انتخاب تاریخ:   /  /   
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
بیشتر
کد خبر: 82150 | تاریخ : ۱۳۹۹/۳/۱۸ - 23:14
چالش‌های بشار اسد در بیستمین سال حضورش در قدرت
گزارش خبری تحلیلی

چالش‌های بشار اسد در بیستمین سال حضورش در قدرت

اشاره: بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه که پس از درگذشت پدرش، حافظ اسد که سه دهه قدرت را در دست داشت، جانشین وی شد. بشار اسد در شرایطی در 54 سالگی وارد بیستمین سال ریاست جمهوری خود می‌شود که نیمی از این دوران را با بحران جنگ داخلی دست‌وپنجه نرم کرده است. در این بحران که از سال 2011 و هم‌زمان با خیزش‌های مردمی سیاسی خاورمیانه و آفریقای عربی موسوم به «بهار عربی» آغاز شد، معارضان سوری با تشکیل ارتش آزاد بخش‌هایی از کشور را در دست گرفتند. همچنین شاخه رسمی القاعده در سوریه با نام «جبهه النصره» که بعدها از القاعده جدا شد و به نام «تحریر الشام» درآمد، بخش‌های دیگری از سوریه را در اختیار گرفتند. این گروه‌ها اکنون با حمایت ترکیه، ائتلافی از چند گروه مخالف دولت بشار اسد را با عنوان «جبهه آزادی‌بخش ملی سوریه» تشکیل داده‌اند و کنترل استان‌های شمالی و شرقی سوریه را در دست دارند. درگیری‌های این گروه‌ها به‌علاوه حملات وحشیانه گروه تروریستی داعش که از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ بر حدود نیمی از خاک سوریه مسلط بود، بر اساس آمارهای سازمان ملل موجب جان باختن بیش از 700 هزار نفر و آواره شدن بیش از 10 میلیون نفر شده است. ضمن آن‌که سازمان یونیسف اعلام کرده هر ۱۰ ساعت یک کودک در سوریه به دلیل جنگ جان خود را از دست می‌دهد. در چنین شرایطی رئیس‌جمهوری سوریه با بزرگ‌ترین چالش‌ها از زمان تلاش برای حفظ قدرت در یک دهه گذشته روبروست و مواردی ازجمله شکاف در خانواده‌اش، اقتصاد در حال فروپاشی و افزایش تنش‌ها با روسیه به‌عنوان متحد کلیدی‌اش را شاهد است. البته چندبار نزدیک بود که اسد از قدرت به زیر کشیده شود اما حمایت های روسیه و ایران او را همچنان در قدرت نگه داشت. روزنامه واشنگتن‌پست در گزارشی به چالش‌های پیش روی اسد در بیستمین سالگرد به قدرت رسیدنش در سوریه پرداخته که در ادامه می‌خوانید. مقدمه این گزارش را مصطفا صباغ، روزنامه‌نگار تدوین کرده و خبرگزاری ایسنا این گزارش را ترجمه کرده است.

ستاره صبح-

آن‌گونه که روزنامه واشنگتن‌پست نوشته است، در حال حاضر که شورشیان سوری در گوشه‌ای از سوریه فشرده شده‌اند، دیگر هیچ‌گونه تهدیدی به شمار نمی‌روند و هیچ رقیب جدی دیگری برای ریاست جمهوری در کشوری که بیش از ۵۰ سال گذشته در کنترل خاندان اسد بوده است، وجود ندارد. بااین‌حال شکاف‌هایی در جبهه‌ای رؤیت می‌شود که زمانی در طول نبرد برای شکست شورشیان در کنار او قرار گرفت و به‌تازگی انتقادی در رسانه‌های خبری روسیه، توجهات را به آن معطوف کرده است.

فقـر بی‌سابقه
به نوشته این روزنامه آمریکایی، مهم‌تر از همه، اقتصاد در حال فروپاشی، سوری‌ها را به سمت فقری سوق می‌دهد که حجم آن در تاریخ اخیر بی‌سابقه است. روسیه و ایران هم در موقعیتی قرار ندارند که میلیاردها دلار برای بازسازی و احیا به سوریه تزریق کنند؛ درعین‌حال اسد همچنان اعمال اصلاحات سیاسی‌ که ممکن است درها را به‌سوی تأمین اعتبار غربی‌ها و عرب‌های خلیج‌فارس باز کند، نمی‌پذیرد. درحالی‌که هنوز کنترل یک‌سوم این کشور چندان تحت کنترل اسد نیست، زمزمه‌هایی از وقوع یک شورش جدید در استان درعا، واقع در جنوب سوریه می‌تواند درگیری‌های جدیدی در مناطقی به راه بیندازد که دولت دمشق پس گرفته است. «لینا خطیبی» از اندیشکده «چتم هاوس» لندن می‌گوید، اسد احتمالاً اکنون بیش از هر زمان دیگری طی ۹ سال جنگ آسیب‌پذیرتر شده باشد. خطیبی می‌گوید: «اسد به‌شدت به حمایت ایرانی‌ها و روسی‌ها متکی شده است. او منابع داخلی برای ارائه به کشورش ندارد. او مشروعیت بین‌المللی نداشته و قدرت نظامی‌ای که پیش از درگیری از آن برخوردار بود، ندارد. جعبه‌ابزار او خالی است و او درواقع آسیب‌پذیرتر از هر زمان دیگری است.»

تعمیق شکاف خانوادگی
اختلاف آشکار میان اسد و «رامی مخلوف»، پسردایی او تنها یک نشانه از عمق مشکلات است. مخلوف از تلاش‌های دولت برای مصادره اموالش شکایت داشته و تأکید دارد که دیگر نمی‌تواند مستقیماً با رئیس‌جمهوری سوریه ارتباط داشته باشد. او به‌وضوح در پیام‌هایی تهدیدآمیز تأکید کرده است، بیش از ۶۰۰ میلیون دلاری که به گفته دمشق او بابت مالیات بدهکار است، پرداخت نمی‌کند. رامی مخلوف به قابلیت خودش برای ویران‌سازی اقتصاد سوریه، از طریق شبکه‌ای از شرکت‌هایی که هزاران سوری را در استخدام دارد، اشاره می‌کند و این شامل شبکه تلفن همراه سیریاتل، بزرگ‌ترین شرکت سوریه می‌شود. در همین حال تلاش گسترده‌تری برای دریافت نقدینگی از کسب‌وکارهای قدرتمند و جدید سوری که از این جنگ سود کرده‌اند، وجود دارد تا آن‌ها از این اقتصاد متزلزل حمایت کنند. علاوه بر این، لینا خطیبی می‌گوید این‌طور به نظر می‌رسد که اسد تلاش دارد تا از نفوذ کسب‌وکارهای مشکوک ازجمله مانند رامی مخلوف که شبه‌نظامیانی در کنار شرکت‌های تجاری خودشان دارند، بکاهد.

فراتر از بقـا
بشار اسد اما با فشار روی رامی مخلوف، اختلافات را به قلب خاندان حاکم کشانده است. «ایمن عبدالنور» که سابقاً از دوستان و معتمدان اسد بود، می‌گوید: این مسئله خیلی جدی است. این با تحت‌فشار قرار دادن کسب‌وکارهای تجاری دیگر متفاوت است. این درون حلقه خودی است. بااین‌حال «دنی مکی»، روزنامه‌نگار و تحلیلگر سیاسی سوری می‌گوید او (مخلوف) آشکارا با رئیس‌جمهوری سوریه مخالفت کرده است و این مسئله‌ معمولاً در سوریه تحمل نمی‌شود. او می‌گوید: آنچه اکنون می‌بینیم صرفاً مخالفت نیست، بلکه مخالفت آشکار با رئیس‌جمهوری و نهاد ریاست جمهوری از سوی یک تاجر است. بزرگ‌ترین پرسش این است که در بلندمدت چه اتفاقی برای اقتصاد رخ می‌دهد. مسئله زمان برای اسد مطرح است تا راهی برای برون‌رفت پیدا کند. موضوع فقط بقای نظام نیست. مسئله کل کشور است.

مشکل اقتصادی گسترده
این روزنامه‌نگار سوری می‌گوید، این اختلاف برای مردم عادی یادآور آن است که ثروت کاسته‌شده سوریه در دستان یک حلقه کوچک‌تر متمرکزشده است و درعین‌حال بیشتر جمعیت سوریه فقیرتر می‌شوند. پول سوریه بیش از نیمی از بهای خود را در ماه گذشته از دست داد و شش ماه پیش از آن‌هم افت مشابهی داشت. بر اساس گزارش برنامه جهانی غذا، سوریه با خطر ابتلا به قحطی مواجه است. مسئله عمیق‌تر، اقتصادی است که با جنگ ویران‌شده است. تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا هم مانعی بر سر راه سرمایه‌گذاری یا بازسازی بااعتبار لازم برای شروع رشد است. از اول ژوئن هم تحریم‌های سخت و جدید آمریکا اجرایی خواهند شد که طبق آن، هر فرد یا نهادی در جهان که از نظام سوریه حمایت به عمل آورد، مجازات می‌شود. بااین‌حال بشار اسد به‌ندرت هدف این خشم قرار می‌گیرد و عمده انتقادها به مقام‌های فاسد اطراف او وارد است. «بسام برابندی»، دیپلمات سابق سوری می‌گوید گرچه کل دولت دمشق با این جنگ ضعیف شده است، اسد اما همچنان «قوی‌ترین در میان ضعیف‌ترین‌ها» است.

یک پشتیبان ناامید
رؤیت نشانه‌هایی از تیرگی روابط اسد با روسیه، بر فشارها علیه او می‌افزاید. مطالب خبری اخیر در رسانه‌های روسیه از نظام اسد بابت ناسازگاری و فساد گلایه می‌کنند و شائبه‌هایی درباره افول حمایت روسیه از ریاست جمهوری او به گوش می‌رسد. در میان منتقدان سرشناس می‌توان به سفیر پیشین روسیه در سوریه اشاره کرد. او استدلال می‌کند که امتناع اسد از ارائه امتیازهای سیاسی علیه منافع روسیه است. الکساندر آکسنیونوک، سفیر پیشین روسیه نوشت: با توجه به مواردی که دیده‌ایم، دمشق علاقه‌ای به نمایش یک رویکرد منعطف و دوراندیش ندارد. این نظام یا بی‌تمایل است یا اینکه نمی‌تواند سیستم دولتی‌ای را به وجود آورد که فساد و جرم را محدود کند. بااین‌حال تحلیلگران روسی معتقدند، هیچ علتی وجود ندارد که باور کنند این اظهارات به تغییر سیاسی مهمی در مسکو می‌انجامد.

دیدگاه تحلیلگران روس
فیودور لوکیایوف،‌ رئیس شورای سیاست خارجی و دفاعی (مستقر در مسکو) معتقد است، روسیه با مداخله مستقیم در این درگیری در سال ۲۰۱۵ به اهداف سیاست خارجی مهمی دست‌یافت و قرار نیست آن دستاوردها را از دست بدهد. او می‌گوید: قطعاً اسد به حمایت روسیه وابسته است اما به لحاظ سیاسی، روسیه هم وابسته اوست. ترک اسد از سوی روسیه تبعات سیاسی هنگفتی برای مسکو دارد. بااین‌حال نیکولای سرکوف،‌ استاد گروه مطالعات شرق‌شناسی در انستیتوی روابط بین‌الملل دولتی مسکو می‌گوید، در مسکو بابت امتناع نظام سوریه از پذیرش اصلاحات سیاسی، نارضایتی و ناامیدی وجود دارد. از دیدگاه او، چنین اصلاحاتی «شرط ضروری برای آتش‌بس و سازش بلندمدت» محسوب می‌شود. او گفت: حتی اگر دولت دمشق به لحاظ نظامی پیروز شود، ریسک بالای ازسرگیری اقدامات شورشیان، تا زمانی که علت رنج‌های اساسی سوری‌ها رسیدگی نشده باشد، وجود دارد.

عدم کنترل شورشیان
ناآرامی در استان درعا شاهدی از وجود این خطر است و نیروهای دولتی به آنجا اعزام شده‌اند و تعداد زیادی از نیروهای دولتی در ماه‌های اخیر جانشان را در آنجا از دست داده‌اند. به گفته یک محقق، اینکه دقیقاً چه کسی پشت این خشونت است، مشخص نیست اما به نظر می‌رسد که یک شورش جدید در حال شکل‌گیری است. فیودور لوکیایوف،‌ رئیس شورای سیاست خارجی و دفاعی می‌گوید، نبرد متوقف‌شده در ادلب نمونه دیگری از فشارها بر اسد است. پس‌ازآنکه حمله ارتش سوریه در ادلب با حمایت روس‌ها به اراضی تحت اشغال شورشیان، ناگهان با ضد حمله نیروهای ترکیه در ماه مارس مواجه شد، روسیه توافق آتش‌بس امضا کرد که طبق آن منافع ترکیه بیش از عزم اسد برای شکست این شورشیان موردتوجه قرارگرفته بود. لوکیایوف می‌گوید، واضح است که اسد نمی‌تواند بدون حمایت روسیه اراضی را پس بگیرد. مکی، تحلیلگر سیاسی سوری می‌گوید، تمامی این‌ها بیانگر این مطلب است که آن‌طور که اسد مایل است نشان دهد، کنترل کشورش را در اختیار ندارد. او می‌گوید: این خطرناک‌تر و چالش‌برانگیزتر از هر زمان دیگری در کل طول جنگ است. اگر او نتواند راهکارهایی بیابد، هیچ‌گاه نمی‌تواند بر یک کشور باثبات حکمرانی کند.

modiseh سرویس مدرسه

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.