انتخاب تاریخ:   /  /   
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
بیشتر
کد خبر: 82717 | تاریخ : ۱۳۹۹/۷/۶ - 01:08
شیخ‌نشین کوچک با آرزوهای بزرگ
امارات متحده عربی چگونه در طول پنج دهه درخشید؟

شیخ‌نشین کوچک با آرزوهای بزرگ

اشاره: امارات متحده عربی، یک پادشاهی مطلقه فدرال در خاورمیانه است که بعد از استقلال از بریتانیا در ۲ دسامبر ۱۹۷۱ میلادی (49سال پیش) شکل گرفت. این کشور از اتحاد هفت شیخ‌نشین کوچک به نام‌های ابوظبی (پایتخت)، دبی، شارجه، عجمان، فجیره، راس‌الخیمه و ام‌القوین تشکیل شده است. در حال حاضر امیر و رئیس دولت امارات شیخ خلیفه بن‌زاید آل‌نهیان است. امارات یکی از بزرگ‌ترین ذخایر نفتی دنیا را در اختیار دارد و درآمد سرانه مردم آن در سال گذشته، 29900 دلار بوده است. اقتصاد این کشور که ساختاری شفاف و امن دارد، در سال‌های گذشته پذیرای بخش بزرگی از شرکت‌ها و نهادهای بین‌المللی بوده است. این کشور در طول دهه‌های گذشته با پیگیری طرح‌های جدید اقتصادی توانست از کشوری که مردمی فقیر، قبیله‌ای و صحرانشین داشت، به یکی از کشورهای ثروتمند منطقه و جهان تبدیل شود؛ به‌گونه‌ای که بر اساس برآورد صندوق بین‌المللی پول، تولید ناخالص داخلی این کشور 746 میلیارد دلار بوده است. این کشور همچنین با سرمایه‌گذاری عظیم در صنعت گردشگری، درآمد بسیاری را از این طریق برای خود تضمین کرده است؛ در سال 2020 شهر دوبی به‌عنوان پنجمین مقصد گردشگری در جهان شناخته شده است. همچنین امارات متحده عربی روابط دیپلماتیک و بازرگانی گسترده‌ای با دیگر کشورهای جهان دارد و یکی از اولویت‌های سیاست خارجی این کشور، ایجاد روابط اقتصادی، تجاری و... مبتنی بر همکاری دوجانبه با همه کشورهای جهان است. این کشور که سال آینده، پنجاهمین سال استقلال خود را جشن می‌گیرد، در سال 2020 چند رویداد مختلف را از سر گذراند؛ از توافق تاریخی با اسرائیل گرفته تا گسترش نفوذ در منطقه و ارسال مریخ‌نورد به فضا! اما پرسش این است که امارات چگونه در پنج دهه به‌عنوان یک قدرت منطقه‌ای ظهور کرد و اکنون این شیخ‌نشین کوچک، آرزوهای بزرگ در سر می‌پروراند؟

ستاره صبح-

فرانک گاردنر، خبرنگار بی‌بی‌سی در گزارشی نوشت: سال ۲۰۲۰ برای امارات متحده عربی، کشور کوچک اما بسیار ثروتمند و جاه‌طلب خلیج‌فارس، سالی فوق‌العاده بوده است؛ ماهواره به مریخ فرستاد، توافقنامه صلح تاریخی با اسرائیل را امضا و با اقدام به‌موقع با شیوع کرونا مقابله کرد و حتی یک هواپیما پر از وسایل محافظت از کرونا را هم برای بریتانیا فرستاد. امارات درحالی‌که تلاش می‌کند نفوذ خود را تا لیبی، یمن و سومالی هم گسترش دهد، درگیر یک مبارزه استراتژیک و پرهزینه برای مقابله با نفوذ ترکیه شده‌ است. امارات که قبلاً تحت‌الحمایه بریتانیا بوده، سال آینده به ۵۰ سالگی استقلال خود می‌رسد، اما بازی جهانی این کشور دقیقاً چیست و چه کسی آن را هدایت می‌کند؟

ملاقات تصادفی
ماه مه سال ۱۹۹۹، بیش از یک سال است که از جنگ کوزوو می‌گذرد. من در روشویی یک سرپناه موقت ایستاده‌ام، در اردوگاهی در مرز آلبانی و کوزوو که به‌خوبی تحت محافظت و مملو از پناه‌جویان کوزوو است. این اردوگاه را جمعیت هلال‌احمر امارات راه‌اندازی کرده که با تعداد زیادی آشپز، قصاب برای ذبح حلال، مهندس مخابرات و یک روحانی وارد شده‌اند، همراه با تعداد زیادی نیرو که در اطراف مرز با خودروهای زرهی مجهز به مسلسل‌های سنگین گشت می‌زنند. ما روز گذشته از تیرانا با هلی‌کوپترهای پوما، با خلبانان نیروی هوایی امارات، از فراز دره‌های پیچ در پیچ و ناهموار شمال شرقی آلبانی به آنجا پرواز کرده بودیم. مردی که در کنار من در حال شستن دندان‌هایش است، قد بلند و ریشو است با عینکی به چشم. من او را به‌عنوان شیخ محمد بن زاید، فارغ‌التحصیل آکادمی نظامی سلطنتی بریتانیا در سندهرست و عامل توسعه نقش نظامی امارات می‌شناسم. از او می‌پرسم می‌توانیم مصاحبه تلویزیونی انجام دهیم. مشتاق نیست اما موافقت می‌کند. او توضیح می‌دهد که امارات وارد یک همکاری استراتژیک با فرانسه شده است. فرانسه در چارچوب معامله فروش ۴۰۰ تانک لُکلرک، یک تیپ از نیروهای اماراتی را در فرانسه آموزش می‌دهند تا در کنار آن‌ها در کوزوو مستقر شوند. برای کشوری که فقط کمتر از ۳۰ سال قبل از آن استقلال خود را به دست آورده بود این یک حرکت جسورانه بود. در آنجا، در آن گوشه دورافتاده بالکان، ما بیش از ۳۲۰۰ کیلومتر با ابوظبی فاصله داشتیم اما امارات به‌وضوح جاه‌طلبی‌هایی بسیار فراتر از سواحل خلیج‌فارس داشت. این کشور اولین دولت مدرن عربی بود که ارتش خود را در حمایت از ناتو در اروپا مستقر کرد.

اسپارت کوچک
بعد نوبت افغانستان شد. نیروهای اماراتی در اقدامی که بر بیشتر مردم این کشور آشکار نبود، بلافاصله پس از سقوط طالبان بی‌سروصدا در کنار ناتو شروع به کار کردند؛ اقدامی که با مجوز محمد‌ بن ‌زاید ولیعهد ابوظبی انجام شد. در سال ۲۰۰۸، من از نیروهای ویژه آن‌ها در پایگاه هوایی بگرام بازدید کردم و نحوه عملکرد آن‌ها را دیدم. آن‌ها با خودروهای زرهی ساخت برزیل و آفریقای جنوبی به‌طرف یک روستای دورافتاده و فقیر افغانستان حرکت می‌کردند، در آنجا قرآن رایگان و جعبه‌های شیرینی را توزیع می‌کردند و سپس با بزرگان روستا می‌نشستند و صحبت می‌کردند. از آن‌ها می‌پرسیدند که چه نیازهایی دارند: «مسجد، مدرسه، چاه برای آب آشامیدنی؟» بعد امارات بودجه را تأمین می‌کرد درحالی‌که قرارداد به مناقصه محلی می‌رسید. حضور امارات پررنگ نبود اما هر جا می‌رفتند از پول و مذهب استفاده می‌کردند تا سوءظن گسترده محلی به نیروهای ناتو را که اغلب عمیق هم بود کاهش دهند. آن‌ها در ولایت هلمند در کنار نیروهای بریتانیایی در برخی از درگیری‌های شدید نیز جنگیدند. جیمز ماتیس وزیر دفاع پیشین آمریکا بعداً به این کشور نسبتاً ناشناخته با کمتر از ۱۰ میلیون نفر جمعیت، اعتباری بالاتر از وزنش داد و آن را «اسپارت کوچک» نامید.

یمن؛ اعتبار آسیب‌دیده
سپس جنگ یمن و دخالت نظامی در این کشور پیش آمد. جنگی که با دشواری‌های زیادی همراه بوده است. هنگامی‌که محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی کشور خود را به جنگ داخلی فاجعه‌آمیز یمن در سال ۲۰۱۵ کشاند، امارات نیز به عربستان پیوست، جنگنده‌های اف-۱۶ خود را برای حمله هوایی علیه شورشیان حوثی فرستاد و نیروهایش را به جنوب یمن اعزام کرد. در تابستان ۲۰۱۸ امارات نیروهای خود را به سُقُطرا، جزیره استراتژیک یمن رساند و نیرویی تهاجمی را در پایگاهی در بندر عصب در اریتره که اجاره کرده بود گرد آورد اما در آخرین لحظه از اعزام آن‌ها به آن‌طرف دریای سرخ برای بازپس‌گیری بندر حدیده از حوثی‌ها منصرف شد. جنگ در یمن تقریباً شش سال به درازا کشیده، هیچ برنده‌ای نداشته است و حوثی‌ها همچنان در صنعا، پایتخت و بسیاری از مناطق این کشور مستقر هستند. نیروهای امارات متحمل تلفاتی هم شده‌اند ازجمله بیش از ۵۰ نفر در یک حمله موشکی جان خود را از دست دادند که در پی آن سه روز عزای ملی اعلام شد. اما اعتبار امارات به دلیل ارتباط با برخی از شبه‌نظامیان محلی بدنام مرتبط با القاعده لطمه دیده است. اعتبار این کشور به دلیل گزارش‌های فعالان حقوق بشر هم بشدت خدشه‌دار شده؛ ازجمله گزارش حبس زندانیان توسط افراد وابسته به امارات در یک کانتینر حمل‌ونقل که باعث خفگی و جان دادن آن‌ها بر اثر گرما شد.

اسرائیل؛ متحد جدید
بعد از آن امارات از مشارکت خود در درگیری‌های بی‌نتیجه و مخرب یمن کاسته اما همچنان تلاش می‌کند در اقدامی بحث‌برانگیز، حضور نظامی‌اش را برای جلوگیری از نفوذ روزافزون ترکیه در منطقه گسترش دهد. از این رو، درحالی‌که ترکیه حضور چشمگیری در موگادیشو، پایتخت سومالی دارد، امارات از سومالی‌لند، منطقه‌ای که از سومالی جدا شده پشتیبانی می‌کند و پایگاه خود را در خلیج عدن ساخته است. در لیبی جنگ‌زده، امارات به روسیه و مصر پیوسته تا از نیروهای ژنرال خلیفه حفتر در شرق در برابر نیروهای غرب این کشور که تحت حمایت ترکیه، قطر و دیگران هستند، پشتیبانی کند. سپتامبر امسال درحالی‌که یونان برای رویارویی احتمالی با ترکیه بر سر حق حفاری در شرق مدیترانه آماده می‌شد، امارات کشتی و جت‌های جنگنده‌اش را برای تمرین مشترک نظامی با یونان به جزیره کرت فرستاد. اکنون پس از اعلام ناگهانی و چشمگیر کاخ سفید، یک اتحاد فراگیر میان امارات و اسرائیل به وجود آمده که مهر رسمی بر سال‌ها همکاری مخفی دو کشور زده است. (امارات مانند عربستان سعودی، بی‌سروصدا به فناوری‌های شنود و پایش ساخت اسرائیل مجهز شده تا شهروندان خود را تحت نظر داشته باشد). اتحاد با اسرائیل جنبه‌های گسترده‌ای مثل بهداشت و درمان، بیوتکنولوژی، فرهنگ و تجارت را در برمی‌گیرد اما این پتانسیل را هم دارد که یک رابطه نظامی و امنیتی استراتژیک نیرومند ایجاد کند و امارات با پول و جاه‌طلبی بی‌انتهای خود از فناوری پیشرفته اسرائیل بهره گیرد. ایران، این توافقنامه را محکوم کرده است مثل ترکیه و فلسطینی‌ها که امارات را به خیانت به آرمان‌ کشور مستقل فلسطین متهم کردند.

به‌سوی ستار‌گان
جاه‌طلبی‌های ابوظبی به همین‌جا ختم نمی‌شود. با کمک آمریکا، امارات اولین کشور عربی است که فضاپیمای خود را به مریخ فرستاده است. فضاپیمای برنامه فضایی ۲۰۰ میلیون دلاری امارات موسوم به «امید»، از جزیره‌ای دورافتاده در ژاپن پرتاب شد و اکنون با سرعت ۱۲۶۰۰۰ کیلومتر در ساعت در فضا حرکت می‌کند. این فضاپیما قرار است ماه فوریه (حدود پنج ماه دیگر) به مقصد خود که ۴۹۵ میلیون کیلومتر دورتر است، برسد. در آنجا از گازهای جو این سیاره سرخ نمونه‌برداری می‌کند و یافته‌ها را به زمین می‌فرستد. انور قرقاش وزیر امور خارجه امارات می‌گوید کشورش می‌خواهد بازیگری جهانی باشد: «ما می‌خواهیم سدها را بشکنیم و برای این کار باید برخی خطرات استراتژیک را بپذیریم». بااین‌حال، این نگرانی وجود دارد که سرعت بیش‌ازحد برای امارات خطرناک باشد. مایکل استیونز تحلیلگر حوزه خلیج‌فارس می‌گوید: «شکی نیست که امارات مؤثرترین قدرت نظامی [عرب] منطقه است»؛ «آن‌ها می‌توانند به روش‌هایی که برای سایر کشورهای عربی به‌سادگی مقدور نیست، نیروهایشان را در خارج از کشور مستقر کنند. اما درعین‌حال اندازه و ظرفیت امارات محدود و رویارویی هم‌زمان با مشکلات متعدد، بسیار خطرناک است و در درازمدت می‌تواند نتیجه عکس داشته باشد».

modiseh سرویس مدرسه

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.