انتخاب تاریخ:   /  /   
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
بیشتر
کد خبر: 20468 | تاریخ : ۱۳۹۷/۸/۱۴ - 17:31

ستاره صبح-

دکتر نعمت احمدی- حقوقدان

شان نزول مجمع تشخیص مصلحت نظام به اواخر دهه ۶۰ بازمی‌گردد. در آن زمان امام در قید حیات بودند و اختلافاتی بین مجلس و شورای نگهبان پیش می‌آمد که شورای نگهبان در مواردی از جمله اختلاف با شرع مصوبات مجلس را رد می‌کرد. رییس مجلس وقت، یعنی آیت الله هاشمی رفسنجانی از حضرت امام راهکار خواستند و امام هیاتی را انتخاب کردند و قرار شد این هیات مصلحت نظام را در اختلاف بین شورای نگهبان و مجلس تشخیص دهد. در بازنگری قانون اساسی مجمع تشخیص مصلحت نظام در فصل ۱۱۲ گنجانده شد. حدود اختیارات تقلیلی، نظارتی و مصلحتی این مجمع در همان فصل از قانون اساسی آمده است. اختیارات تقلیلی مجمع به زمانی برمی‌گردد که مصوبات مجلس توسط شورای نگهبان مغایر با قانون اساسی تشخیص داده شود. در این صورت مصوبه به مجمع تشخیص مصلحت نظام می‌رود. مجمع در بخش‌های نظارتی نیز فعالیت‌هایی دارد. اینکه هیاتی درون مجمع تشکیل شود و به وظیفه تقلیلی مجمع بپردازد، خلاق فصل ۱۱۲ است. مجمع دو دسته عضو دارد. برخی اعضا به تبع شغل خود عضو ثابت هستند، مثل سران سه قوه، فقهای شورای نگهبان و... و عده‌ای اعضای متبحر که مقام معظم رهبری آن‌ها را برای پنج سال انتخاب می‌کند. اینکه مصوبات مجلس بعد از تأیید شورای نگهبان به مجمع برود، خلاف اصل ۱۱۲ قانون اساسی است. شورای نگهبان در مقابل مصوبات دو وجهه دارد؛ یا آن‌ها را مغایر با شرع می‌داند و به مجلس برمی‌گرداند و اگر مجلس تمکین نکرد مصوبه به مجمع می‌رود. مورد دیگر این است که گاه هیچ اختلاف نظری میان مجلس و شورای نگهبان نیست و مصوبه تصویب و به قانون تبدیل می‌شود. در این حالت مرجع و نهادی نمی‌تواند قانون لازم‌الاجرای کشور را فسخ کند. این موارد در اختیارات مجلس است. متاسفانه هم‌اکنون مصلحت به تشخیص یک هیات 10 نفره بر قانون ارجحیت پیدا کرده است. نمی‌دانیم این افراد به طور مستقیم از طرف مقام معظم رهبری یا از طرف اعضای مجمع گزینش شده‌اند. پرسش این است که چطور این 10 نفر می‌توانند قوانین را بر این اعتبار که مصلحت نظام ایجاب می‌کند رد کنند؟ تصمیم این هیات از دو منظر خلاف است. اول اینکه خلاف اصل قانون است. دوم اینکه وقتی در مجلس تصویب شد و جنبه قانونی پیدا کرد کسی نمی‌تواند به هر علت و بهانه‌ای قانون رسمی کشور را بی اعتبار کند.

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.