انتخاب تاریخ:   /  /   
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
بیشتر
کد خبر: 20287 | تاریخ : ۱۳۹۷/۵/۲ - 13:09

ستاره صبح-

حسن سبحانی-استاد اقتصاد دانشگاه تهران

 

 

 

اقتصاد ایران دچار مشکلات بسیاری است و اطلاق کلمه بحران برای آن زیاد است. می‌توان گفت مشکلات ایران ریشه‌دار است و حل آن زمان می‌برد و با سختی مواجه است. به اینکه نتوان اوضاع را کنترل و اقتصاد از دست رفته دانست اعتقاد ندارم. این اقتصاد محصول کار دولت‌ها، مجالس و توده‌های مردمی است، که در طی سه دهه گذشته روش‌های اقتصادی واحدی را در کشور پیاده کردند بنابراین می‌توان گفت که رابطه تنگاتنگی بین وضعیت موجود و نوع سیاست‌های اقتصادی ۳۰ سال گذشته وجود دارد بارها گفته‌ام که سیاست‌های دولت‌های گذشته از نظر اقتصادی با یکدیگر تفاوتی نداشتند بنابراین اگر بخواهیم ریشه مشکلات حاد فعلی را بیابیم باید به ماهیت سیاست‌های اقتصادی که بعد از جنگ شروع شد و تا زمان حال ادامه دارد، توجه داشته باشیم. البته هرقدر از جنگ دور می‌شویم و به زمان حال می‌رسیم، هم‌اندازه و هم شدت و هم ابعاد این سیاست‌ها عمیق‌تر شده است. به عبارت دیگر در سال‌های بعد از جنگ چون سیاست‌گذاری تازه شروع‌شده بود به‌مثابه یک نهادی بود که تازه کاشته شده است و امروز پس از گذشت نزدیک به ۳۰ سال، آن نهال تبدیل به درختی شده که آثاری دارد و آن آثار همین شرایط فعلی ایران است.عملاً بین ۵۰ تا ۶۰ درصد درآمد دولت و دولت‌ها از ارز ناشی از فروش نفت تأمین می‌شود بنابراین نفت و ارز آن نقش زیادی در بودجه دولت دارد. از سوی دیگر چون هزینه‌های دولت‌ها و اداره کشور در مواردی به جا و در مواردی بی‌رویه اضافه می‌شود سال به سال دولت به منابع بیشتری برای پوشش آن هزینه‌ها احتیاج دارد. این منابع، نفت، مالیات و درآمدهای دیگر است که نفت بین ۵۰ تا ۶۰ درصد درآمدها را تأمین می‌کند. راحت‌ترین و ساده‌ترین منبع برای تبدیل به ریال شدن، همین ارز نفتی است تا هزینه‌های روبه افزایش دولت را پوشش دهد به همین دلیل همه دولت‌ها انگیزه دارند ارز خود را گران‌تر بفروشند تا ریال بیشتری نصیب آن‌ها شود و هزینه‌ها را تأمین کنند. این حالتی که از نظر دولت‌ها عقلایی، به‌حساب می‌آید قطعاً به لحاظ منطقی قابل دفاع نیست. شما دولتی را نمی‌شناسید که اشتیاق به استفاده بیش‌ازاندازه از ارز نفتی نداشته باشد. گاهی راه‌حل‌هایی انتخاب شد تا در حد امکان استفاده از ارز را برای دولت‌ها کم کنند مثلاً حساب ذخیره ارزی درست کردند یا در دهه بعد صندوق توسعه ملی درست کردند تا اینکه بخشی از این ارز را در این حساب یا صندوق بریزند و دولت کمتر بتواند استفاده کند، ولی همواره راه‌هایی جست‌وجو شد که از حساب ذخیره ارزی یا صندوق توسعه ملی برداشت شد. یعنی بی‌انضباطی کامل.

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.