انتخاب تاریخ:   /  /   
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
بیشتر
کد خبر: 82136 | تاریخ : ۱۳۹۹/۳/۱۸ - 01:05
مـذاکره؛ تهـدید یا فـرصت؟
ستاره صبح در گفت‌و‌گو با صاحب‌نظران، مبادله زندانیان بین ایران و آمریکا را بررسی می‌کند

مـذاکره؛ تهـدید یا فـرصت؟

اشاره: پس از آزادی مایکل وایت، ملوان سابق نیروی دریایی آمریکا از زندانی در ایران و همچنین آزادی دکتر مجید طاهری و دکتر سیروس عسکری، دانشمندان ایرانی از زندان‌هایی در آمریکا، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات‌متحده در واکنش به این موضوع در توییتی نوشت: «سپاس از ایران. این یعنی رسیدن به توافق، شدنی است!» او همچنین در توییت دیگری تأکید کرد: «برای انجام آن توافق بزرگ، تا بعد از انتخابات نوامبر صبر نکنید.» محمدجواد ظریف هم در صفحه شخصی خود در توییتر در واکنش به این موضوع خطاب به ترامپ نوشت: «ما علی‌رغم تلاش‌های «زیردستان» شما، به یک تبادل بشردوستانه دست‌یافتیم؛ ضمن این‌که ما در زمان بر سرکار آمدن شما یک توافق داشتیم. این‌که چه زمانی تصمیم بگیرید این مسئله را اصلاح کنید، به خودتان مربوط است.» حسام‌الدین آشنا، مشاور رئیس‌جمهور هم در توییتی خطاب به ترامپ نوشت: «تو در انتخابات، شکست خواهی خورد؛ ما این را می‌دانیم. بنابراین، تو باید امتیاز بیشتری نسبت به اوباما، به ایران بدهی.» عباس موسوی، سخنگوی وزارت خارجه هم تأیید کرد که بیل ریچاردسون، یکی از فرمانداران سابق آمریکایی چند ماه پیش درباره آزادی مایکل وایت با محمدجواد ظریف دیدار و گفت‌وگو کرده است. همچنین برایان هوک، نماینده آمریکا در امور ایران با بیان اینکه واشنگتن به تحریم‌های سنگین علیه تهران ادامه خواهد داد تا ایران به‌پای میز مذاکره بازگردد، گفت: «در مذاکره‌های گسترده‌تر با ایران درباره برنامه هسته‌ای آن و دیگر مسائل هنوز باز است». اما از سوی مقابل محمدباقر قالیباف رئیس مجلس، که در اولین نطق خود گفته بود با آمریکا سازش نمی کنیم، با نوشتن آیه‌ای از قرآن، به پیشنهاد ترامپ برای مذاکره و توافق واکنش منفی نشان داد و نوشت: «مبادا به کافران پیشنهاد سازش دهید.» دریابان علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی هم نوشت: «تبادل زندانیان نتیجه مذاکره نبوده و مذاکره‌ای هم در آینده انجام نخواهد شد.» محسن رضایی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام هم در توییتر خود نوشت: «مذاکره با آمریکا سم است.» به هر ترتیب به نظر می‌رسد دونالد ترامپ که وعده می‌داد با اجرای سیاست‌های سخت‌گیرانه علیه ایران می‌تواند این کشور را برای عقد توافقی بهتر پای میز مذاکره بیاورد، به دلیل ناکام ماندن برنامه‌هایش در قبال ایران علی‌رغم تشدید تنش‌ها، عملکرد غیرقابل‌قبول دولتش در مبارزه با کرونا که جان بیش از یک‌صد هزار آمریکایی را گرفته و همچنین سرکوب اعتراضات ضد نژادپرستانه در شهرهای مختلف آمریکا این روزها بیش از همیشه تحت‌فشار قرارگرفته و به دنبال فرصتی است تا ایران را به‌پای میز مذاکره بکشاند. دیدگاه صاحبنظران درباره مبادله زندانیان بین ایران و آمریکا و همچنین امکان مذاکره را در قالب گزارش (غلامرضا حیدری و علی صالح آبادی)، مصاحبه (فریدون مجلسی) و سرمقاله (یوسف مولایی) این شماره می‌خوانید. این پرونده به همت مصطفا صباغ، روزنامه نگار تهیه شده است.

ستاره صبح-

سید عباس موسوی سخنگوی وزارت امور خارجه پنجشنبه‌شب با اعلام خبر آزادی مایکل ری وایت تبعه آمریکا، که به دلیل جرایم امنیتی و نیز شکایت شاکیان خصوصی به زندان محکوم‌شده بود گفت: «با جلب رضایت مادی و معنوی شاکیان خصوصی توسط آقای وایت، نامبرده در مورد سایر جرایم خود مشمول رأفت اسلامی‌شده و با توجه به گذراندن بخشی از دوره محکومیت خود، و با در نظر داشت ملاحظات حقوق بشری، روز پنج‌شنبه ۱۵ خرداد با حکم قاضی پرونده آزاد و از کشور خارج شد.» به گزارش فارس، موسوی گفت: «آقای وایت بعد از شیوع ویروس کرونا در کشور، بر طبق بخشنامه عمومی رئیس محترم قوه قضائیه مشمول مرخصی شده و به دلیل عدم برخورداری از خویشاوند در ایران، به درخواست سفارت سوئیس به‌عنوان حافظ منافع دولت ایالات‌متحده، در اختیار آن سفارت قرار گرفت. در این مدت به دلیل بروز برخی علائم مشکوک به کرونا، نامبرده تحت درمان و نظارت کامل پزشکی قرار داشته و پس از کسب اطمینان از منفی بودن آزمایش کرونا حکم آزادی او اجرا گردید.» سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه افزود هم‌زمان با آزادی آقای وایت، دکتر مجید طاهری دانشمند ایرانی که به دلایل واهی در آمریکا زندانی‌شده بود حکم آزادی خود را از دادگاه دریافت کرده و از زندان آزاد شد. موسوی در پایان از همکاری نزدیک قوه قضائیه، وزارت اطلاعات و دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی، و نیز سفارت سویس در تهران، در ترتیبات منجر به آزادی آقای وایت و آقای دکتر طاهری تشکر و قدردانی کرد.

واکنش رئیس مجلس
قالیباف رئیس مجلس به پیشنهاد ترامپ برای مذاکره و توافق واکنش منفی نشان داد. به گزارش انتخاب، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی در حساب کاربری خود در توییتر در واکنش به توییت اخیر ترامپ در موردتوافق با ایران نوشت: «فَلا تَهِنُوا وَ تَدْعُوا إِلَی السَّلْمِ وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ وَ اللَّهُ مَعَکُمْ وَ لَنْ یَتِرَکُمْ أَعْمالَکُمْ/ مبادا در مبارزه کوتاهی کنید و به کافران پیشنهاد سازش دهید. شما بالاترید چون خدا با شماست و مطمئن باشید نتیجۀ اعمالتان (مقاومت) را بی‌کم‌وکاست به شما می‌دهد.» همچنین علی مطهری نماینده سابق تهران در واکنش به پیشنهاد مذاکره ایران و آمریکا که ترامپ آن را بعد از مبادله زندانیان مطرح کرد، در توئیتی نوشت: «ترامپ از آزادی نظامی آمریکایی تشکر کرده و به ایران پیشنهاد مذاکره قبل از انتخابات آمریکا داده است. باید به او گفت اگر قبل از ترور سردار سلیمانی کورسویی برای مذاکره وجود داشت آن‌هم با جنایت تو از بین رفت چون به معنی مذاکره با قاتل سلیمانی خواهد بود.»

جزئیات پرونده وایت
مدیرکل ضدجاسوسی وزارت اطلاعات در مورد جزئیات پرونده آمریکایی آزادشده اظهار داشت: مایکل وایت یکی از نظامیان آمریکایی بود که دوسال قبل با پوشش توریست وارد کشور گردید. مشارالیه قصد داشت برای تأمین فرصت جاسوسی؛ با روش‌های فریبنده و ارتباط با اتباع ایرانی، پوشش حضور خود در کشور را به دست آورد که توسط ضدجاسوسی وزارت اطلاعات شناسایی و دستگیر گردید این درحالی است که هم‌زمان با شکایت شاکی خصوصی نیز مواجه شد. نهایتاً پس از گذشت حدود دو سال ازمحکومیت؛ مشارالیه به دلیل تشدید بیماری و دلایل انسانی و طی فرآیند قضایی از کشور اخراج گردید. به گزارش انتخاب به نقل از فارس، وی درخصوص پیام‌های پی‌درپی و سخنان تشکرآمیز ترامپ از ایران بابت آزادی وایت اظهار داشت: ترامپ به‌شدت محتاج جلب حمایت افکار عمومی پس از استیصال و درماندگی در قضیه مدیریت بیماری کرونا و همچنین مدیریت اعتراضات علیه تبعیض و نژادپرستی است لذا در اقداماتی غیرحرفه‌ای سعی دارد اختلافات مبنایی جمهوری اسلامی ایران با رژیم آمریکا را به مسائل سطحی تنزل داده و واز هر موضوع بی‌ربط و کوچکی به‌عنوان بستر مذاکره با ایران بهره‌برداری حداکثری نماید. ترامپ که دچار سندروم بازاریابی و نمایش خیابانی برای جلب مشتری است در موضوع مذاکره با ایران نیز مصداق بارز «الغریق یتشبث بکل حشیش» می باشد که البته این نوع رفتارها از رئیس‌جمهوری که از حوزه کسب‌وکار و شرکت داری به کاخ سفید قدم گذاشته، دور از انتظار نیست.

استفاده از فرصت
علی صالح‌آبادی، دانش‌آموخته علم سیاست درباره چراغ سبز جدید آمریکا به ایران برای مذاکره می‌گوید: «بهترین زمان برای مذاکره، وقتی است که طرف مذاکره‌کننده ضعیف باشد و حاضر شود امتیازات بیشتری بدهد. این فرایند چند بار در دو دهه گذشته در ایران اتفاق افتاده که هر بار از فرصت پیش‌آمده استفاده نشده است؛ نخست تلاش بیل کلینتون و آلبر رایت برای روبرو شدن با سید محمد خاتمی، رئیس‌جمهور وقت ایران در اجلاس هزاره بود که خاتمی حاضر به مذاکره نشد. دومین، هشت سال دوران ریاست جمهوری اوباما بود که به همراه جان کری به ایران امتیازات زیادی دادند، به‌گونه‌ای که روحانی اعلام کرد پس از برجام، برجام 2 و 3 نیز در راه است. روحانی پا را فراتر نهاد و با اوباما مذاکره تلفنی هم انجام داد، اما مخالفان تلاش کردند که برجام را بی‌اهمیت نشان دهند. وقتی ترامپ، اسرائیل، عربستان و تندروهای آمریکا می‌گویند برجام به نفع ایران بوده است، معلوم نیست چرا عده‌ای در ایران با آن مخالفت می‌کردند.» صالح‌آبادی، نماینده پیشین مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی، در ارتباط با چراغ سبز جدید آمریکا برای مذاکره با ایران گفت: «دونالد ترامپ فاقد دانش سیاسی لازم و ناآشنا به علم دیپلماسی است و صرفاً به ماندن در قدرت فکر می‌کند و اعتقادی به قضاوت تاریخ و نظر کنشگران ندارد؛ بنابراین چون او در حال حاضر نیاز به رو کردن یک برگ برنده در روابط خارجی دارد، در صورت انجام مذاکره احتمالاً امتیازات بیشتری از اوباما به ایران خواهد داد. بنابراین دستگاه دیپلماسی کشور بهتر است از فرصت پیش‌آمده برای انجام مذاکره استفاده کند.»

تعادل بین شرق و غرب
دکتر غلامرضا حیدری، سیاستمدار اصلاح‌طلب و نماینده ادوار مجلس هم در گفت‌وگو با ستاره صبح می‌گوید: «ما قیّم رژیم آمریکا نیستیم که ببینیم این رژیم سقوط می‌کند یا خیر. ما باید منافع ملی خود را ببینیم. در حال حاضر کشور مشکلات خاص خود را دارد و ما باید در این دنیای پرتلاطم که شاهد برهم ریختگی و شورش است، به همان اندازه که می‌خواهیم با شرق ارتباط داشته باشیم، باید منافع خود در ارتباط با آمریکا و غرب هم دنبال کنیم. اگرچه کاری دشوار است. حافظه تاریخی ملت ایران و تجربه ما از تاریخ نشان می‌دهد که ضربات زیادی از روس‌ها خورده‌ایم و در برهه‌ای از تاریخ بخش عمده خاک ما را از طریق قرارداد ترکمانچای و گلستان برای همیشه بردند. البته ما از آمریکایی‌ها هم تجربه تلخی داریم و بحث سقوط دولت ملی دکتر مصدق را از سر گذرانده‌ایم. موضوع کاپیتولاسیون هم در برهه‌ای در کشور وجود داشته است. بااین‌حال هنر کشورداری ما در این باید باشد که باید تعادلی برقرار کنیم و بین شرق و غرب و منافع ملی بالانس ایجاد کنیم.» مشروح گفت‌وگوی ستاره صبح با دکتر غلامرضا حیدری را در شماره آتی بخوانید.

فریدون مجلسی، دیپلمات پیشین و تحلیلگر مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با ستاره صبح:

 

پیشنهاد مذاکره بین ایران و آمریکا به‌جایی نخواهد رسید

 جناب مجلسی، نظر شما در ارتباط با پیشنهاد دونالد ترامپ مبنی بر مذاکره با ایران قبل از انتخابات آمریکا چیست؟

ایجاد یا عدم ایجاد فرصت مذاکره با آمریکا بستگی به موافقت مقام رهبری دارد؛ در غیر این صورت اگر مسئولانی که اکنون بر سرکار هستند بخواهند تصمیم یا نظری خلاف نظر ایشان داشته باشند و مخالفت ورزند، نظرشان اعتباری نخواهد داشت. ولی من تصور نمی‌کنم اساساً موافقتی اصولی برای انجام مذاکره میان ایران و آمریکا قابل‌دستیابی باشد. همین اندازه که تعدادی زندانی آمریکایی در ایران آزاد شوند و تعدادی زندانی ایرانی در آمریکا به آزادی برسند، به‌هرحال تفاهمی میان دو کشور صورت گرفت و مبادله زندانی بین این دو انجام شد، جای امیدواری دارد. در این رابطه قبلاً آمریکایی‌ها می‌گفتند امکان ندارد به توافقی تن دهند. توافق کنونی حداقل موفقیتی برای زندانیان است که حبس و زندان کشیدن آن‌ها هیچ سودی برای هیچ‌یک از طرفین در ایران و آمریکا نداشت و فقط از روی رقابت‌ها و لجاجت‌های سیاسی در زندان مانده بودند و به عبارتی می‌توان گفت در زندان ماندن این زندانیان خاصیتی نداشت.

 به نظر شما چرا دونالد ترامپ در شرایط کنونی چنین پیشنهادی را مطرح کرده است؟

برای ترامپ تا حدی تصور این‌که در این وانفسای قهقرا در آستانه انتخابات ریاست جمهوری نوامبر که دومین فرصت وی برای راه‌یابی مجدد به کاخ سفید است، شاید تصوری به‌حساب موفقیت و جلب رأی مردم کشورش باشد، ولی این موضوع تا حدی بی‌اثر خواهد بود؛ چراکه مردم آمریکا نسبت به مسائل خارجی توجه چندانی ندارند. از طرفی ترامپ این روزها با مشکلات اقتصادی ناشی از شیوع کرونا مواجه است و ده‌ها میلیون نفر از مردم آمریکا بیکار و مستأصل شده‌اند؛ از سویی انفجار خشم خیابانی که از سوی بخشی از مردم به بهانه بدرفتاری نژادی با جورج فلوید و سایر سیاه‌پوستان رخ‌داده و موجب خشم و نارضایتی شده، شرایط دشواری را برای ترامپ ایجاد کرده است. بنابراین آزادی چند زندانی تأثیری در قضایا نخواهد داشت. زیرا برای آمریکا بعدازاین همه شعار و تهدید و فشار، امکان بازگشت به برجام و نشستن دوباره پای میز مذاکره وجود ندارد. از طرفی جمهوری اسلامی ایران هم که استراتژی نابودی اسرائیل را همواره مدنظر داشته است، بعید است از مواضع خود دست بردارد. بنابراین سطح مذاکرات در همین اندازه خواهد ماند. اظهارنظرهای مقامات نظامی سابق ایران مانند رئیس مجلس و دبیر شورای عالی امنیت ملی هم با علم به این‌که مذاکرات به‌جایی نخواهد رسید، ابرازشده است.

 

 

modiseh سرویس مدرسه

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.