انتخاب تاریخ:   /  /   
کد خبر: 20542 | تاریخ : ۱۳۹۷/۹/۱۷ - 22:41
فساد زیر ذره‌بین افکار عمومی
صاحب‌نظران بررسی کردند

فساد زیر ذره‌بین افکار عمومی

اشاره: فساد مقوله‌ای است که در اکثر کشورها به‌ویژه کشورهای جهان سوم وجود دارد. مشاهدات و پژوهش‌ها نشان می‌دهد که در کشورهایی که شفافیت به‌صورت عملی شکل‌گرفته و رسانه‌ها عملکرد مقامات، قانون‌گذاران و قضات را رصد می‌کنند، میزان فساد کمتر است. در ایران متأسفانه روند فساد سال‌هاست که روبه فزونی گذارده و به‌رغم اقداماتی که دولت، دستگاه قضایی و دستگاه‌های نظارتی و امنیتی انجام داده و می‌دهند، اما غول فساد هنوز از پا درنیامده و مهار نشده است. اراده مردم ایران بر مقابله با فساد است؛ به همین دلیل می‌شود امیدوار بود که به‌تدریج این پدیده مخرب از جامعه رخت بربندد و امور کشور رو به سلامت برود. شنبه به همین منظور همایشی با عنوان «مبارزه با فساد در ایران؛ نظام‌مند یا موردی؟» در دانشکده مدیریت دانشگاه تهران برگزار شد که دیدگاه سه تن از صاحب‌نظران در این همایش در پی می‌آید.

ستاره صبح-

دکتر محمد سعید تسلیمی در ابتدای همایش مبارزه با فساد در ایران؛ نظام‌مند یا موردی؟ گفت: مبارزه با فساد نیازمند روش‌های راهکارشناسی است.  فساد مسئله‌ای است که نه‌تنها تشخیص، حل و مبارزه با آن خودش یک مسئله بوده، بلکه مجموعه‌ای از مسائل است که باآنکه بر شناسایی آن‌ها تمرکز داشتیم، اما گویی فساد هم ما را شناخته است.
مقوله مبارزه با فساد از دو بعد نظری و عملی قابل‌شناسایی است. از بعد نظری، تحت‌الشعاع گفتمان‌های یکنواخت و تکراری فساد قرار گرفته است و از بعد عملی، نیازمند پاسخ‌ها برای ابرمجهول طریقت مبارزه موفق با فساد است. بر این اساس ضروری است که راهکارپژوهی را در نظر داشته باشیم، تا مبتلایان به فساد بدانند که مبارزه با فساد در محیط‌های علمی و دانشگاهی در دستور کار قرارگرفته است.
در این میان بیان چند راهکار ضروری به نظر می‌رسد؛ نخست استخراج معیارهای سلامت اداری است که باید بدانیم به چه معناست و ورود معیارها به آگاهی‌های علمی و عمومی و معرفی مدیرانی که دارای آن معیارها هستند. دیگری تلاش در خلق بینش و دانش جدید در مواجهه با فساد و وارد نمودن مسئله به ادبیات کودکان است تا از ابتدا ممانعت کننده و مبارزه گر با فساد تربیت شوند.
در دستور کار قرار گرفتن موضوع مبارزه با فساد در دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی نیز راهکاری است که با برقراری تعامل میان دانشگاه‌ها و سازمان‌ها امکان‌پذیر است. اگر بناست تا این عامل کثافت از جامعه زدوده شود، باید برای تمامی رشته‌های تحصیلی در تمامی سطوح طراحی درس «مدیریت مبارزه با فساد» در نظر گرفته شود. باید مبارزه با فساد اداری، به‌عنوان قلم اول برنامه‌های مدیران اعم از حاضر یا آتی قرار گیرد و پاسخگو بودن در قبال آن مهم است.
تسلیمی ادامه داد: راهکار بعدی ارتقای سطح مهارت و توانمندی مدیران از منظر ایده داری و اعمال مبارزه با فساد است. می‌توان جایزه بین‌المللی یا ملی مبارزه با فساد اداری و شبکه مبارزان موفق با فساد اداری را طراحی و تدوین کرد و تهیه برنامه‌های عملی بر پایه پیش‌گفته‌ها و نیز عملی ساختن بندهای اعلامیه‌ای که پیشنهادی تقدیم می‌شود، از ضروریات است.
این استاد دانشگاه در پایان گفت: همچنین توهم یا القای فراگیری فساد نباید بهانه‌ای برای تعلل یا تأخیر در مبارزه با فساد باشد. باید سازمان‌های متأثر از فساد، آگاهی و آمادگی لازم در مواجهه با مصداق فساد ادراک شده تا از بین بردن آن را داشته باشند.
علی‌اصغر پور عزت به‌عنوان دومین سخنران این همایش گفت: در مورد مبارزه با فساد سیستماتیک بر عزم ملی و سیستم قضایی کارآمد تأکید می‌شود. 
بحث نخست درباره ناامیدی از امکان اصلاح است. با شیوع فساد و سیستماتیک شدن فراگردهای فساد افزا، نوعی ناامیدی بر ارکان ساختاری و محتوایی جامعه مسلط می‌شود که فساد را ناگزیر جلوه می‌دهد. بنابراین پیش از هر کاری این ناامیدی باید از بین رود. این ناامیدی از مهم‌ترین پیش‌ران‌های فساد در جامعه است؛ زیرا فسادی که با همه قوا پیش می‌راند، اگر به مانع برخورد نکند، همه‌گیر شده و به خصلت اجتماعی تبدیل می‌شود. ازاین‌رو، ذهنیتی در سال‌های گذشته وجود داشته که معتقد بود باید برای رسیدن به توسعه، فقر، غنا و فساد را تحمل کرد.
گام دوم، برانگیختن عزم ملی است. باید علاوه بر تعیین سازوکارهای اخلاقی، برای افشاگری جایزه در نظر گرفته شود.
گام سوم، حمایت قانون است. راه مبارزه با فساد همه‌گیر و سیستماتیک، برانگیختن عزم ملی در مسیرهای قانونی است.
در این رویکرد، حضور فعال سیستم قضایی، شرط لازم برای مبارزه با فساد است. جامعه مدنی آگاه باآنکه می‌تواند به‌منزله شرط لازم در مسیر فساد افزایی مانع آفرینی کند، ولی شرط کافی برای مهار جریان فساد نیست. بدون شک در جریان‌های گسترده پولشویی، نسب شویی و قانون‌گریزی دریافت‌کنندگان بودجه‌های غیرقانونی است.
افشاگری و قانون‌گرایی لازمه مبارزه با فساد است و ترس از پیامدهای آن، مأیوس‌کننده مردم و مشوق فسادگستران است. بر اساس فرمان صریح نهج‌البلاغه در نامه 53، حکمران موظف است افراد فسادگستر و خیانت‌کار را در عرصه عمومی رسوا کند. بنابراین مطابق این فرمان، رسواسازی فساد گستران در عرصه عمومی واجب است.
وی گفت: درحالی‌که گام اول ایجاد زمینه‌های قانونی بود؛ گام دوم، مبارزه با فساد دال بر دعوت گسترده از مردم و برانگیختن عزم دقیق آن‌هاست. به‌گونه‌ای که مستند و معقول باشد و موجب هرج‌ومرج نشود. در این راستا، تا سیستم قضایی از درگیری‌های مبتذل فردی یا نمایشگری و تبلیغات دست برندارد، شرایط تغییر نخواهد کرد. گام بعدی مبارزه با فساد، تمهید قانونی علیه آن و امکان ایجاد تشکل‌هایی در مبارزه با این پدیده است. در شرایطی که افشا کننده فساد می‌ترسد و مرتکب شونده آن احساس امنیت می‌کند، هیچ شرایطی تغییر نمی‌کند.
وی در پایان با بیان اینکه تدابیر امروز باید باملاحظه پیش‌ران‌هایی باشد که در حال تکثیرند، گفت: اگر ما از شرایط موجود درست استفاده می‌کردیم، باید تمامی ارکان موجود در مبارزه با فساد درست عمل می‌کردند.
عبدالله توکلی نیز یکی دیگر از سخنرانان این همایش بود و گفت: برای مقابله با فساد نظام‌مند و موردی مهم‌ترین راهبرد، تربیت جامعه است و باید برای منحل کردن صورت‌مسئله فساد اقدام کرد، نه آن‌که پس از فراگیری فساد در جامعه به دنبال راهکار باشیم. 
تربیت جامعه باید توسط پاکان و اشخاصی که خود مرتکب فساد نمی‌شوند، صورت گیرد.
وی با اشاره به آیاتی از قرآن کریم گفت: اگر انسان خود را اصلاح نکند و مورد تربیت واقع نشود، خروجی آن جز فساد و تباهی نخواهد بود. در قرآن کریم، ایجاد فساد در زمین و حتی سعی بر آن در کنار محاربه با خداوند بیان شده است. جامعه‌ای که مبتلا به فساد می‌شود، در آن هلاکت پدید می‌آید. زندگی مادی تباه شده و در آن نابسامانی‌های اجتماعی بروز می‌کند. در صورت وجود فساد در جامعه امکانات مادی از آن جامعه سلب شده و نسل انسانی از میان می‌رود. اگر فساد در جامعه‌ای رشد پیدا کند، رستگاری به وجود نخواهد آمد.
این استاد دانشگاه در بیان چرایی ایجاد فساد در میان حکمرانان و مردم گفت: بنیان ایجاد فساد نفاق است. شواهد تاریخی نشان داده که افرادی به‌ظاهر مؤمن که باطنی منافق داشتند، کلمات را تحریف کرده و حکم خدا را تغییر داده‌اند. ازاین‌رو، افرادی که عهده‌دار مسئولیت می‌شوند، در سطح خرد و کلان باید موقعیت جامعه را بر موقعیت خود ترجیح داده و به منافع کوتاه‌مدت خود نیندیشند. 
اینکه ما به خودمان برچسب مصلح بزنیم، جامعه اصلاح نمی‌شود. باید اصلاح را از خود شروع کنیم؛ زیرا با اصلاح خود است که می‌توانیم به اصلاح دیگران کمک کنیم.

برگرفته از جماران

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.