انتخاب تاریخ:   /  /   
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
بیشتر
کد خبر: 20592 | تاریخ : ۱۳۹۷/۱۰/۱۰ - 23:11

ستاره صبح-

دکتر نصرت‌الله تاجیک-سفیر پیشین ایران در اردن

ملک سلمان تحت الزامات و فشارهای داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی ناشی از سیاست‌های غلط در داخل و خارج عربستان با تغییراتی در کابینه سعودی نشان داد که ازجمله حکومت‌های بی‌حس و درک نیست و پیام‌ها را خوب می‌گیرد و خود و حکومتش را نیز خوب با شرایط وفق می‌دهد. او برای تثبیت فرزندش در دراز مدت بر دهنه اسب چموش قدرت وی مهار زده تا یاد بگیرد چگونه پیوسته و آهسته رود؛ زیرا ممکن است هر یک از گسل‌های موجود اجتماعی و سیاست و حکومت در این کشور همچون گسل‌های بین نسلی، تضاد سنت و مدرنیته، جنگ قدرت، بحران جانشینی، دعوای درون خاندانی و... دهان باز کنند و محمد بن سلمان را ببلعد و یا او این شانس یا فرصت را پیدا کند تا از این مهلکه جان سالم به در برد. نقش محمد بن سلمان در کنار تندروی‌هایی که داشته و اشتباهات فاحشش در سیاست داخلی و خارجی، در تولید و فعال شدن برخی از این گسل‌ها که منجر به نضج، تقویت و رشد سکولاریسم و تقویت طبقه متوسط و جان گرفتن قشر جدیدی از نخبگان که عربستان را از الیگارشی دینی قبیله‌ای به سمت یک جامعه مدرن ببرد، غیرقابل کتمان است. این امر یک واقعیت میدانی و فارغ از قضاوت ارزشی و خوب و یا بد بودن آن‌ها و یا نتیجه این تحولات است؛ زیرا در عربستان علاوه بر گسل‌های مذکور، مطالبات انباشته شده و بحران‌ها و چالش‌ها نقش دخالت قدرت خارجی و اتکای بیشش از حد و غیر ضروری سعودی‌ها به آن نیز مزید بر علت شده و بر پیچیدگی‌های سیاسی اجتماعی و امنیتی افزوده است به گونه‌ای که معادلات این روزهای سیاست و حکومت و جامعه عربستان را از درجه چندم و با چندین متغیر کرده است که حل آن خیلی سخت شده است. بررسی پیچیدگی‌های کنونی جامعه و سیاست و حکومت در عربستان امروزه تحت تأثیر تحولات درونی و بیرونی ناشی از گسل‌های فوق و همچنین چالش‌های سیاسی اجتماعی این کشور مبعث از انباشت مطالبات اقشار گوناگون ازجمله زنان، جوانان و اقلیت مذهبی، تحولات منطقه‌ای، چالش‌های عدم مشروعیت برگرفته از سلاخی خاشقجی و ارتکاب جنایات جنگی در یمن و... را به فرد و فرصت دیگری می‌سپارم! اما تمامی این‌ها تأثیر بسزایی در روند کنونی سیاست و حکومت و ازجمله شکل‌گیری سیاست خارجی عربستان جدای از تعاملش با قدرت‌های خارجی و ازجمله آمریکا دارد. این گسل‌ها و چالش‌ها و بحران‌های ناشی از آن‌ها شاید الان خیلی فعال نباشند اما معلوم نیست اگر حکومت سعودی دست روی دست می‌گذاشت در آینده نیز فوران، پس لرزه و یا حتی زمین لرزه مخرب نداشته باشند. سیاست خارجی عربستان در طی هفت سال گذشته نه تنها سمت‌وسوی خوبی نداشته و نتوانسته تولید ارزش مادی و معنوی برای سعودی‌ها بکند بلکه برای کشور و حکومت عربستان نیز بسیار هزینه زا بوده است. جدای از اوضاع کنونی و این روزهای عربستان و چالش‌های داخلی و خارجی ناشی از سیاست و حکومت امروزه عربستان که اگر ما با درایت با آن‌ها روبرو نشویم و در معادله روابط دوجانبه و منطقه‌ای خود با سعودی‌ها آن‌ها را وارد نکنیم ممکن است در زمین ترامپ و در راستای راهبردش که سعی دارد در این زمینه سعودی‌ها را نیز فعال کند، بازی کرده‌ایم. اشتباهات سعودی‌ها در دوران گذار و سزارین‌های سیاسی اجتماعی‌شان در برخورد با نسیم بهار عربی و همچنین تبدیل اختلافات و رقابت‌های منطقه‌ای‌اش با ایران به رودررویی و اتخاذ رویکردهای تخریبی و ازجمله اقداماتش در زمینه برجام به کنار، اما به بی‌عملی و یا بد عملی خود در مقابل عربستان که در ایجاد این شرایط بین دو کشور نقش و تأثیر داشته نباید کم‌بها بدهیم، لذا اگر روابط دوجانبه را به کنار بنهیم که مشکل عمده ایران و سعودی نیست و سیاست‌های دو کشور را در توازن منطقه‌ای و نقش مخرب ترامپ در آن ترسیم کنیم یا باید با سیاست‌های ترامپ کنار بیاییم و یا فاصله‌مان با سعودی‌ها بیش از این شود. لازم است یک روند تنش‌زدایی در سایه تحولات جدید عربستان شروع کنیم و منتظر بهار عربستان نباشیم.

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.