انتخاب تاریخ:   /  /   
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
بیشتر
کد خبر: 20294 | تاریخ : ۱۳۹۷/۵/۷ - 11:45

ستاره صبح-

دکتر داوود هرمیداس باوند-کارشناس روابط و حقوق بین‌الملل

ایران راه‌های مختلفی برای پیگیری حقوق خود در عرصه بین‌المللی دارد. نامه‌ای که رئیس دیوان بین‌المللی دادگستری لاهه، در پی طرح شکایت ایران به آمریکا ارسال کرده، منوط به رضایت طرف مقابل، یعنی آمریکاست. اگر این کشور موافقت خود را اعلام کند، ترتیب رسیدگی داده می‌شود. اگر ایالات‌متحده نظر موافق نداشته باشد، دیوان صلاحیت رسیدگی ندارد؛ درواقع دیوان زمانی صلاحیت رسیدگی پیدا می‌کند که طرف‌های اختلاف در این‌باره توافق داشته باشند. دیوان بین‌المللی دادگستری لاهه باید منتظر پاسخ‌ آمریکا بماند. در این‌باره دو حالت وجود دارد؛ یا کشورها از قبل صلاحیت اجباری را به رسمیت شناخته‌اند که در این صورت، اگر یک طرف درخواست رسیدگی به شکایت کند، طرف مقابل هم ملزم به پذیرش می‌شود و حالت دوم این است که ممکن است یک طرف صلاحیت اجباری را به رسمیت شناخته باشد و طرف دیگر نپذیرفته باشد، در این صورت باید با رضایت هر دو طرف باشد. دولت آمریکا یک‌جانبه از یک موافقت‌نامه چندجانبه با عضویت پنج عضو دائمی شورای امنیت و آلمان در رابطه با حفظ صلح و امنیت بین‌المللی خارج شده است و این در حالی است که دولت قبلی آمریکا در این توافق چندجانبه نقش محوری داشته است. دولت فعلی آمریکا بر اساس حفظ حقوق بین‌الملل، ملزم به تعهدات دولت قبلی این کشور است، اما ترامپ یک‌جانبه، برخلاف عرف و حقوق بین‌الملل و منشور ملل از این تعهدات خارج شده و نه تنها تعهدات خود را انجام نداده، بلکه تحریم‌های جدیدی هم مطرح می‌کند؛ بنابراین اقدام ترامپ نقض تعهدات بین‌المللی است. دیوان لاهه قبل از هر چیز باید وارد صلاحیت شود و بررسی کند که آیا صالح برای رسیدگی هست یا نه؛ چراکه اختلاف بین دو دولت است؛ لاهه صلاحیت دارد، مشروط بر اینکه آمریکا نیز بپذیرد. دیوان لاهه درصورتی که صلاحیت داشته باشد ابتدا می‌تواند قرار موقت صادر کند. نامه دیوان بین‌المللی دادگستری لاهه به ایالات‌متحده هشدار نیست، بلکه بنا بر شکایت و تقاضای دولت ایران از طرف مقابل خواسته تا درباره این موضوع اعلام نظر کند. اگر رضایت دهد مسئله از طریق دیوان لاهه پیگیری می‌شود. در غیر این صورت اگر آمریکا این ادعا را نپذیرد، دیوان ورود خود را ضروری نمی‌داند و پرونده شکایت ایران در دیوان بین‌المللی دادگستری لاهه مختومه می‌شود. طرح شکایت ایران در شورای امنیت اقدام دیگری است که دولت ایران می‌تواند انجام دهد، اما به دلیل شرایط حق وتو، پیگیری مؤثر نخواهد بود و با وتوی آمریکا مواجه می‌شود. راه دیگر برای پیگیری این است که از طریق مجمع عمومی سازمان ملل، نظر مشورتی دیوان خواسته شود و درواقع دولت‌ها در مورد این اقدام دولت ترامپ، حقوق بین‌الملل خود و پایبندی به تعهدات بین‌المللی را خواستار شوند. اجرای این اقدام بستگی به این دارد که چقدر مجمع عمومی پذیرای درخواست ایران در این زمینه باشد.

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.