انتخاب تاریخ:   /  /   
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
اراده حاکمیتی مسئولان و عزم ملی می‌تواند باعث عبور از بیماری کرونا شود
دلایل نوسان قیمت و تورم در بازارها
ریشه فساد در کشور عمـیق شـده اسـت
اینک آقای مورسو؛ بی‌تقصیرِ باتقصیر
فراتر از یک اتفاق ساده
روزگار سخت آقای «نجیب»
راهکارهای کاهش فقر برای حمایت از فرودستان
واکنش‌ها به نامه آیت‌الله سید محمد موسوی‌خوئینی به رهبر انقلاب
مجلسي كه قرار بود مسايل اقتصادي مردم را حل كند، به تغيير نام اماکن و فيلترينگ شبكه‌هاي اجتماعي مشغول شده است
استعفای محمدرضا عارف از ریاست شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان
جنگ، واقعه‌ای جبران‌ناپذیر
خسارت ۱۰۰ میلیارد دلاری به اقتصاد ایران در شرایط تحریم‌ها
خط‌ونشان برای روحانی در میانه کرونا و تحریم‌ها
پیامد برخورد با فعالان مدنی و سازمان‌های مردم‌نهاد مستقل
عرصه برای یوز ایرانی تنگ‌تر شده و می‌شود
کارنامه یک‌ماهه اصولگراترین مجلس پس از انقلاب
تکرار «نوستالژی» تظلم خواهی و تقابل حقوقی به شیوه محمد مصدق پس از 69 سال در شورای امنیت
فیلم‌سازی استاندارد یا فیلم‌سازی مستقل؟
مجلس یازدهم، مجلس استصوابی است
تأثیر ساختارهای نامناسب و تحریم‌ها بر نوسان بازارها
هم‌خانگی و پشت‌بام‌خوابی!
رسانه به‌مثابه غول چراغ جادو
ظریف در شورای امنیت، آمریکا را کیش‌ومات کرد
چالش‌ها و الزامات صنعت و معدن در ایران
پس‌لرزه‌های رفتار تازه‌واردها به مجلس علیه وزیر خارجه
قربانی خیال
مشکلات و راهبردهای صنعت خودروسازی در ایران
تحلیل جامعه‌شناختی از پروند‌ه اکبر طبری
نمایندگان طوری به ظریف حمله کردند که گویی وزیر خارجه دشمن است!
نمایندگان به دولت برنامه و ابزار بدهند
حاشیـه‌ها و پرسـش‌ها
ضرورت حفظ سلامت دانش آموزان و دانشجویان در آزمون‌های سراسری
تلخ‌ترین سخنان ظریف در دوران وزارت
گلوگاه‌های مشکلات اقتصادی کشور
موسیقی زبان مادری من است
نه «برجام» غرب‌گرایی است،‌ نه «توافق با چین» شرق‌گرایی
بیشتر
کد خبر: 82016 | تاریخ : ۱۳۹۹/۲/۲۰ - 23:10
نجف دریابندری، متـرجم بی‌تکرار
گزارش

نجف دریابندری، متـرجم بی‌تکرار

اشاره: نجف دریابندری مترجم و نویسنده معاصر که هفته پیش رخ در نقاب خاک کشید، ازجمله چهره‌هایی بود که علاقه‌مندان به فلسفه، تاریخ و ادبیات او را به خاطر ترجمه‌های شیوایش می‌شناختند. او از معدود مترجمان توانایی بود که علاوه بر گشودن منظر تازه‌ای از فرهنگ و ادبیات غرب به روی ایرانیان، غنا و توانایی زبان فارسی را هم تا حد زیادی افزایش داده بود؛ به‌گونه‌ای که بسیاری از صاحب‌نظران معتقد بودند شیوایی و بلاغت آثاری که توسط او ترجمه شده‌اند، مدیون نثر فارسی اوست تا زیبایی اصل اثر. دکتر محمدرضا شفیعی‌کدکنی، استاد ممتاز دانشگاه تهران او را «مصداق راستین روشنفکر ایرانی» نامیده بود. بسیاری از ادیبان و نویسندگان برجسته ایران هم در طول چند روزی که از درگذشت وی سپری‌شده، سخن‌ها گفته‌اند و نوشته‌اند؛ اما در این میان روزنامه کیهان جنجال آفرید و یک روز پس از درگذشت وی در گزارشی زنده‌یاد دریابندری را به «همکاری با ضدانقلاب» متهم کرد و او را «همکار طولانی‌مدت پروژه و موسسه آمریکایی فرانکلین که مهم‌ترین طرح نفوذ و تهاجم فرهنگی غرب در دوران پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به شمار می‌آید» نامید. دکتر احمد احمدیان، زبان‌شناس و پژوهشگر در یادداشتی که در اختیار ستاره صبح قرارگرفته است، به بیان ویژگی‌های این مترجم سرشناس پرداخته و جایگاه او را با زنده‌یاد استاد محمد قاضی، پدر ترجمه ایران مقایسه کرده که در ادامه می‌خوانید.

ستاره صبح-

اردیبهشت‌ماه 1381 (که اکنون درست در تقارن زمانی آن یادبود قرار داریم، بعد از گذشت 18سال) در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران همایش یادبودی برای نجف دریابندری ترتیب داده‌ بودند و این بنده از بخت‌بلند خود در آن‌ جمع‌ حضور داشتم. سخنرانی‌های ممتّع و مشبع ِ دانشمندان و بزرگانی چون استاد بهاءالدین خرمشاهی، زنده‌یاد دکتر علی‌محمد حق‌شناس (زبان‌شناس و مترجم و فرهنگ‌نگار بلندآوازه‌ی ایران)، دکتر معصومی همدانی، استاد کیوان، استاد علی دهباشی، استاد عبدالله کوثری (مترجم ادبی شهیر و پرکار و ممتاز) و اسدالله امرایی (مترجم‌‌‌ ادبی بزرگ معاصر) را به گوش جان نیوشیدم. بعد از پایان همایش، که آخرین سخنران خود ایشان بود و خیلی طنزپردازانه و صمیمانه و درعین‌حال دانشورانه و اندیشورانه سخن راندند، حضور دریابندری صمیمی و دوست‌داشتنی و بزرگ رفتم و ضمن اظهار ارادت و ابراز اینکه از خواندن ترجمه‌هایش به‌غایت  متلذّذ و و متمتّع و بهره‌یاب گشته و درس‌ها آموخته‌ام، پیشنهاد مصاحبه‌ی کوتاهی در خصوص زنده‌یاد استاد محمد قاضی را به او دادم و گفتم همشهری قاضی‌ام و زبانشناسی خوانده‌ام و شاگرد دکتر حق‌شناس بوده‌ام و هستم. ایشان با انگشت سبابه‌اش اشاره‌ای به جمعیت بی‌شماری کرد که در همایش یادبود او بودند (که غالباً ارباب ادب و هنر و اهل بخیه بودند) و با لحنی سوزناک و از سر شوق و درد و دریغ و با قاطعیت تمام گفتند: «پسرم! قاضی هنرمندی نامکرّر و مترجمی نامکررّ و انسانی نامکرّر بود  و با  تمام این عالی‌جنابانی‌ که اینجا می‌بینی، از هر‌ جنبه، متفاوت و متمایز بود؛ مثل  هیچ‌یک  از اینان نبود، قاضی نامکرّر بود در ترجمه‌ی ادبی و در خلاقیت ادبی و در هنر انسان بودن.» بعدها  همین  سخنان  دریابندری عزیز را  همراه فرازهایی چند که همان لحظه گفتند و من یادداشت  می‌کردم، چندین بار در یادبودهای استاد محمد قاضی در نشریات گونه‌گون انتشار داده‌ام. آری بدین صمیمیت و سادگی مصاحبه با من را درخصوص قاضی بزرگ پذیرا شدند. شباهت‌های فراوان و نیز تفاوت‌های وافر بین آثار و شخصیت قاضی و دریابندری وجود دارد.

شباهت‌های دو استاد
1. هر دو شهرستانی بودند و در پایتخت و به تبع آن در ایران به اوج اشتهار ادبی و فرهنگی رسیدند؛ 2. هر دو محبوب و مرادِ طیف‌های متعدد و گونه‌گون و وسیعِ ادبی، هنری، فرهنگی، روشنفکری و سیاسی معاصر بودند؛ 3. هر دو روشنفکر و دغدغه‌مند و متوغّل در عوالم روشنفکری بودند؛ 4. هردو خودساخته و خودآموخته بودند؛ 5. هر دو پرکار و پرثمر بودند؛ 6. هر دو از زبان‌اصلی ترجمه می‌کردند و هردو به‌غایت درجه و در حد اعلی مسلط بر «زبان» مبدأ و مقصد و نیز بر «ادبیات» زبان مبدأ و مقصد و نیز بر «فرهنگ» زبان مبدأ و مقصد بودند؛ 7. هر دو متوغّل و مستغرق در دریای پهناورِ ادبیات  کلاسیک فارسی بودند؛ 8. هردو طنزپرداز و طنزنویس بودند؛ 9. هر دو در تشویق و تحریض و دستگیری و استعانت مستعدان  به جدّ  شایق و علاقه‌مند بودند؛ 10. هر دو مترجمان ادبی نامکرّری بودند، قاضی  در ترجمه‌ی ادبیات فرانسه و دریابندری در ترجمه‌ی ادبیات انگلیسی.
 
تمایز‌های دو استاد
1. دریابندری در حوزه‌های متعدد و متکثری ترجمه کرده‌اند از سیاست و ادبیات گرفته تا فلسفه و سینما و هنر و در جمیع این زمینه‌ها تلالو و درخششی مشعشع و فروزان داشت  ولی قاضی تنها در سپهر ترجمه‌ی ادبیات داستانی کلاسیک خرامان درخشید و به میزانی کمتر در سپهر ادبیات سیاسی و ادبیات کودکان و نوجوانان؛ 2. دریابندری در روزنامه‌نگاری و مقاله‌نویسی و نقدنگاری و به ویژه در هنر شامخ ویرایش استادی سترگ بود، ولی قاضی در سرایش شعر فارسی چیره و توانا بود و نیز در بداهه‌سرایی و گپ و گفتِ طنزپردازانه‌ و رندانه‌ی محفلی و ارتجالی؛ 3. دریابندری سیاسی‌تر بود و چند سالی  پس از  جریانات 28 مرداد در فضای محبس تنفس‌کرده‌بود؛ 4. دریابندری متفنّن بود و خطر می‌کرد و نبردگاه‌های نوینی را می‌آزمود و غالباً به طرز چشمگیری کامیاب و پیروز از گود بیرون می‌آمد، مثال بارز آن نگارش کتاب شاهکار «کتاب مستطاب آشپزی، از سیر تا پیاز» دردو مجلد بزرگ است که شگفتی جمیع ارباب هنر و ادب و فن را به بار آورد و این کتاب بسیار نفیس و شاذ از هر لحاظ مورد مداقه و تأمل و ارزیابی قرارگرفت حتی از منظر دانش مردم‌شناسی نیز از دریچه‌ی دانش معادل‌گذاری و موردتجلیل و تبجیل بزرگانی چون دکتر شفیعی کدکنی و دکتر انوری و دیگران قرار گرفت؛ قاضی اما  محتاط پیش می‌رفت و خطر نمی‌کرد چون هزینه‌اش را چند مرتبه پرداخته بود.

modiseh سرویس مدرسه

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.