انتخاب تاریخ:   /  /   
اپلیکیشن بخار
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
گرتاتونبرگ:شما با کلمات توخالی مرا از رویاهایم و کودکی‌ام محروم کرده‌اید، تازه من جزء خوش‌شانس‌ها هستم
عبور زائران اربعین ایرانی از مرز ۳ میلیون نفر
آتش افروخته در بیشه اندیشه‌ها
هدفمند‌سازی پرداخت یارانه مطبوعات
آموزش، روح جاری در توسعه
دستورالعمل جدید برای پرداخت یارانه مطبوعات
بازگشت مرضیه برومند به سینما با «سرزمین بود و نبود»
مجلس اول با وجودی که فیلتر و شورای نگهبان وجود نداشت، بهترین مجلس پس از انقلاب بود
سلحشوری: اگر مجلس در رأس امور بود باید با صداوسیما برخورد می‌شد
خودنمایی عمارت خورشید در هفته تهران
روحانی به‌جای حرف دو پهلو از قانون اساسی پاسداری کند
«هیچ‌کس را جا نگذاریم»
یارانه باید به نشریاتی که دارای هویت هستند پرداخت شود
آیین نکوداشت پدر روزنامه‌نگاری آنلاین ایران
حضور زنان در ورزشگاه آزادی ؛ آزمون موفق
راهپیمایی اربعین، پیمایش رنج به سودای گنج حرم
هدف از خلق ادبیات، کشاندن مخاطب به اندیشیدن است
استــاد صاحبقـران
نخستین پارک فضایی کشور در جزیره قشم
بیشتر
کد خبر: 60963 | تاریخ : ۱۳۹۸/۷/۱۷ - 09:25
 خودنمایی عمارت خورشید  در  هفته تهران
گزارش

خودنمایی عمارت خورشید در هفته تهران

اشاره: مراسم نکوداشت «روز تهران» روز دوشنبه ۱۵ مهر با حضور محمدجواد ظریف -وزیر امور خارجه ، پیروز حناچی ،شهردار تهران، نمایندگان مجلس و اعضای شورای شهر تهران، برخی سفرای کشورهای خارجی مقیم تهران، تهران شناسان، هنرمندان، فرهیختگان و اصحاب رسانه در فضای باز دل‌نشین کاخ گلستان برگزار شد. در این مراسم به پیشینه و جلوه‌های منحصربه‌فرد طهران قدیم پرداخته شد و درباره چگونگی ساخت و توسعه آینده تهران، سخن گفته شد. در این مراسم از «تمبر تهران»، کتاب «تهران شهر درختان چنار» و کتاب «شهری که دوست دارم» برگرفته از نقاشی‌های کودکان ۴ تا ۱۱ ساله رونمایی شد. تهران که زمانی به باغ‌ها و درختان سربه فلک کشیده و قنات‌های فراوانش می‌بالید و هر بیننده و جهانگردی را مجذوب خود می‌کرد و هرسال 1700 میلیارد مترمکعب آب از هفت دره تهران به دامنه آن سرازیر می‌کرد؛ شهری بود که روستاهای زیادی مثل عشرت آباد، حسن آباد، مهرآباد، بهجت آباد، طرشت و ... را در دل خود جا داده بود که درگذر زمان از بین ‌رفتند. از نیم‌قرن پیش به بعد بخت این شهر برگشت و شهر مورد هجوم بسازوبفروش‌ها با چراغ سبز شهرداری‌ها و ... قرار گرفت و روند تخریب شهر آغاز شد. پس از انقلاب در دوره شهرداری غلامحسین کرباسچی با تراکم فروشی و تخریب باغات تخریب تهران شتاب گرفت و در دوره 12 ساله شهرداری قالیباف این مسیر همچنان ادامه داشت. به گفته دبیر پیشین شورای عالی شهرسازی و معماری در طول یک دهه حدود 10هزار هکتار باغات پایتخت از بین رفت و جای آن‌ها را آهن، بتن و ... گرفت. پس از روی کار آمدن شورای شهر پنجم و انتخاب پیروز حناچی، که دانش‌آموخته معماری و شهرسازی است و با تخریب طبیعت مخالف است، روند تخریب تهران متوقف شد. اکنون شورا و شهرداری عزمشان را جزم کرده‌اند تا تهران را به شهری روان، سبز و قابل سکونت که در عین حال نماد ملی ایران هم باشد درآورند. عصر دوشنبه و در «روز تهران» مراسمی در کاخ گلستان همانجایی که عمارت پنج طبقه شمس العماره که درآن زمان بلندترین ساختمان شهر به حساب می‌آمد و از بالای بام آن تمام شهر کوچک تهران که آسمانش نیلگون و ستارگانش قابل دید بودند برپا شدکه در آن سخنرانان از جلوه‌های زیبای معماری ایرانی که در دوره قاجار و پس‌ازآن با معماری مدرن غربی تلفیق‌شده بود سخن گفتند که در پی می‌خوانید.

ستاره صبح-تهران  از تولد تا امروز   

نام تهران برای نخستین بار دریکی از نوشته‌های تئودوسیوس یونانی اواخر سده دوم پیش از میلاد به‌عنوان یکی از توابع ری ذکرشده‌ است. قدیمی‌ترین سند فارسی موجود درباره نام تهران نشان می‌دهد که تهران قبل از سده سوم هجری قمری وجود داشته است، زیرا نویسنده‌ای بنام ابو سعد سمعانی در کتاب خود از شخصی بنام ابوعبدالله محمد ابن حامد تهرانی رازی نام می‌برد که اهل تهران ری بوده و در سال ۲۶۱ هجری قمری برابر ۸۷۴ میلادی درگذشته است. ابوالقاسم محمد ابن حوقل به سال ۳۳۱ هجری قمری در توصیف شهر تهران نوشته: «تهران در شمال شهرری واقع‌شده و دارای باغ‌ها و آب های فراوانی است و میوه آن متنوع است.»در زمان پادشاهان صفوی تهران شهرتش اندکی بیشتر شد و آبادی و رونق این شهر به‌ویژه در دوره سلطنت شاه‌طهماسب اول آغاز شد. چون جد اعلای صفویه به نام امامزاده حمزه مجاور بقعه حضرت عبدالعظیم در شهرری مدفون بود ازاین‌رو سلاطین مزبور هرچند گاه برای زیارت قبر جدشان به تهران می‌آمدند.شاه‌طهماسب اول گذشته از این، به علت وجود آب‌های گوارا و باغ‌های فراوان و شکارگاه‌های مناسب اطراف تهران را دوست ‌داشت و به‌مرور در این محل به سکونت‌های تقریباً طولانی می‌پرداخت، به حدی که دستور داد دور شهر را برج و باروی مقاومی و بناهای تازه و کاروانسراها در داخل آن بنا کنند، به همین مناسبت در سال ۹۶۱ هجری قمری حصاری به دور شهر بنا نهادند که از چهار دروازه و ۱۱۴ برج به تعداد سوره‌های قرآن تشکیل می‌یافت و مصالح آن را از معادنی تأمین کردند که بعدها به چاله‌میدان و چاله حصار موسوم گردید. حدود بارویی که به‌فرمان شاه‌طهماسب اول به دور شهر کشیده شد تقریباً ۶ هزار قدم و به شرح زیر بود:از سمت جنوب خیابان مولوی فعلی، از سمت شرق خیابان ری فعلی، از سمت غرب خیابان وحدت اسلامی (شاهپور) فعلی، از سمت شمال خیابان‌های امیرکبیر و امام خمینی (چراغبرق- سپه) فعلی و محوطه ارگ با داشتن حصار مخصوص و خندق جداگانه در وسط شمالی شهر قرار داشت.شاه‌عباس اول نیز تا چندی به پیروی از شاه‌طهماسب همین رویه را تعقیب کرد و به آبادانی تهران همت گماشت و دستور داد باغ بزرگی به نام چهارباغ در تهران احداث کنند و ساختمانی برای سکونت موقتی خاندان سلطنتی بنا نهند(کاخ گلستان). در سال ۱۲۰۰ هجری قمری تهران برای اولین بار توسط آقا محمدخان قاجار به‌عنوان پایتخت انتخاب شد( 241 سال پیش). در زمان آقا محمدخان قاجار تنها به ساختن عمارت تخت مرمر اکتفا گردید، ولی در زمان فتحعلی شاه محلات جدید و ساختمان‌های تازه در تهران ایجاد شد که از آن جمله بنای مسجد امام خمینی (شاه) - مسجد سید عزیز الله - مدرسه مروی - قصر قاجار - نگارستان و لاله‌زار را می‌توان نام برد. در زمان سلطنت ناصرالدین‌شاه به همت امیرکبیر تأسیساتی چون مدرسه دارالفنون، بازار امیر، بازار کفاش‌ها و سرای امیر پدید آمد. در سال ۱۲۷۵هجری قمری  برای اولین بار برای تهران نقشه تهیه شد. در سال ۱۲۸۴ هجری قمری نقشه جدیدتری از تهران با همکاری مهندسین فرانسوی تهیه شد. و اراضی جدیدی را داخل محدوده شهر نمودند و شهر را به‌وسیله خندق‌ها و باروهای جدید به شکل هشت‌ضلعی محدود ساختند و ارتباط شهر با خارج را به‌وسیله 12دروازه به نام‌های دروازه‌های  شمیران، دولت، یوسف‌آباد، دوشان تپه، دولاب، خراسان، باغ شاه، قزوین، گمرک، حضرت عبدالعظیم، غار، خانی‌آباد تأمین نمودند. دروازه‌های 12گانه تا سال ۱۳۰۹ شمسی پابرجا بود.  محلات دیگر در زمان سلطنت ناصرالدین‌شاه ایجاد گردید که بعضی از آنها هنوز پابرجاست مانند: باغ و کاخ گلستان، باغ و کاخ صاحب قرانیه، باغ و قصر سلطنت آباد، باغ و عمارت بهارستان و ... دیروز تهران به پیشینه خود بالید و روز تهران را در کاخ گلستان جشن گرفت.  

تهران برای همه بوده و هست
دکتر غلامحسین محمدی، رئیس مرکز ارتباطات شهرداری تهران گفت: «تهران از آغاز شهری بود که شهروندان می‌توانستند آن گونه که هستند زندگی کنند، البته این به معنای فقدان هویت در این شهر نبود. شهروندان به‌صورت عرفی بر مبنای قواعد اخلاقی کنار هم زندگی می‌کردند و هویتی صلح‌طلب، دلسوز و مداراگر در این شهر ایجاد کردند. خیابان‌هایی مثل ۳۰ تیر سند تاریخی صلح‌طلبی و مدارا جویی تهرانیان هستند، زیرا در این خیابان کلیسا، کنیسه و مسجد در کنار هم قرار دارند. اکنون در هر گوشه تهران یک شگفتی نهفته است. این شهر با تاریخ تمدن باستانی‌اش بهترین بستر برای مرکزیت ایران بوده و هست. سرگذشت این شهر پر از افتخارات فرهنگی است و تهران همواره برای همه بوده و هست، با تأکید و توجه بر این تاریخ، مسیر فردا هم روشن است.»

کاخ گلستان بنای ثبت‌شده جهانی است
احمد مسجد جامعی، عضو شورای اسلامی شهر تهران، در این مراسم گفت: «خرسندم که روز تهران در پنجمین سال به هفته تهران گسترش پیداکرده است. همین ساختمان عمارت شمس‌العماره، نمادی از تهران و تجربه ایران در تجدد است. این عمارت اولین بنا با الگوی اروپایی است. اطراف آن برگرفته از الگوی ایرانی است و در نگاره‌های آن رد پای مکتب تبریز و شیراز و اصفهان دیده می‌شود. این‌ها باعث شده‌اند اینجا تنها بنای ثبت‌شده جهانی شود، زیرا روح ایرانی در آن جلوه یافته است. این روایت تهران است؛ شهری که بنابر روایت‌ها ۲۵ قوم ایرانی در آن حضور داشتند. در این شهر در کنار امامزاده اسماعیل، کلیسا و کنیسه و در سطح آن، صدها حسینیه، مسجد، مدرسه، کلیسا، کنیسه و آتشکده ساخته‌شده است. این بیانگر روح معنوی این شهر است. ملیت‌ها در این شهر ساکن بودند و در آزادی کامل نمادهای خود را به نمایش می‌گذاشتند. این احترام به اقلیت‌ها است. تهران شهر مهربانی، محبت، مدارا و معنویت است. روز تهران، روز شهرداری تهران نیست؛ روز ایران است. تهران آیینه ایران است. بسیاری از هنرمندان در این شهر بالیده‌اند و رشد کرده‌اند. تهران شهری با وسعت ایران است و وقتی از آینده تهران صحبت می‌کنیم یعنی از آینده ایران می‌گوییم. رشد تهران تناسب با تاریخ آن دارد و واقعیت تهران در طبیعت تهران است. هویت تهران در این قنات‌هاست. اینجا سرمایه تهران است که باید حفظ شود درحالی‌که آسیب‌دیده‌اند.»

درمان زخم‌های تهران 
محمدجواد حق‌شناس، عضو شورای اسلامی شهر تهران نیز در این مراسم گفت: «ما امروز به نام تهران و برای تهران در کاخ گلستان کنار عمارت شمس‌العماره گرد هم آمده‌ایم. تهران همه‌چیز دارد؛ آب‌وهوای فرح‌بخش، تاریخ و فرهنگ غنی و سرمایه فرهنگی عظیم که اصالت تهران است. این شهر نماد صبوری و مقاومت است. تهران را عزیز بدانیم و برای نسل‌های آینده حفظ کنیم. درروند توسعه، تهران امروز زخم‌هایی برداشته است و باید آنها را درمان کنیم و برای این زخم‌ها چاره بیندیشیم. اگر قرار باشد به نام توسعه از جان تهران مایه بگذاریم، ضرر خواهیم کرد. آرامش و امنیت در زیبایی‌های طبیعی تهران باید حفظ شوند. قرار نیست شهر را توسعه دهیم اما از زندگی در آن لذت نبریم. منابع زیست‌محیطی فرهنگی و اجتماعی تهران نباید از بین بروند.

درخشش پیشینه تهران
محسن هاشمی رفسنجانی، رئیس شورای شهر تهران در این مراسم به ایراد سخن پرداخت و گفت: «تاکنون بیش از پنج شهردار در تهران داشته‌ایم و برای این شهر زحمات زیادی کشیده شده است. همین کاخ گلستان مربوط به دوره‌های قدیمی و پیش از  ۲۰۰ سال قدمت دارد. گرچه ما نگاه بی‌رحمانه‌ای به دوره قاجار داریم، اما یکی از پروژه‌های عمرانی تهران، سیستم ریلی است که ناصرالدین‌شاه آورد و ۶۰ سال به مردم تهران سرویس داد. قرارداد ناصرالدین‌شاه با شرکت بلژیکی برای راه‌آهن تهران فقط یک صفحه است که معادل چندین صفحه قراردادهای امروز است و در آن قیدشده  به درختان آسیبی نرسد و تنها خواست او آن بوده که یک واگن اختصاصی داشته باشد که برای زیارت به شهرری برود. پیشینیان خیلی برای تهران کارکردند اما سؤال این است که ما می‌خواهیم برای تهران چه کنیم؟ وقتی صحبت از عمل‌گرایی می‌شود دولت باید سهم خودش را بدهد که تاکنون ۲ میلیارد یورو برای تهیه واگن به ما داده است. اولویت مردم تهران آلودگی هوا و حمل‌ونقل است. اولویت دوم بحث فرهنگی است. ما تعداد زیادی معتاد در شهرداریم که ساماندهی آنها جزو وظایف ماست. امیدواریم بتوانیم کارنامه مشخصی از خود برای شهر تهران به‌جا بگذاریم و شرمنده مردم تهران نباشیم.»

صاحب تهران شهروندان هستند
جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، در این مراسم گفت: «برای من سعادت بزرگی است که در هفته تهران و روز تهران در خدمت شما باشم. هویت و شهروندی ما همگی برای این است که بتوانیم گفت‌وگو و هم‌افزایی کنیم. ما نیاز به هویت داریم؛ هویت یک ضرورت برای حضور مؤثر درصحنه اجتماعی است. اگر به هویت، تاریخ و نقشی که در تمدن شهری و صلح‌آفرینی داشتیم افتخار می‌کنیم به سبب فخرفروشی نیست، برای آن است که با تکیه‌بر هویت با دیگران گفت‌وگو و هم‌افزایی کنیم. این دیگران خود ما هستیم؛ دنیا و ایرانی‌ها در این شخصیت مشترک هستیم که همگی در کشتی خلقت نشسته‌ایم. همه ما باهم و با اولویت‌های خودمان هستیم. شما برای گفتگو باید هویت خود را داشته باشید. این برتری‌جویی نیز نشانه تعامل و همزیستی است و من خوشحالم که پیام‌آور طرح امید هستم. خوشحالم که شهرداری و شورای شهر تهران پذیرفته‌اند که صاحبان واقعی تهران شهروندان هستند؛ این مردم هستند که به ما قدرت داده‌اند و ایران را سربلند کرده‎اند. ما صاحب‌اختیار این مردم نیستیم؛ ما خادم مردم هستیم.

بازار تهران؛ قلب تپنده اقتصاد ایران
پیروز حناچی، شهردار تهران سخنران پایانی در این مراسم بود که اظهار داشت: «در نوروز ۱۱۷۵ آقا محمدخان قاجار در همین مکان تاج‌گذاری کرد و تهران را به‌عنوان پایتخت برگزید و در دوره پهلوی اول، کریم‌خان بوزرجمهر خیابان‌های زیادی را از دل بافت تاریخی تهران عبور داد؛ هرچند که اولین خیابان تهران خیابان لاله‌زار است و در کنار آن عمارت شمس العماره وجود دارد که برخی از عکس‌های پایتخت از بالای آن گرفته شده و در این محدوده می‌توانیم تاریخ تهران را جستجو کنیم که میدان ارک و تکیه دولت نیز بخشی از آن خیابان‌ها به‌عنوان خیابان‌های دوران تجدد تهران تلقی می‌شوند. ما در جای‌جای این محدوده می‌توانیم خاطرات چند صدساله اخیر تهران را جستجو کنیم. در محوطه میدان ارگ و کاخ‌گلستان توپی بود که مردم به آن دخیل می‌بستند و آن توپ نیز جزء بخشی از هویت پایتخت است که الان این توپ در حیاط وزارت امور خارجه قرار دارد. با شناخت خانه پدری می‌توان تعلق مکانی ایجاد کرد و ما به مکان‌هایی سفر می‌کنیم و در فضاهایی قرار می‌گیریم که تعلقی در ما ایجاد می‌کند و این نشان می‌دهد که روح روان مردم در این زمینه کار شده است. مرحوم پیرنیا می‌گفت: «به حال ملتی باید گریست که راه خانه پدری را نمی‌شناسد.» حناچی در بخش دیگری از سخنانش گفت: «پادشاهان برای آنکه دلشان خنک شود اسکلت شاهان قبل را در کنار عمارت کاخ گلستان دفن کردند تا هر روز از روی آن گذر کنند و دلشان خنک شود که بعدها با احترام آن را دفن کردند. عکاسخانه کاخ گلستان یکی از غنی‌ترین مجموعه‌هاست که آثار با ارزشی دارد.»ما در بافت بازار تهران راداریم که قلب تپنده اقتصاد تهران و حتی ایران است. بازار شهر استانبول ترکیه شاید شکیل‌تر از بازار تهران باشد اما از آن زنده‌تر نیست. ارزش‌های اجتماعی بازار اهمیت زیادی دارند. بازاریان تهران اجازه نمی‌دادند کسی زمین بخورد و این یعنی پول تمامی هویت بازار نبوده است. هفته تهران یادآوری می‌کند که چه چیزی داشتیم و ترسیم می‌کند که با توسل به گذشته چه چیزی خواهیم یافت.»به گفته وی؛ به‌همین منظور تهران را باید شناخت و به ظرفیت‌های این شهر در تمامی ابعاد پی برد تا بتوان آینده این شهر را ترسیم کرد.

modiseh سرویس مدرسه

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.