انتخاب تاریخ:   /  /   
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
اراده حاکمیتی مسئولان و عزم ملی می‌تواند باعث عبور از بیماری کرونا شود
علت افزایش قیمت ارز، بانک مرکزی است چون نشانه‌ای از کنترل بازاروجود ندارد
دلایل نوسان قیمت و تورم در بازارها
ریشه فساد در کشور عمـیق شـده اسـت
اینک آقای مورسو؛ بی‌تقصیرِ باتقصیر
محاکمه طبری، محاکمه یک فرد نیست؛ بلکه تقابل دو نگاه است
روزگار سخت آقای «نجیب»
راهکارهای کاهش فقر برای حمایت از فرودستان
فراتر از یک اتفاق ساده
مجلسي كه قرار بود مسايل اقتصادي مردم را حل كند، به تغيير نام اماکن و فيلترينگ شبكه‌هاي اجتماعي مشغول شده است
استعفای محمدرضا عارف از ریاست شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان
واکنش‌ها به نامه آیت‌الله سید محمد موسوی‌خوئینی به رهبر انقلاب
خسارت ۱۰۰ میلیارد دلاری به اقتصاد ایران در شرایط تحریم‌ها
خط‌ونشان برای روحانی در میانه کرونا و تحریم‌ها
جنگ، واقعه‌ای جبران‌ناپذیر
پیامد برخورد با فعالان مدنی و سازمان‌های مردم‌نهاد مستقل
عرصه برای یوز ایرانی تنگ‌تر شده و می‌شود
کارنامه یک‌ماهه اصولگراترین مجلس پس از انقلاب
تکرار «نوستالژی» تظلم خواهی و تقابل حقوقی به شیوه محمد مصدق پس از 69 سال در شورای امنیت
فیلم‌سازی استاندارد یا فیلم‌سازی مستقل؟
هم‌خانگی و پشت‌بام‌خوابی!
مجلس یازدهم، مجلس استصوابی است
رسانه به‌مثابه غول چراغ جادو
ظریف در شورای امنیت، آمریکا را کیش‌ومات کرد
تأثیر ساختارهای نامناسب و تحریم‌ها بر نوسان بازارها
چالش‌ها و الزامات صنعت و معدن در ایران
پس‌لرزه‌های رفتار تازه‌واردها به مجلس علیه وزیر خارجه
قربانی خیال
مشکلات و راهبردهای صنعت خودروسازی در ایران
تحلیل جامعه‌شناختی از پروند‌ه اکبر طبری
نمایندگان طوری به ظریف حمله کردند که گویی وزیر خارجه دشمن است!
حاشیـه‌ها و پرسـش‌ها
نمایندگان به دولت برنامه و ابزار بدهند
بیشتر
کد خبر: 82183 | تاریخ : ۱۳۹۹/۳/۲۷ - 02:07
اراده حاکمیتی مسئولان و عزم ملی می‌تواند باعث عبور از بیماری کرونا شود
دکتر محمـدرضا محبـوب‌فر، جامـعه‌شـناس و اپیدمیولـوژیست در گفت‌وگو با ستاره صبح:

اراده حاکمیتی مسئولان و عزم ملی می‌تواند باعث عبور از بیماری کرونا شود

اشاره: نگاهی به تقویم که نزدیک شدن به‌ روزهای پایانی خرداد 1399 را یادآوری می‌کند، نشان می‌دهد که حدود چهار ماه از اعلام رسمی شیوع کرونا در ایران گذشته، هر چند که برخی معتقدند کرونا پیش از آن کرونا وارد ایران شده بود و این ویروس، باوجود تذکر پزشکان و متخصصان مبنی بر لزوم مراقبت‌های فردی و اجتماعی، همچنان در ایران قربانی می‌گیرد. پس از آن‌که به‌صورت رسمی اولین نمونه ابتلا و مرگ کرونایی در ایران در روز ۳۰ بهمن ۱۳۹۸ در قم تأیید شد، تنها حدود دو هفته زمان برد تا حسن روحانی، رئیس‌جمهور اعلام کند که شیوع ویروس جدید کرونا تقریباً تمامی استان‌های کشور را دربرگرفته است. سازمان بهداشت جهانی هم کرونا را یک «پدیده‌ همه‌گیر جهانی» (پاندمی) دانسته است. اما متأسفانه تا روز گذشته (26 خرداد) 189 هزار و 876 نفر در ایران به این بیماری مبتلا و 8 هزار و 950 نفر از هم‌وطنانمان براثر ابتلا به این ویروس جان خود را از دست داده‌اند. ضمن آنکه در دو روز گذشته تعداد مرگ‌ومیرهای ناشی از کرونا بعد از چند هفته طی یک روز دوباره سه‌رقمی شده است که نشان از اوج‌گیری دوباره این بیماری در کشور دارد. البته خبر خوب این است که بیش از 150 هزار نفر نیز از چنگ این ویروس رها شده و بهبود یافته‌اند. البته عدم رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی از سوی بسیاری از مردم و عادی جلوه دادن بیماری از سوی برخی مدیران کشور موجب شده تا ایران به‌طور رسمی وارد موج دوم شیوع کرونا شود. در همین ارتباط ستاره صبح به سراغ یک متخصص شناخته‌شده اپیدمیولوژی رفته تا نظرات او را دراین‌ارتباط جویا شود. دکتر محمدرضا محبوب فر، جامعه‌شناس و عضو انجمن علمی آموزش بهداشت و ارتقای سلامت ایران معتقد است همدلی و دوستی و اعتماد بین دولت و شهروندان یک جامعه شرط لازم عبور از همه بحران‌هاست و کرونا نیز از این قاعده مستثنا نیست. بنابراین با اراده سیاسی مسئولان و عزم ملی شهروندان می‌توان بحران کرونا را پشت سر گذاشت. نقطه نظرات این متخصص را در گفت‌وگو با مصطفا صباغ، روزنامه‌نگار در پی می‌خوانید.

ستاره صبح-

  آقای دکتر محبوب فر؛ در گفت‌وگوی قبلی که با شما در ستاره صبح داشتم، شما هشدار دادید که اگر کرونا جدی گرفته نشود، شاهد موج‌های بعدی این بیماری خواهیم بود؛ متأسفانه این اتفاق افتاد و تعداد مبتلایان کرونا در پیک دوم از پیک اول بیماری هم بیشتر شد. به نظر شما علت چیست؟
 
در مقدمه عرض می‌کنم که بار دیگر ایران در دنیا رتبه اول در دنیا را این بار در خصوص بازگشت بیماری کرونا پیدا کرد و همین‌طور که پیش‌بینی می‌شد موج دوم بیماری مرگ‌بارتر از موج اول اتفاق افتاده است و برای اولین بار در کشور افزایش مرگ‌ومیرهای ناشی از کرونا سه‌رقمی شده است. اکنون‌ ایران در ابتلا به کرونا جزو ده کشور اول دنیا و اولین کشوری است که ازنظر مرگ‌ومیر کادر درمان بیشترین آمار را دارد. از طرفی همان‌طور که پیش‌بینی می‌شد، بازگشایی‌ها و رفع محدودیت‌ها و برداشته شدن ناگهانی قرنطینه منجر به افزایش مبتلایان شده است. امروز همچنین ایران تنها کشوری در دنیا است که با موج دوم بیماری روبرو شده و حتی ایران کانون شیوع کرونا در خاورمیانه محسوب می‌شود. این روزها گفته می‌شود کشورهای عربی به‌ویژه امارات متحده عربی قصد دارند ترددها و مبادلات اقتصادی خود با جمهوری اسلامی ایران را به‌طور کامل قطع کنند. در این صورت ازلحاظ اقتصادی در کشور شاهد نوساناتی خواهیم بود که منجر به افزایش گرانی‌ها و افزایش تورم خواهد شد. شیب ابتلا به بیماری و روند رفتاری مردم در جامعه نشان از آن دارد که تعداد مبتلایان در کشور همچنان افزایش خواهد یافت و میزان مرگ‌ومیر بالا می‌رود. تاکنون حدود 16 میلیون نفر یعنی چیزی حدود 20 درصد از جمعیت ایران براساس سیاست ایمنی گله‌ای مبتلا شده‌اند. در بهترین بررسی نیز می‌توان گفت به‌طور متوسط دو درصد از مبتلایان به کرونا برحسب بیماری‌های زمینه‌ای مثل بیماری‌های قلب و عروق، دیابت، بیماری‌های حاد تنفسی، فشارخون و سرطان فوت کرده‌اند. بسیاری از افراد فاقد بیماری‌های زمینه‌ای که از سطح ایمنی بالایی برخوردار بوده‌اند هم مبتلا شده‌اند و بدون مراجعه به پزشک و مراکز درمانی در درون خانواده‌ها با خوددرمانی بهبودیافته‌اند.
 
  چرا باوجود تجربه سایر کشورها ازجمله خود چین به‌عنوان منشأ شیوع بیماری که مقررات سفت و سختی در عبور و مرور و فاصله‌گذاری اجتماعی تعیین کردند، اما در ایران چنین تصمیمی اتخاذ نشد؟
 
دغدغه دولت‌مردان ایرانی در حال حاضر نان و معیشت است و سلامتی مردم به حاشیه رفته است. علی‌رغم اینکه شاهد برداشته شدن محدودیت‌ها بودیم، متوجه شدیم دولت پروتکل‌هایی را برای جامعه تعیین کرد ولی در نظارت بر اجرای این دستورالعمل‌ها کوتاهی نموده و ضعیف عمل کرده است. دولت در مورد محل‌های تجمع، سکوت اختیار کرده و اراده‌ای در خصوص نظارت بر اجرای پروتکل‌ها ندارد. فقط 10 درصد از مردم جامعه خود را مقید می‌دانند تا همچنان در قرنطینه بمانند و ممنوعیت‌ها را رعایت کنند و از وسایل حفاظت فردی استفاده کنند. این در حالی است که استفاده از ماسک و دستکش یک‌بارمصرف به همراه شستشوی دست‌ها و رعایت فاصله فیزیکی حداقل دو متر می‌تواند تا 99 درصد از ابتلا به بیماری کرونا پیشگیری کند. ولی متأسفانه حدود 90 درصد از مردم نافرمانی و بی‌توجهی می‌کنند. این بی‌توجهی در سایه عدم نظارت و عدم کنترل و عدم ضمانت اجرایی پروتکل‌ها توسط نهادهای حاکمیتی است.
 
  این عدم رعایت ضوابط و پروتکل‌ها چه پیامدهایی خواهد داشت؟
 
قطعاً تعداد مبتلایان افزایش پیدا خواهد کرد و در اواخر خرداد و هم‌زمان با ورود به تیرماه علاوه بر اینکه در فصل گرم سال هستیم، محل‌های تجمع کانون شیوع بیماری کرونا خواهند بود و این بار نیز کودکان، نوجوانان و جوانان به آمار مبتلایان و جان‌باختگان کرونا افزوده می‌شوند. این محل‌ها امروز نقطه خطر است و ما از این ناحیه ضربه خواهیم خورد. در برخی سازمان‌ها و نهادهای دولتی و غیردولتی نیز دستورالعمل‌ها و پروتکل‌های بهداشتی مقابله با کرونا رعایت نمی‌شود و آمار ابتلا در میان کارکنان و پرسنل افزایش یافته است. احتمالاً دولت طی روزها و هفته‌های آینده ناگزیر اعلام می‌کند کنترل و مدیریت خود بر بیماری کرونا را از دست داده است و به نظر می‌رسد این بار یک نیروی نظامی محدودیت‌ها و ممنوعیت‌ها را مجدداً با شدت بیشتری به کشور بازمی‌گرداند. قطعاً در این شرایط جنبه‌ای از اجبار و الزام وجود خواهد داشت. حکومت اگر به کمک نیروهای نظامی و انتظامی محدودیت‌ها را مجدداً برقرار کند می‌توانیم شاهد فروکش کردن بیماری باشیم. به‌هرحال من پیش‌بینی می‌کنم حتی اگر واکسن و داروی بیماری کرونا کشف شود، در گیرودار بازی‌های سیاسی بین دولت‌ها در جهان دستخوش اختلافات بین کشورها شود و در اختیار مردم برخی از کشورها ازجمله ایران قرار نگیرد یا با تأخیر وارد کشور شود. به همین دلیل باید از طریق اعمال محدودیت‌های اجتماعی بیماری را کنترل کرد.
 
  پس همچنان جدی‌ترین توصیه شما به مردم، رعایت بهداشت فردی است؟
 
بله؛ مردم باید حتی زمانی که برای کوتاه‌ترین تایم ممکن از خانه خارج می‌شوند یا اگر شخص غریبه‌ای در خانه حضور می‌یابد، از ماسک استفاده کنند. به‌عبارت‌دیگر؛ استفاده از ماسک از درب منازل باید اجباری شود. در ماه‌های گذشته که بیماری وجود داشت به دلیل اطلاعات غلطی که در ابتدا ارائه می‌شد، مردم تمایلی به استفاده از ماسک نداشتند. این در صورتی است که استفاده از دستکش و شستشو و ضدعفونی دست‌ها و اعمال فاصله فیزیکی می‌تواند مردم را تا 99 درصد نسبت به ابتلا مقاوم کند. ولی امروز فقط حدود 10 درصد از مردم جامعه به صحبت کارشناسان و دستورات ستاد ملی کرونا واقف هستند.
 
  آقای دکتر؛ درصورتی‌که بیماری کنترل نشود و مردم به رعایت قواعد، مقررات و توصیه‌های بهداشت فردی و اجتماعی پایبند نباشند، چه آسیب‌ها و پیامدهایی در پی خواهد داشت؟
 
در بازگشت دوباره کرونا و در موج دوم بیماری در کشور شاهد ویروس جدید کرونا هستیم. ویروس جهش و تکامل یافته است و قابلیت‌های جدیدی پیدا کرده است. طبیعی است که در چنین شرایطی تعداد مبتلایان و میزان مرگ‌ومیرها افزایش پیدا خواهد کرد. متأسفانه این روزها برخی استان‌ها مانند: آذربایجان غربی، خراسان رضوی، هرمزگان، خوزستان، کردستان، کرمانشاه، سیستان و بلوچستان و بوشهر در وضعیت قرمز قرار دارند و از جهت تخت‌های بیمارستانی و آی‌سی‌یو با محدودیت‌هایی روبه‌رو هستند. تهران و استان‌های دیگر نیز به‌زودی در وضعیت هشدار و قرمز قرار خواهد گرفت. کادر درمانی و کادر پزشکی کشور در کانون‌های انتشار بیماری دچار فرسودگی شده‌اند و از فرط خستگی، سطح سیستم ایمنی بدن آن‌ها پایین آمده و در معرض ابتلا به کرونا هستند و تعدادی نیز جان خود را ازدست‌داده‌اند. من فکر نمی‌کنم در این شرایط که اتفاقاً مشکلات اقتصادی و معیشتی جامعه بر وخامت اوضاع جامعه افزوده است بعید است جز با دخالت حاکمیت بهبودی در وضعیت فعلی حاصل شود. به نظر من نیروهای نظامی و نیروهای اطلاعاتی و اتاق‌های فکر حاکمیتی باید تا دیر نشده به فکر بیفتند و کاری بکنند. امروزه مشکلات اقتصادی در خانواده‌ها منجر به تشدید خشونت و برخورد فیزیکی شده است؛ این خشونت‌ها در داخل خانواده‌ها خود را به‌صورت برخی خودکشی‌ها نشان می‌دهد. متأسفانه طی روزها و هفته‌های گذشته شاهد اتفاقات تلخی در محیط‌های کار و در جامعه بوده و هستیم. گرانی بی‌داد می‌کند. سبد معیشتی خانوار و خط فقر از 8 میلیون تومان عبور کرده است. در صورت ادامه وضعیت موجود می‌توان پیش‌بینی کرد که بخشی از بیکاران و پابرهنگان و فقیران جامعه که کارد به استخوان شان برسد، درصدد کسب روزی و معیشت خود از راه های نامشروع باشند و بدین ترتیب سرقت و دزدی به شیوه‌های مختلف در کشور رواج پیدا کند. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند زلزله‌ای از خشونت در جامعه رخ می‌دهد که شاید بتوان چنین اظهارنظر نمود که منجر به بروز نارضایتی در کشور گردد. در این شرایط تا دیر نشده است اتاق‌های فکر حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران باید خود را بازسازی کنند و اشرافیت بیشتری بر جامعه و تهدیدهای امنیتی که متوجه کشور و تمامیت ارضی سرزمین عزیزمان ایران خواهد بود پیدا کنند. به نظر من کرونا و شرایط اقتصادی و اجتماعی امروز کشور می‌تواند یک نقطه تحول باشد. اکنون بیش از 80 درصد جامعه ایران درگیر مشکلات روانی تحریم و کرونا و مشکلات فزاینده اقتصادی و معیشتی است و جمعیت کشور نیازمند فوری خدمات مشاوره‌ای است. آنچه مسلم است دیگر زمان آن فرارسیده است تا همین اتاق‌های فکر که عرض کردم جهت جلوگیری از تشدید نارضایتی در جامعه و پیشگیری از هرگونه اعتراضات خشونت آمیز در کشور در جستجوی نقطه عزیمتی برای اصلاح ایرادات ساختارهای سیاسی و اقتصادی حاکمیت و کاهش حوادث مشابه باشند.        
 
  برخی از کشورهای دنیا مثل نیوزیلند اعلام کردند که کرونا در این کشورها به‌طور کامل از بین رفته و به وضعیت سفید رسیده‌اند. چطور این کشورها توانسته‌اند بیماری را کنترل کنند ولی ما حتی در کنترل وضعیت مترو درمانده‌ایم، به‌گونه‌ای که مترو در تهران به یکی از کانون‌های شیوع کرونا تبدیل شده است؟
 
در خصوص بیماری کرونا و حتی سایر پدیده‌هایی که اجتماعات انسانی را تحت تأثیر یک موقعیت بحرانی قرار می‌دهند، همدلی و دوستی و اعتماد بین دولت و شهروندان و مردم آن جامعه شرط اول است. اگر همدلی و دوستی و همرنگی بین دولت و ملت وجود نداشته باشد، قطعاً بحران‌ها در تمام حوزه‌ها سرانجام خوشی نخواهند داشت. کشورهایی نظیر نیوزیلند و یا آلمان و کره جنوبی که امروز ابتلا به کرونا را پشت سر گذاشته‌اند و بیماری را به طور کامل و یا به‌طور نسبی کنترل کرده‌اند، مردمی دارند که نسبت به دولت خود اطمینان خاطر دارند و می‌توانند به‌عنوان یک حامی به دولت خود دل‌خوش کنند. متأسفانه تمام اتفاقات اجتماعی و سیاسی و فرهنگی و اقتصادی در چند سال اخیر موجب ایجاد شکاف بین ملت و دولت ایران شده است و بخشی از مردم جامعه به‌نوعی نسبت به دولت خود بی‌اعتماد هستند؛ در حالی که مهم ترین سرمایه هر دولت اعتماد مردم است. وقتی بیماری در کشوری ریشه‌کن شده است مطمئن باشید مصلح اجتماعی بزرگی تحت عنوان دولت و نهادهای حاکمیتی وابسته وجود دارد که در آن دولت توانسته به جامعه فرم بدهد و جامعه را در فضایی از رفاقت و دوستی و همدلی قرار بدهد؛ درنتیجه اراده‌ای سیاسی نزد دولت ایجاد می‌شود و عزم ملی را برای ریشه‌کنی این بیماری به دنبال دارد. این وضعیت را در مقطع تاریخی کنونی برش بزنید و وارد کشور ایران کنید؛ آیا مردم ما می‌توانند نسبت به دولت و آمارهای دولتی اطمینان داشته باشند؟ وقتی دولت در بری موارد مانند اعلام آمار جزئی و تفکیک شده با مردم خود صادق نیست و آمار را شفاف اعلام نمی‌کند، مردم نمی‌توانند به دولت اعتماد کنند. پیش‌تر دیدیم که آقای جهانپور گفتند آمار استانی به تفکیک اعلام نمی‌کنند و نقطه خطر همین‌جا بود. مردم نمی‌دانستند چه باید بکنند؛ درواقع مردم تصور کردند شرایط عادی است. وقتی مردم در چنین وضعیتی قرار می‌گیرند، بی‌اعتمادی به اوج خود می‌رسد. مردم نیز به خوش‌خیالی کاذبی می‌رسند و گمان می‌کنند شرایط عادی است. دولت نیز جامعه را رها کرده و بر اساس ایمنی جمعی و گله‌ای عمل می‌کند. البته این شیوه برای کشورهای ورشکسته اقتصادی واجد بحران‌های مالی بد نیست چون تعدادی که بر صندوق‌های بازنشستگی بار مالی دارند از این طریق از بین می‌روند. ولی بحران بی‌اعتمادی ضربه و لطمه جبران‌ناپذیرتری دارد.
modiseh سرویس مدرسه

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.