انتخاب تاریخ:   /  /   
کد خبر: 82768 | تاریخ : ۱۳۹۹/۷/۱۴ - 00:35
تأثیر تحریم ها و ابتلای ترامپ به کرونا بر بازارها
ستاره صبح در گفت‌وگو با 3 صاحب‌نظر اقتصادی بررسی کرد

تأثیر تحریم ها و ابتلای ترامپ به کرونا بر بازارها

اشاره: بعد از یک توفان افزایش قیمت‌ها در بازارهای طلا و ارز، به نظر می‌رسد که نوسان در این بازارها قدری فرونشسته و قیمت‌ها در حال نزول است. روز گذشته قیمت طلا و سکه در ایران، برخلاف ثبات بهای طلای جهانی، کاهش یافت. بر این اساس قیمت سکه تمام بهار آزادی از کانال چهارده‌میلیونی عقب نشست و با افت ۷۴۵ هزارتومانی، به سیزده میلیون و ۴۹۶ هزار تومان رسید. هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز، یک‌میلیون و ۳۰۰ هزار تومان قیمت‌گذاری شد. همچنین قیمت دلار در بازار آزاد (روز ‌یکشنبه 13 مهر)، با 1۴۵۰ تومان کاهش نسبت به‌روز قبل از آن، 26هزار و 900 تومان‌ معامله شد. قیمت یورو هم در بازار آزاد 32 هزار تومان بود. خبر مبتلا شدن ترامپ به کرونا و وخامت حال او و تأثیر آن بر انتخابات آمریکا، ورود حجم عظیمی از نقدینگی در یک روز به بورس، افزایش عرضه ارز توسط افراد و احتمال تزریق ارز به بازار ازجمله عواملی است که برای سقوط دلار مطرح می‌شود. برخی گزارش‌ها از بازار ارز حاکی از آن است که میان معامله‌گران زمزمه‌هایی در رابطه با احتمال ادامه یافتن این سقوط وجود دارد. حتی برخی فعالان ادعا می‌کنند به‌احتمال‌زیاد در چند روز آینده شاهد ریزشی چند هزارتومانی قیمت ارز و سکه خواهیم بود. در روزی که شاخص بازار سهام حدود سه درصد افزایش یافت و بیش از ۷۰۰ میلیارد تومان نقدینگی جدید وارد بازار سهام شد، قیمت دلار و سکه به شکل قابل‌توجهی عقب‌نشینی کرد. آیا این روند آغاز دوره جدید فعالیت بازارهاست یا اینکه باید منتظر ماند و دید نتیجه انتخابات آمریکا چه خواهد شد؟ دراین‌ارتباط ستاره صبح در گفت‌وگو با کارشناسان اقتصادی به بررسی وضعیت بازارها پرداخته که در ادامه می‌خوانید.

ستاره صبح-

به نظر می‌رسد از ابتدای هفته دلار روند کاهشی درپیش گرفته است. این اسکناس آمریکایی روز گذشته در بازار رسمی در کانال ۲۷هزار تومان و در بازار آزاد پس از مدت‌ها در کانال ۲۸ هزارتومانی قرار گرفت. بیماری ترامپ، ورود حجم عظیمی از نقدینگی در یک روزبه بورس، افزایش عرضه و احتمال تزریق ارز به بازار ازجمله عواملی است که برای سقوط دلار در میان معامله‌گران مطرح می‌شود. به گزارش تجارت‌نیوز، نرخ ارز در صرافی‌ ملی روز یکشنبه نسبت به‌روز شنبه کاهش یافت. بر این اساس بهای دلار با افت ۴۷۰تومانی به کانال ۲۷ هزار تومان بازگشت و فعلاً روی ۲۷ هزار و ۹۸۰ تومان ایستاده است. در بازار آزاد هم که هفته گذشته قیمت‌ از مرز مقاومتی 30 هزار تومان عبور کرده بود، نرخ هر دلار دیروز به 28 هزار و 700 تومان برای خرید و 28 هزار و 900 تومان برای فروش رسیده است.

دلایل ریزش دلار
عده‌ای افت قیمت‌ها را به بیمار شدن دونالد ترامپ نسبت می‌دهند. خبر بیماری ترامپ ازاین‌جهت مؤثر واقع شد که معامله‌گران تصور می‌کنند، ماندن او به معنای ادامه‌دار بودن تحریم‌هاست. در حالی است که بایدن عنوان کرده است در صورت پیروزی به برجام بازخواهد گشت. گروه دیگری از فعالان باور دارند، پس از چند روز افزایش متوالی، طبیعی بود که برخی از معامله‌گران از خریدهای خود سودگیری کنند و به‌صورت موقت فروشنده شوند. البته عده دیگری هم عنوان می‌کنند که بازارساز با تزریق ارز برای کنترل نرخ واردشده است. در این میان تعدادی نیز به تأثیر بازار سهام روی بازار ارز اشاره‌کرده و عنوان می‌کنند که در روزی که شاخص بازار سهام حدود سه درصد افزایش یافت و بیش از ۷۰۰ میلیارد تومان نقدینگی جدید وارد بازار سهام شد، قیمت دلار و سکه به شکل قابل‌توجهی عقب‌نشینی کرد.

سرمایه سرگردان
مسعود دانشمند. دبیرکل خانه اقتصاد ایران و عضو اتاق بازرگانی در گفت‌وگو با ستاره صبح درخصوص نوسان اخیر بازار ارز گفت: «ارزش پول ملی هفته گذشته به پایین‌ترین میزان خود رسید و هر دلار آمریکا در بازار آزاد تا نزدیک 30 هزار تومان معامله شد. این موضوع چند دلیل می‌تواند داشته باشد. نخست آن‌که دولت که صادرات نفت، گاز، پتروشیمی، میعانات گازی و سایر کالاها را بر عهده دارد و به‌عنوان بزرگ‌ترین دارنده ارز در کشور شناخته می‌شود، ارز را به میزان موردنیاز در بازار عرضه نکرده و نمی‌کند؛ درنتیجه قیمت ارز بالا رفته است. از سوی دیگر قیمت ارز در صرافی ملی هم افزایش پیداکرده و طبیعی است که قیمت در بازار آزاد به تبعیت قیمت‌گذاری بانک مرکزی افزایش می‌یابد. مقصر این افزایش قیمت در بازار آزاد دیگر افراد و صرافی‌ها نیستند، بلکه خود دولت قیمت را بالابرده است. یکی از اشکالات کنونی اقتصاد کشور این است که اکنون یک سرمایه سرگردان که حدود 2500 میلیارد تومان می‌شود در دست مردم است و اگر این سرمایه سرگردان با یک فرمول درست هدایت نشود، طبیعی است که هر باریکی از بازارها را هدف قرار می‌دهد؛ این حجم عظیم از سرمایه سرگردان هربار یکی از بازارها مثل ارز، طلا، مسکن، خودرو و.. را هدف قرار می‌دهد و بدین ترتیب این نابسامانی ادامه پیدا می‌کند. به‌هرحال دولت هم نرخ بهره بانکی را کاهش داده و این موضوع هم در بازارها اثر می‌گذارد. درنتیجه سرمایه مردم که وارد بازار بورس شده بود، از بازار سرمایه به بازار طلا و سکه و ارز کوچ کرده است.»

راهکار، افزایش تولید
این کارشناس و تحلیلگر اقتصادی در بخش دیگری از گفت‌وگوی خود با ستاره صبح تصریح کرد: «دولت اگر می‌خواهد کاری انجام دهد، باید به فکر تولید باشد. تنها راه کنترل بازارها، افزایش و رونق تولید است. این موضوع هم ارتباطی به تحریم‌ها یا بحران کرونا ندارد. اگر قرار باشد تحریم‌ها یا کرونا را بهانه کنیم، پس اصلاً می‌توانیم دست روی دست بگذاریم و کاری نکنیم! اما اگر اراده و خواست جدی برای تولید وجود داشته باشد، باید امکانات تولید را فراهم کنیم و به دنبال بهانه نباشیم. برخی مسئولان تا مدت‌ها نابسامانی‌ها را به گردن تحریم‌ها می‌انداختند. اکنون هم بسیاری از مشکلات را به گردن کرونا می‌اندازند. درحالی‌که این‌چنین نیست و همان‌گونه که بقیه مردم دنیا با کرونا زندگی می‌کنند، ما هم می‌توانیم با کرونا زندگی کنیم. نرخ ابتلا به جمعیت که در ایران به نسبت سایر کشورها وضعیت نامناسبی دارد، حدود نیم درصد است. یعنی مطابق آمار تنها نیم درصد از مردم به کرونا مبتلا می‌شوند. بنابراین ناکارآمدی‌ها را نباید به گردن کرونا یا تحریم‌ها و برجام و... بیندازیم. رئیس‌جمهور بعد از خروج آمریکا از برجام گفت خوشحالیم که یک موجود مزاحم از برجام خارج شد؛ اگر واقعاً این‌گونه است و آمریکا یک موجود مزاحم بوده، پس امروز هم نباید ناکارآمدی‌ها را بر گردن آمریکا انداخت. پس اگر امروز ناکارآمدی در کشور وجود دارد، شاید به این دلیل باشد که سیاست‌گذاران و مسئولان اجرایی در داخل، کار خود را درست انجام نداده‌اند و در مسیر غلط گام برداشته‌اند. پس اکنون باید دست‌به‌کار شوند و وضعیت تولید را بهبود ببخشند تا وضعیت بازارها بیش از این متلاطم نشود.»

ساختارهای نامناسب
دکتر حسین صمصامی، اقتصاددان و استاد دانشگاه شهیدبهشتی در گفت‌وگو با ستاره صبح گفت: «این روزها وضعیت بازارها ناپایدار و پرنوسان شده است. به عقیده من وضعیت کنونی اقتصاد ایران ناشی از سوءتدبیر و ساختارهای نامناسب اقتصادی است که مربوط به یک دوره خاص نیست و همه دولت‌های پس از انقلاب در به وجود آمدن آن نقش داشته‌اند. اکنون ایران در وضعیتی است که از یک‌سو درآمدهای نفتی کاهش پیداکرده، از سوی دیگر به دلیل شیوع کرونا، درآمدهای مالیاتی کشور نیز کم شده است. در این شرایط رشد نقدینگی بالای 30 درصد شده است که رقمی بالاست؛ از طرفی ساختار پولی و بانکی کشور نیز به رشد نقدینگی کمک می‌کند. درست همانند وقتی‌که باران شدیدی می‌بارد و اگر کنترل نشود تبدیل به سیل می‌شود، نقدینگی در اقتصاد هم همین‌گونه است. اگر نقدینگی مهار و به بخش‌های مولد اقتصادی هدایت شود، مانند باران می‌تواند تبدیل به نعمت و فرصت شود؛ در غیراینصورت تبدیل به سیل و تهدید می‌شود. این روزها حجم بالایی از نقدینگی در اختیار مردم است و با توجه به اتفاقات و شرایط تورمی، مردم خواهان آن‌اند که این نقدینگی را به دارایی‌های سرمایه پایدار تبدیل کنند تا ارزش آن حفظ شود. از طرفی بازدهی بازارها مثل بازار سهام، دلار، سکه، طلا، مسکن و... به‌گونه‌ای است که ورود نقدینگی به این بازارها باعث افزایش قیمت‌ها می‌شود. این وضعیت ناشی از بستر نامناسب اقتصادی است که برای فعالیت‌های واسطه‌ای و دلالی سودآور، پربازده و غیرمشمول بر مالیات است. از سوی دیگر بسترهای تولید در کشور فراهم نیست. وقتی دولت نمی‌تواند قیمت ارز را کنترل کند، قیمت مواد اولیه و کالاهای واسطه‌ای که نیاز به ارز دارند افزایش می‌یابد و هزینه تولید بالا می‌رود؛ درنتیجه قیمت کالاها بالا می‌رود. ضمن آن‌که حجم واردات هم به‌گونه‌ای است که هزینه و قیمت کالای وارداتی ارزان‌تر از کالاهای تولیدی است. درنتیجه قراردادن سرمایه در تولید برای تولیدکننده چندان جذابیت و صرفه اقتصادی ندارد تا تشویق شود وارد چنین فضایی بشود.»

ریزش ادامه دارد؟
یکی از دلالان بازار درباره ریزش قیمت‌ها به تجارت‌نیوز می‌گوید: ارز از عصر شنبه شروع به ریزش کرده و انتظار می‌رود امروز هم ریزشی باشد چون قیمت‌ها در صرافی‌ملی هم رو به کاهش است. بحث کرونا گرفتن ترامپ در بازار پیچیده و عاملان بانک‌مرکزی هم حسابی روی آن مانور می‌دهند. حتی ظاهراً بانک‌مرکزی هم از این موقعیت استفاده کرده و به این بهانه ارز تزریق کرده است. به اعتقاد او بانک ‌مرکزی ارز کافی برای ادامه تزریق به بازار ندارد و این کاهش فقط تا اربعین ادامه پیدا می‌کند. پس از اربعین ممکن است نوسان قیمت‌ها آغاز ‌شود و نزدیک شدن به انتخابات نیز به آن دامن می‌زند. یکی دیگر از فعالان نیز باور دارد که این در بازار ارز بدیهی است که بعد از یک رشد شارپی ناگهان ریزش قیمت‌ اتفاق بیفتد. اگرچه ممکن است موقتی باشد. حتی کارشناسان نیز در گفتگوهای خود در چند روز اخیر با تجارت‌نیوز به‌احتمال ریزش دلار اشاره‌کرده بودند.

کاهش ارزش پول ملی
مجیدرضا حریری، رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین چندی پیش در یادداشتی در خبرآنلاین درباره دلایل کاهش ارزش پول ملی نوشت: «حجم بالای نقدینگی در کشور و تورم بیش از ۴۰ درصدی که بانک مرکزی اعلام کرده و رشد منفی بیش از ۵ درصد اقتصادی، بیانگر کاهش ارزش واقعی پول ملی است. در مقابل این کاهش ارزش هر کالا، خدمات و ارزی گران‌تر می‌شود و این طبیعی است. بانک مرکزی تورم سالانه کشور را ۴۱ درصد اعلام کرده است و اکنون نرخ دلار بیش از 26 هزار تومان است. وعده‌های دولت مبنی برکنترل اوضاع، ناشی از یک وظیفه دولت برای کنترل اوضاع است. دولت باید شرایط اجتماعی و سیاسی کشور را کنترل کند، ولی امکانات کافی برای کنترل نرخ تورم را ندارد. یک‌طرف مبادلات اقتصادی کشور درآمدهای دولت است. براساس بودجه ۹۹ تمام منابع درآمدی دولت از منابع حاصل از فروش نفت تا مالیات‌ها درنهایت ۵۰ درصد محقق می‌شوند و بنابراین دولت امکان مقابله با کاهش ارزش پول ملی را ندارد. در حال حاضر چشم‌انداز تورمی وجود دارد و کشور هم دچار کمبود منابع ارزی و ریالی است که طبعاً به کاهش ارزش پول ملی منجر خواهد شد و قیمت کالاها و خدمات مختلف نیز به‌تدریج افزایش خواهند یافت. با توجه به این شرایط، مهم‌ترین راهکار تدوین برنامه‌ای عملی برای مهار تورم است.»

modiseh سرویس مدرسه

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.