انتخاب تاریخ:   /  /   
اپلیکیشن بخار
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
خیز ترکیه برای نابودی کردها
احتمال حمله داعش در روز اربعین
چرخش روسیه به سمت عربستان و امارات
اهداف پیدا و پنهان ترکیه از قتل‌عام کردهای شمال سوریه
تهدید به گروگانگیری شهروندان آمریکایی مستقردر عراق
پس‌لرزه احتمالی رسوایی ترامپ در اوکراین برای ایران
ادامه واکنش‌ها به حمله به مراکز نفتی عربستان
اعتراض عراقی‌ها علیه فساد، بیکاری و ناکارآمدی
فرق ایده گفتگوهای تمدن‌های خاتمی با طرح صلح هرمز روحانی
میانجی‌گری نخست‌وزیر عراق بین تهران - ریاض
اخبار ضدونقیض از عملیات بزرگ انصارالله علیه ائتلاف سعودی
فاصله گرفتن منطقه از درگیری نظامی
راهکار رفع تنش میان ایران و آمریکا چیست ؟
حاکمیت درمورد آمریکا دوصدایی نیست
دیپلماسی به‌صورت پنهانی صورت می‌گرفت
مذاکره با طالبان؛ صلح یا مشروعیت بخشی به تروریسم
آیا ترامپ به خواست نئوکان‌ها درباره ایران تن خواهد داد؟
خطر تائید جنگ تجاری آمریکا با چین بر اقتصادهای نوظهور
زمان نرمش میان ایران و غرب است
اشتباه سیاست ترامپ درباره ایران
شرط دیدار روحانی و ترامپ
چرا ترکیه با کردها در سوریه می‌جنگد؟
تلاش افغان ها برای استقرار جمهوریت در میانه خون و آتش
سرمنشا فساد‌ها کجاست؟
واکنش سردار نقدی به سخنان بهزاد نبوی
تلاش افغان ها برای استقرار جمهوریت در میانه خون و آتش
مزیت‌های اتحادیه «اوراسیا» برای اقتصاد ایران
مذاکره‌ای که انجام نشد
چراغ سبز آمریکا و روسیه به ترکیه برای حمله به کردها
روشنگری؛ دستاورد سفر روحانی به سازمان ملل
آیا ترامپ استیضاح می‌شود؟
بازخوانی تفسیر شورای نگهبان از اصل 113 قانون اساسی
پاکستان و روسیه؛ میانجیگرهای موثر
سیاست «فشار حداکثری» پشیزی ارزش ندارد
ظریف در نیویورک؛ ترامپ در اتاق جنگ
ایران یک طرف؛ غرب طرف دیگر
خشم عراقی‌ها تهدیدی برای بازار نفت
تاثیرهرج‌ومرج سیاسی در آمریکا بر اعتماد جهانی
مذاکره با واشنگتن حرام نیست
گسترش نفوذ روسیه در خاورمیانه
انقلاب نه؛ اصلاحات آری
تغییر ماهیت جهانی جنگ با عملیات پهپادی
آخرین تحولات پاکسازی قومی کردهای شمال سوریه توسط ترکیه
چرا ترامپ به ایران حمله نخواهد کرد؟
رهبری راه مذاکره را نبسته‌اند
حمله موشکی به نفت‌کش ایرانی در دریای سرخ
روابط شعله‌ور ایران و عربستان
تحریم مانع توسعه‌
محکومیت جهانی پاک‌سازی قومی کردها
مذاکرات کره شمالی و آمریکا ناکام ماند
بیشتر
کد خبر: 40850 | تاریخ : ۱۳۹۸/۶/۲۲ - 23:13

ستاره صبح-علم سیاست پیچیده (complicated) است، به همین دلیل فهم آن دشوار و بهره‌گیری از آن نیاز به مهارت، دوراندیشی، از همه مهم‌تر مصلحت‌گرایی و بهره‌گیری از قاعده مهم «هزینه- فایده» دارد. این علم به سیاستمداران دیکته می‌کند که هر نوع «تصمیم سازی» و یا «تصمیم‌گیری» وقتی درست و سنجیده است که نتیجه‌اش «جلب منفعت و دفع ضرر باشد». در غیر این صورت سیاست‌ها برای یک ملت نه‌تنها سودمند نخواهد بود، بلکه زیان‌بار نیز خواهد بود. در قالب این نظریه دو روش برای دستیابی به منافع در نظام بین‌الملل تعریف‌شده است. یکی تعامـل، نرمـش، دوری از جنگ، پیشگیـری از اتفـاقـات پرهـزینه، پیش‌بینی درست وقایـع و رویدادهـا در لحظه، میان‌مدت و درازمدت است. در این روش وظیفه ذاتـی دستگاه دیپلماسـی گفت‌وگـو، مذاکـره، مفاهمه، تعامـل، بده بستـان (trade off)، پرهیز از تنش، درگیری نظامی، تقابل و تعارض، خودداری از اقدام تنش‌آفرین و ... است. چین کمونیست از چهار دهه پیش هم‌زمان با پیروزی انقلاب در ایران، ضمن حفظ حزب کمونیست و سیاست سرکوب مخالفان سیاسی در حوزه روابط خارجی به نرمش، پرهیز از درگیری با ایالات‌متحده و اقتصاد آزاد تن داد. این سیاست باعث شد تا چین کمونیست که کشوری عقب‌افتاده به شمار می‌رفت، امروز دومین اقتصاد دنیا به‌حساب آید. به‌گونه‌ای که اکنون آمریکا دشمن اصلی‌اش را نه روسیه و نه ایران، بلکه قدرت رو به رشد اقتصـادی و خیـره‌کننده «اژدهـای زرد» می‌داند. شیوه دیگر در روابط خارجی سیاست تهاجمی است که بانیان آن، «نئوکان‌ها ( نومحافظه کاران تندرو)»، جمهوری خواهان، آیپک، اسرائیل، اردوگاه شرق سابق به سرکردگی اتحاد جماهیر شوروی بودند که در سیاست خارجی از «مشت آهنین» در برابر مخالفان داخلی و دشمنان واقعی یا فرضی خارجی خود استفاده می‌کردند. نتیجه این سیاست فروپاشی اردوگاه شرق و دومین ابرقدرت جهان یعنی اتحاد جماهیر شوروی را به دنبال داشت. نگاه تهاجمی‌ها به دشمـن یا رقیب صفـر و صـدی بود و نگـاه خاکستری در اندیشه آن‌هـا جایـی نداشت. آن‌ها در روابط خارجـی به رقیب به‌صـورت «برد- باخت» نگاه می‌کردند و نه «برد- برد». این نگاه درست در برابر نگاه تعاملی مبتنی بر منفعت با دیگران و نگاه «برد- برد» بوده و هست. در قالب این تئوری کشورها به خاطر جلب منفعت و دفع ضرر اختلافات را بعضاً فراموش و به آینده‌ای که سود داشته باشد می‌نگرند. نمونه چنین سیاستی ژاپن و ویتنام هستند. آمریکا در جریان جنگ دوم جهانی برای شکست ژاپناز بمب اتمی استفاده کرد. پس‌ازاین واقعه تلخ ژاپنی‌ها به این نتیجه رسیدند که ضربه کاری به آمریکا را باید با اقتصاد بزنند نه بمب اتم. به همین دلیل خلاقیت، دانش، صنعت و... را سرلوحه کار قراردادند. تا آنجا که ژاپن قدرت سوم اقتصادی جهان شد و بسیاری از مردم آمریکا به استفاده از کالاهای ژاپنی روی آورده‌اند. ژاپن مثل چین به این نتیجه رسید که بهتر است از درگیری نظامی و سیاسی با آمریکا خودداری کند. ویتنام به‌رغم آنکه آمریکا را در جنگ شکست داد، اما پس از پایان جنگ با بهره‌گیری از شیوه ژاپن از در آشتی با آمریکا درآمد و با تولید پوشاک، کفش، کیف و ... به بازارهای آمریکا ورود پیدا کرد. به‌گونه‌ای که امروز بسیاری از آمریکائی‌ها و دیگر مردم جهان از محصولات وارداتی ویتنام استفاده می‌کنند. شگفت آنکه صادرات ویتنام به آمریکا و دیگر کشورها در سال حدود 70 میلیارد دلار برآورد می‌شود. تجربه و عمل نشان داده که سیاست تعاملی برای چین، ژاپن، ویتنام و ... دارای سود سرشار بوده است. در ایران هم در چهار دهه گذشته در حوزه سیاست داخلی و خارجی دو نگاه تقابلی و تعاملی وجود داشته است. در دهه اول انقلاب اصلاح‌طلبان رادیکال و تندرو به‌حساب می‌آمدند، اما این گروه در دولت اصلاحات و مجلس ششم از طریق بهره‌گیری از سیاست تعاملی در حوزه اقتصاد و روابط خارجی کارنامه درخشان از خود برجای گذاشتند. به‌طوری‌که مرتضی نبوی همین دو روز پیش گفت عملکرد دولت‌های خاتمی خوب بوده است؛ اما پس‌ازآنکه از سال 83 به‌تدریج قوه مقننه و مجریه در اختیار اصولگرایان قرار گرفت آن‌ها برخلاف دولت سازندگی و اصلاحات سیاست تهاجمی را در «درون» و «برون» برگزیدند. نتیجه این سیاست تصویب شش قطعنامه 1669،1739، 1747،1803، 1835، 1929، توسط شورای امنیت بر ضد ملت ایران شد. پس از شکل‌گیری مجلس دهم و دولت یازدهم شد. این دو تلاش کرده و می‌کنند تا با بهره‌گیری از دیپلماسی از فشار و تحریم‌ها و جنگ جلوگیری کنند، در همین راستا عده‌ای تلاش کرده و می‌کنند تا آثار مثبت برخی تلاش‌های دیپلماتیک مثل سفر وزیر خارجه آلمان، نخست‌وزیر ژاپن میانجیگری رئیس‌جمهور فرانسه را کم‌رنگ و بی‌اثر کنند. این سفرها و سفرهای آسیایی وزیر خارجه باعث شده‌اند تا نوعی آرامش بر بازار کسب‌وکار و سرمایه به وجود آید.دراین‌ارتباط روزنامه کیهان نوشت: «آلمان باید عذرخواهی می‌کرد، فضولی کرد». این روزنامه همچنین نوشت: «روند کاهش نرخ ارز دلایل اقتصادی دارد و به رفت‌وآمدهای دیپلماتیک مربوط نیست». به عقیده نویسنده عالم سیاست متصلب و صفر و صدی نیست، بلکه منعطف است و به شرایط زمان، مکان، منافع و... بستگی دارد. سیاست مناسب که در دنیا تاکنون نتیجه داده، سیاست تعامل‌گرا مبتنی بر تامین منافع ملی است. دولت دونالد ترامپ نماد سیاست تهاجمی در روابط خارجی به‌ویژه در ارتباط با دو کشور چین و ایران است. این سیاست هرچند به دلیل «درون‌گرایی» باعث رضایت شهروندان آمریکایی که صرفاً اقتصادی فکر می‌کنند شده است، اما «هژمونی» ایالات‌متحده که پیش از وی برای آمریکا در دنیا ایجادشده بود را شکسته و امروز آمریکا اعتبار بین‌المللی که در دوران «اوباما» برای این کشور در عرصه جهانی ایجادشده بود را دیگر ندارد. جان بلتون قوی‌ترین سیاستمدار تهاجمی در کاخ سفید بود که هفته گذشته آنجا را ترک کرد. این اتفاق از یک‌سو موضع تندروها در آمریکا، آیپک، اسرائیل و عربستان را تضعیف خواهد کرد، از سوی دیگر از احتمال بروز جنگ علیه ایران نیز خواهد کاست و به‌نوعی چراغ سبز برای مذاکره و امتیاز دادن به ایران تلقی می‌شود. به نظر نگارنده بهتر است با توجه به این‌که هم ایران امسال انتخابات دارد و هم آمریکا در سال آینده رویکرد دستگاه دیپلماسی خارجی کشور پس از بولتون از حالت تهاجمی به تعاملی تغییر جهت دهد.

modiseh سرویس مدرسه

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.