانیتورهایی که به‌منظور پخش مستقیم مراسم تعبیه‌شده بود، تصاویر استاد را به نمایش می‌گذاشت.حضور پررنگ مردم و شیوع ویروس کرونا برگزاری این مراسم را پیچیده کرده بود، اما با تمهیدات اندیشیده شده به‌منظور رعایت پروتکل‌های بهداشتی ازجمله چیدمان صندلی‌های میهمانان با رعایت فاصله‌گذاری در داخل و خارج از محوطه آرامگاه، دوستداران استاد در فضای باز جلوخان آرامگاه فردوسی و خانواده و دوستان محمدرضا شجریان در فضای داخلی آرامگاه فردوسی به سوگ نشستند.مراسم خاک‌سپاری طبق اعلام قبلی از ساعت ۸ صبح آغاز و پیکر مرحوم شجریان در ساعت ۹ صبح و دقایقی پس از حضور خانواده و دوستداران وی به آرامگاه منتقل شد. پس از وداع تلخ خانواده با پدر، پیکر این هنرمند برجسته موسیقی و آواز ایران بر دوش خانواده و دوستان تشییع و در آرامگاه ابدی خود در کنار موزه آرامگاه فردوسی مشهد به خاک سپرده شد.درحالی‌که روز شنبه مزار استاد شجریان در کنار محل دفن اخوان ثالث آماده‌سازی و تصویر آن منتشرشده بود، اما امروز محل دفن پیکر استاد به درخواست خانواده ایشان به دلیل جانمایی نامناسب تغییر کرد و ایشان در سمت چپ مقبره فردوسی و در کنار موزه آرامگاه فردوسی تدفین شد.در هنگام مراسم خاک‌سپاری همایون شجریان با همراهی خانواده و دوستان تصنیف «مرغ سحر» را بر مزار پدر همخوانی کردند.پس از خاک‌سپاری هزاردستان موسیقی ایران، جمعی از اهالی فرهنگ و هنرمندان کشور ازجمله پورناظری‌ها، سالار عقیلی، مهدی پاکدل، وحید تاج و... با حضور بر مزار استاد شجریان به مقام این هنرمند ادای احترام کردند.

آرامش و اعتبار خود را از شما مردم می‌گیریم
همایون شجریان در مراسم تشییع و تدفین مرحوم استاد شجریان، گفت: حرفی که در اینجا قصد دارم عنوان کنم، این است که هزاردستان موسیقی ایران را به خاک سپردیم و به این مصرع شعر اشاره می‌کنم «به نام خداوند جان و خرد»، همان‌طور که خرد، خرد خدایی است، جان هم خدایی است. ما آرامش و اعتبار خود را از شما مردم می‌گیریم، باعث همه صبر و شکیبایی ما شما هستید و از همه تشکر می‌کنم که با همه سختی‌های موجود در مراسم تشییع و تدفین استاد شجریان شرکت کردید. اگر این امکان وجود داشت، میلیون‌ها نفر از شما عزیزان می‌توانستند در این مراسم شرکت کنند؛ من به دستان شما بوسه می‌زنم.

شجریان فراتر از آواز و هنر ایران بود
حمیدرضا نوربخش، مدیرعامل خانه موسیقی نیز در مراسم تشییع و تدفین مرحوم استاد محمدرضا شجریان بابیان اینکه شجریان فراتر از آواز و هنر ایران بود و بر تارک تاریخ خواهد ایستاد، اظهار کرد: فکر نمی‌کردم به این زودی‌ها بزرگ‌مرد تاریخ هنر و موسیقی ایران در این مکان آرام گیرد. در خصوص شجریان چه می‌توان گفت؛ چراکه همه او را به‌خوبی می‌شناسند. ایشان فراتر از آواز و هنر ایران بود و بر تارک تاریخ ایران خواهد ایستاد. کمتر هنرمند و شخصیتی را در تاریخ می‌توان در کنار استاد شجریان نهاد که این‌گونه یک ملت را با خود همراه کند. استاد برکات فراوانی داشت. با رفتن شجریان یک ملت هم‌دل شدند. شجریان از ایران هم فراتر بود و به تمام فارسی‌زبانان تعلق داشت. وی همچنین پیشنهاد کرد تا روز اول مهر که روز تولد استاد شجریان است، به نام ایشان نام‌گذاری شود.

آثار شجریان بر اساس خرد و خردورزی است
داریوش پیرنیاکان، نوازنده تار، سه‌تار و ردیف‌دان در مراسم تشییع و تدفین مرحوم استاد محمدرضا شجریان، گفت: در آرامگاه مرد بزرگی حضور داریم که هزار سال پیش گفت، «بناهای آباد گردد خراب ز باران و ز گردش آفتاب، پی‌‎ افکندم از نظم کاخی بلند نیابد ز باد ز باران گزند، نمیرم ازاین‌پس که من زنده‌ام که تخم سخن را پراکنده‌ام». وی افزود: دیروز در فضای مجازی دیدم که یکی از علاقه‌مندان به شجریان بزرگ گفته بود، «استاد تخم هنر را پراکنده بود»؛ من از اینجا از سخن خود فردوسی که تأکید زیادی بر خرد و خردورزی دارد وام می‌گیرم و می‌گویم ابعاد موسیقایی شجریان به‌مانند آفتاب است. این آفتاب می‌تابد و همه‌جا را روشن می‌کند، موسیقی استاد شجریان نیز همین‌گونه است و جای گفت‌وگو ندارد؛ من سالیان سال با این بزرگ بوده‌ام و در چندین سال، ماه‌های زیادی را با او زندگی‌ کرده‌ام و تمام ابعاد وجودی این مرد بزرگ را از نزدیک می‌شناسم و شاهد آن‌ها بوده‌ام. دیروز همایون شجریان عزیز در تهران گفت هرکس که به این دنیا می‌آید یک پیامی دارد و باید مردم زمانه باید آن پیام را دریافت کنند، خرد در نزد ایرانیان با خردی که ناسیونالیست‌ها در دنیا مطرح کردند متفاوت است. ناسیونالیست‌ها خرد را با عقل یکی گرفته‌اند، اما در فرهنگ باستانی ما خرد ترازوی نیک و بد است، خرد گوهری است در روان آدمی که در همه عالمیان این موجود است که با تربیت ایرانی این مورد بسیار بارورتر می‌شود. زمانی که به زندگی شجریان از ابتدا تا انتها نگاهی می‌اندازیم، می‌بینیم که تمامی کارهایش بر اساس خرد و خردورزی بوده است و این پیام استاد شجریان بود که همیشه می‌گفت «موسیقی که من ارائه می‌کنم دارای اندیشه است». شجریان همه‌چیزش با خرد بود، با خردش حرکت کرد و پیامی که به موسیقیدان‌هایی که پس از او حضور دارند، رساند این بود که خردتان را توانا کنید و بر اساس خرد خود حرکت کنید، آنجاست که نخواهید لرزید.این ردیف‌دان با ارائه دو پیشنهاد و یک گلایه، اظهارنظر کرد: جامعه هنری و مردم باید مصرانه به دنبال این باشند که روز اول مهر به نام «روز شجریان» نام‌گذاری شود، برای دومین پیشنهاد ما باید در شورای عالی خانه موسیقی این موضوع را به تصویب برسانیم که پس‌ازاین حتماً در بزرگداشت‌هایی که برای هنرمندان گرفته، آلبوم‌ها و کتاب‌هایی که منتخب می‌شوند باید تندیس شجریان را به‌عنوان هدیه ارائه کنیم. باید تندیس بسیار زیبایی ساخته و جایگزین دیگر موارد شود، مانند جشنواره‌های سینمایی که تندیس بلورین دارند ما نیز باید تندیس شجریان داشته باشیم؛ چراکه این نام را تمام ایرانیان و تمام موسیقی‌دانان قبول دارند.
به گزارس ایسنا پیرنیاکان در خصوص گلایه‌اش گفت: گلایه‌ام این است زمانی که در کشورهای بزرگ خواننده‌ای به این عظمت از دنیا می‌رود عزای عمومی اعلام می‌کنند، چرا برای فوت شجریان عزای عمومی اعلام نکردند؟ باید برای شجریان عزای عمومی اعلام می‌شد؛ چراکه شجریان متعلق به تمام مردم ایران و دنیاست؛ پس امیدوارم در سالگرد شجریان این اتفاق رخ دهد و آن روز عزای عمومی اعلام شود.

شجریان تکرار نشدنی است
سالار عقیلی خواننده سنتی روز گذشته در حاشیه مراسم خاک‌سپاری مرحوم شجریان گفت: ایران هرگز استادی مانند شجریان به خود نخواهد دید و فکر نمی‌کنم مادر گیتی چنین گوهر و گنجینه‌ای را دوباره خلق کند. استاد شجریان متعلق به این ملت و جامعه و البته تمام دنیاست، با فوت ایشان امروز یک ملت عزادار شد، فوت این استاد عزیز را به ملت ایران، خانواده استاد و همه هنرمندان ایران تسلیت میگویم. وی افزود: خواننده زیاد داریم اما به چه صدا و آهنگی؟ استاد شجریان فقط هنرمند صدا و آواز نبود، استاد یک مجموعه بود، مجموعه‌ای از اخلاق، معرفت، رفتار، منش، انسانیت و افتادگی، هنر یک بعد از داشته‌های استاد شجریان بود.در پایان مراسم خانواده و همراهان استاد شجریان بار دیگر بر مزارش حضور پیدا کردند و با پدر وداع کردند.

دل ‌نوشته مریلا زارعی برای خاک‌سپاری شجریان
مریلا زارعی بازیگر سینمای ایران روز گذشته هم‌زمان با خاک‌سپاری محمدرضا شجریان دل نوشته‌ای را منتشر کرد. در متن این دل نوشته آمده است: «ستاره آسمان هنر ایران‌زمین، استاد محمدرضا شجریان از میان ما رفت و آسمانی شد. رفت تا باری دیگر قلب‌های مردمان این سرزمین کهن، در فراق صوت این حنجره طلایی به سوگ بنشینند. امروز، چه بسیار مردان و زنان داغدار این رنج عظیم، در این روزگار تلخ، اشک‌های خود را برای بدرقه مردی از سلاله خوبان، روانه کردند تا شاید خاک سرد پیکر این بزرگ‌مرد را آرام و مهربان در آغوش گیرد. روحشان قرین رحمت الهی و نوای جاودانه و بی‌بدیل «ربنا» بدرقه پرواز باشکوهشان باشد. تسلیت به همه مردم آزاده سرزمینم، تسلیت به همه عاشقان هنر و معرفت و تسلیت به خانواده محترم شجریان که بی‌شک هیچ مرهمی برای التیام این زخم نخواهند داشت جز لطف پروردگار و صدای ماندگار استاد. تنها صداست که می‌ماند».

modiseh سرویس مدرسه

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.