انتخاب تاریخ:   /  /   
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
خطـر اشتباه محاسباتی
خرید واکسن کرونا در بن‌بست
خرید واکسن کرونا در بن‌بست
پیامد عدم تأئید FATF
دادرسی عادلانه
تأثیر FATF بر بازارها
پیامد کرونا برای اقتصاد ایران
چشم‌انداز برجام در دولت‌های آتی ایران و آمریکا
پیدا و پنهان شخصیت سردار سلیمانی
هزینه حذف عادل فردوسی‌پور از تلویزیون
شلیک آلاینده‌ها به جان مردم
آیا شورای نگهبان، نقش رئیس‌جمهور را کم‌رنگ کرده است؟
آیا لغو تحریم‌ها و احیای برجام امکان‌پذیر است؟
آخرین نشانه‌های ارزانی در آخرین روز پاییز
خطر بالاگرفتن تنش بین ایران و ‌آمریکا
تلاش جامعه ایران برای تعامل سازنده با دنیا
شوک به بازار
چرایی و پیامد حمله به کنگره آمریکا
تورم و رانت
دلایل افت قیمت مسکن
ترک حباب قیمت‌ها
بن‌بـست برجـام
اگر برجام نباشد و پرونده هسته‌ای ایران به شورای امنیت برگردد، فاجعه خواهد شد
واکنش‌ها به ادعای عجیب کاظم صدیقی در تلویزیون
نظر سخنگوی شورای نگهبان درباره احتمال رأی‌دادن به یک قاتل، توهین به مردم است
مرور زندگی و مواضع پدر معنوی جبهه‌پایداری
افزایش تنش در خلیج‌فارس بر سر نفت
دُردانه‌ی فرهنگ، نابغه‌ی هنر
واکنش‌ها به احتمال کاندیداتوری سیدحسن‌خمینی
مزیت‌های احیای برجام برای مردم
بیشتر
کد خبر: 82645 | تاریخ : ۱۳۹۹/۶/۲۲ - 23:53
ستاره صبح در گفت‌وگو با دو تحلیلگر روابط بین‌الملل بررسی کرد

پشت صحنه برقراری روابط بحرین و امـارات با اسرائیل

اشاره: کشور بحرین که از سال ۱۷۶۵ تاکنون توسط خاندان «آل‌خلیفه» اداره می‌شود و تا نیم قرن پیش استان چهاردهم ایران بود، 49 سال پس از جدا شدن از خاک ایران، تبدیل به چهارمین کشور عربی پس از مصر، اردن و امارات متحده عربی شد که با اسرائیل روابط رسمی و دیپلماتیک برقرار می‌کند. این خبر را دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا جمعه‌شب در توییتر خود اعلام کرد و پیمان صلح میان اسرائیل و بحرین را یک توافق «تاریخی» نامید. در بیانیه مشترک بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل؛ ملک حمد بن‌عیسی بن‌سلمان آل‌خلیفه، پادشاه بحرین و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا آمده است: «این تحولی تاریخی برای پیشبرد صلح در خاورمیانه است که ثبات، امنیت و بهروزی در منطقه را افزایش خواهد داد.» وزارت امور خارجه ایران، در بیانیه‌ای ضمن محکومیت شدید عادی‌سازی روابط بحرین با اسرائیل، آن را اقدامی «ننگین و خفت‌بار» از سوی بحرین توصیف کرده و گفته بحرین ازاین‌پس «شریک جنایات» اسرائیل خواهد بود. رهبر انقلاب هم هفته گذشته در دیدار مجازی با اجلاس مدیران آموزش‌وپرورش، توافق اخیر امارات متحده عربی و اسرائیل در عادی‌سازی روابط را یک «خیانت» توصیف کردند. گروه‌های مختلف فلسطینی ازجمله «تشکیلات خودگردان فلسطین»، «جنبش اسلامی حماس» و «گروه جهاد اسلامی» این اقدام پادشاهی بحرین را «خیانت» توصیف کرده‌اند. مصر از این توافق استقبال کرده اما ترکیه به‌شدت آن را محکوم کرده است. عربستان سعودی هم که هفته گذشته، پیش‌شرط توافق با اسرائیل را تشکیل کشور مستقل فلسطینی تعیین کرده بود، هنوز درباره توافق بحرین و اسرائیل واکنشی نشان نداده است. به نظر می‌رسد آرایش سیاسی خاورمیانه در حال تغییر است و ممکن است برخی کشورهای عربی دیگر نیز به آنچه امارات و بحرین انجام دادند، تن در دهند. این فراند می‌تواند در کوتاه‌مدت و بلندمدت شرایط را در منطقه تغییر دهد. مثلث آمریکا، اسرائیل و عربستان به صورت پیدا و پنهان به دنبال ایجاد یک ائتلاف عبری-عربی علیه جمهوری اسلامی ایران هستند و تشکیل دولت مستقل فلسطینی و بازگشت اسرائیل به پشت مرزهای 1967 را نیز به حاشیه رانده‌اند که موضوعاتی به زیان آوارگان است. در این ارتباط ستاره صبح در گفت‌وگو با فریدون مجلسی و قاسم محبعلی، دو تحلیلگر روابط بین‌الملل، پیامدهای برقراری روابط رسمی میان اسرائیل و بحرین را بررسی کرده که در ادامه می‌خوانید.

ستاره صبح-

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در توییتر خود از توافق "تاریخی" اسرائیل و بحرین و "پیمان صلح" میان دو کشور خبر داده است. ترامپ گفته که بحرین دومین کشور عربی است که در یک ماه گذشته با اسرائیل پیمان دوستی می‌بندد. ماه گذشته امارات متحده عربی با عادی‌سازی روابط خود با اسراییل موافقت کرد. از همان زمان زمزمه‌هایی درباره احتمال پیوستن بحرین به این حرکت مطرح‌شده بود. در بیانیه مشترک آمریکا، اسرائیل و بحرین آمده است که سران این سه کشور باهم صحبت کرده و توافق کردند که پادشاهی بحرین و اسرائیل روابط دیپلماتیک خود را به‌طور کامل آغاز کنند. رئیس‌جمهوری آمریکا در حساب توییتری‌اش نسخه‌ای از بیانیه مشترک میان سه رهبر -بنیامین نتانیاهو، ملک حمد بن عیسی بن سلمان آل خلیفه و دونالد ترامپ- را منتشر کرده است. در این بیانیه آمده: «این تحولی تاریخی برای پیشبرد صلح در خاورمیانه است که ثبات امنیت و بهروزی در منطقه را افزایش خواهد داد». خبر توافق اسرائیل و امارات متحده عربی را هم دونالد ترامپ اعلام کرده بود. امارات متحده عربی هم از این توافق تازه استقبال کرده و وزارت خارجه آن را موفقیتی تاریخی خوانده که در ثبات و بهروزی منطقه نقشی بزرگ خواهد داشت. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل این اتفاق را آغاز دوران تازه صلح در منطقه خوانده و مصر هم از آن استقبال کرده است اما یکی از مقام‌های فلسطینی این روز را روزی سیاه در تاریخ مردمش خوانده است. در عین حال مجلس شورا و پارلمان بحرین پس از اعلام دستیابی به توافقی «کامل» برای عادی‌سازی روابط میان منامه و تل‌آویو، بیانیه مشترکی را منتشر کرده و در آن از دولت این کشور خواستند هنگام اتخاذ هرگونه تصمیمی در آینده در این زمینه (عادی‌سازی) با دستگاه قانون‌گذاری بحرین مشورت کند.

اعراب و اسرائیل
وزارت خارجه تشکیلات فلسطینی سفیر خود را از بحرین فراخوانده و در بیانیه‌ای به نقل از رهبری فلسطینی از ضربه جدی که این کار به حقوق غیرقابل‌انکار فلسطینیان می‌زند سخن گفته است. فلسطینیان سال‌هاست که روی موضع یکپارچه کشورهای عرب در قبال خروج اسراییل از مناطق اشغالی و پذیرش کشور مستقل فلسطینی‌ حساب کرده‌اند. از زمان اعلام استقلال اسرائیل در سال ۱۹۴۸، فقط چهار کشور عرب اسرائیل را به رسمیت شناخته‌اند؛ مصر در سال ۱۹۷۹، اردن در سال ۱۹۹۴، و امارات متحده عربی و بحرین هم به فاصله یک ماه در سال ۲۰۲۰ با اسرائیل توافق امضا کردند. اما امارات متحده عربی و بحرین اولین و دومین کشورهای حاشیه خلیج‌فارس هستند که روابط خود را با اسرائیل آغاز می‎کنند. اسرائیل تا یک ماه پیش با هیچ‌کدام از کشورهای حاشیه خلیج‌فارس روابط رسمی نداشت، اما روابط تجاری میان اسرائیل و برخی کشورهای عربی این منطقه در جریان بود، بااین‌حال به دلیل حمایت این کشورها از فلسطینیان، رابطه دیپلماتیک برقرار نشده است. برخی کشورهای عرب ازجمله عربستان، از برقراری رابطه با اسرائیل سر باز زده‌اند و می‌گویند اول باید بحران فلسطین حل شود. لازم به یادآوری است که پس از سال‌ها تماس در پشت صحنه، سلمان بن‌حمد آل‌خلیفه، ولیعهد بحرین گفت‌وگوهای رسمی دیپلماتیک را با مقامات اسرائیلی در جریان اجلاس‌های مجمع جهانی اقتصاد در سال ۲۰۰۰ و ۲۰۰۳ آغاز کرد. در سال 2009 هم شیمون پرز، رئیس وقت اسرائیل و پادشاه بحرین در حاشیه کنفرانس سازمان ملل در نیویورک دیدار کردند.

نظر قاسم محبعلی
قاسم محبعلی، مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت امور خارجه در گفت‌وگو با ستاره صبح گفت: «برقراری روابط رسمی و دیپلماتیک میان اسرائیل با کشورهای امارات متحده عربی و بحرین خبرساز شده و مقامات ایرانی نسبت به این موضوع هشدار داده‌اند. البته برقراری رابطه دیپلماتیک میان همسایگان ایران با اسرائیل موضوع تازه‌ای نیست و امری مسبوق به سابقه است. پیش‌ازاین کشورهایی نظیر ترکیه، جمهوری آذربایجان، ارمنستان و روسیه روابط دیپلماتیک، دوستانه و بعضاً نزدیک با اسرائیل داشته و دارند و حتی همکاری‌های نظامی و اطلاعاتی با یکدیگر دارند. نکته تازه آن است که دو کشور عرب در همسایگی ایران دست به چنین اقدامی زده‌اند، درحالی‌که پیش‌ازاین کشورهایی نظیر مصر، اردن و مراکش روابط دیپلماتیک با اسرائیل داشته‌اند. البته کشورهای عرب منطقه مثل امارات، بحرین، قطر، عمان و... پیش‌ازاین روابط غیررسمی با اسرائیل داشتند و حتی نخست‌وزیر اسرائیل یک‌بار به عمان سفر کرد. اکنون تفاوت امارات و بحرین با دیگر کشورهای عرب منطقه این است که این روابط را رسمی کرده‌اند. اماراتی‌ها و بحرینی‌ها مدعی‌اند که موضوع برقراری رابطه با اسرائیل، تصمیمی علیه ایران نیست؛ بااین‌حال پیام این موضوع در ایران این‌گونه دریافت می‌شود که برقراری رابطه امارات و بحرین با اسرائیل در چارچوب استراتژی آمریکاست که قصد دارد ائتلافی بین اعراب و اسرائیل علیه ایران ایجاد کند و ایران را به‌جای اسرائیل، تبدیل به تهدید اول خاورمیانه علیه اعراب کند. ازآنجایی‌که در این سال‌ها روابط ایران با کشورهای عرب منطقه، به‌خصوص عربستان، روابط نزدیک و دوستانه‌ای نبوده، برداشت چنین پیامی نیز نمی‌تواند دور از ذهن باشد. درعین‌حال موضع‌گیری‌های تند مسئولان ایرانی علیه این موضوع می‌تواند بر اجماع اعراب اثر مستقیم داشته باشد. از طرفی قبلاً کشورهایی مثل ترکیه و روسیه روابط گسترده‌تری با اسرائیل داشته‌اند و این موضوع تأثیری بر روابط ایران با ترکیه یا روسیه نداشته است و حتی ایران روسیه را شریک استراتژیک و راهبردی خود می‌داند. بنابراین ادامه روابط تجاری با امارات متحده عربی بستگی به نیازهای ایران دارد و طبیعتاً بهتر است طرفین بر اساس منافع خود به این روابط ادامه دهند. به هر ترتیب پیدا کردن جایگزین برای امارات درزمینه تجارت برای ایران به‌سادگی میسر نیست و پیش‌ازاین قطر و عمان که روابط نزدیک‌تری با ایران داشتند، نتوانستند جای دوبی را در تجارت با ایران